News

POST TYPE

INTERVIEW

စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရာင္းဝယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန ဝန္ႀကီး႐ံုးမွ လက္ေထာက္အတြင္းဝန္ ဦးခင္ေမာင္လြင္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္း
20-Sep-2018

"MLM လုပ္ငန္းကို လုပ္တယ္ဆုိတာနဲ႔ အေရးယူလို႔ ရသြားၿပီ" 

ဆင့္ပြားေစ်းကြက္လုပ္ငန္း (Multi Level Marketing - MLM) လုပ္ကိုင္ျခင္းကို တားျမစ္ေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနက စက္တင္ဘာ ၁၈ တြင္ ေၾကညာသည္။ ႏိုင္ငံအႏံွ႔အျပား ရိွေနေသာ ထုိလုပ္ငန္းကို အေရးယူ၊ တားျမစ္လိုက္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဝန္ႀကီးရံုးမွ လက္ေထာက္အတြင္းဝန္ ဦးခင္ေမာင္လြင္က ေျပာျပထားသည္။

ေမး - ဘယ္လိုလုပ္ငန္းမ်ဳိးေတြကို MLM လို႔ သတ္မွတ္ပါသလဲ။

ေျဖ - MLM ဆုိတာ ဆင့္ပြားေစ်းကြက္ေရာင္းခ်ျခင္းလုပ္ငန္းေပါ့။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လႊတ္ေတာ္မွာလည္း ေဆြးေႏြးၾကတယ္၊ ထိခုိက္မႈေတြရွိလို႔လည္း ေဆြးေႏြးၾကတာေပါ့။ တစ္ဖက္က လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးသလို တစ္ဖက္ကလည္း ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနက ဒီ MLM လုပ္ငန္းေတြကို အေရးယူမႈေတြ၊ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ခဲ့တယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္း MLM နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဥပေဒမရွိဘူး။ မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ သူတုိ႔ကို တျခား ဌာနဆုိင္ရာေတြက သက္ဆုိင္တဲ့ ဥပေဒေတြနဲ႔ပဲ ကုမၸဏီ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို အေရးယူခဲ့တယ္။ FDA ဆုိရင္ အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရး ေထာက္ခံခ်က္ မရွိဘဲ ေရာင္းခ်တဲ့ကိစၥမ်ဳိးေတြနဲ႔ ဥပေဒအရ အေရးယူခဲ့တယ္။ စီးပြားကူးသန္းဆုိရင္လည္း ထုတ္ကုန္သြင္းကုန္ဥပေဒအရ လိုင္စင္ေလွ်ာက္ထားရမယ့္ ပစၥည္းေတြကို လုိင္စင္မေလွ်ာက္ဘဲနဲ႔ တရားမဝင္ တင္သြင္းတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အေရးယူခဲ့တယ္။

တစ္ဖက္ကလည္း ဥပေဒနဲ႔ အေရးယူႏိုင္ဖို႔ တျခားႏုိင္ငံေတြကို ေလ့လာတဲ့အခါက်ေတာ့ ထုိင္းမွာဆုိရင္ Direct Sale and Direct Marketing Act ဆိုၿပီး ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။ မေလးရွားမွာဆုိရင္လည္း Direct Sale and anti Pyramid Act ဆုိိၿပီး ထုတ္ျပန္ထားတယ္။ ဆုိလိုခ်င္တာက ပိရမစ္ပံုစံ ေရာင္းခ်ျခင္းကို ခြင့္မျပဳထားဘူး။ ဒါေၾကာင့္ လက္ရွိက အေရးႀကီးကုန္စည္နဲ႔ ဝန္ေဆာင္မႈဥပေဒအရေပါ့၊ အမိန္႔ေတြကို ထုတ္ျပန္ ေဆာင္ရြက္နိုင္ဖို႔ အတြက္ကို စီးပြားေရးႏွင့္ ကူူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနကို အခြင့္အာဏာ အပ္ႏွင္းခဲ့တာေပါ့။ အဲဒီအခြင့္အာဏာအရ MLM လုပ္ငန္းကို တားျမစ္ခဲ့တာ။

ဒီေစ်းေရာင္းခ်ျခင္းကိစၥကို တားျမစ္သလို တစ္ဖက္ကလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဝန္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔ Direct Sale Law ဆုိတာကို ျပ႒ာန္းဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတယ္။ ဌာနမွာရွိတဲ့ ဥပေဒပညာရွင္ေတြ ရွိတယ္၊ မဟာဘြဲ႔ရေတြ၊ ေဒါက္တာေတြရွိတယ္၊ သူတုိ႔နဲ႔ ဌာနတြင္းျပင္ဆင္မယ္။ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ သက္ဆုိင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ေဆြးေႏြးတာတုိ႔၊ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္တို႔နဲ႔ ညွိႏိႈင္းတာတို႔ ဒါေတြကေတာ့ ဆက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္သြားမွာပါ။ လက္ရွိမွာေတာ့ MLM ဆုိတဲ့ ဆင့္ပြားေစ်းကြက္ ေရာင္းခ်ျခင္း လုပ္ငန္းကို လံုးဝ တားျမစ္ထားပါတယ္။

ေမး - MLM ေၾကာင့္ နစ္နာခဲ့တဲ့သူေတြက ဒီလုပ္ငန္းေတြ လက္တစ္လံုးျခားလုပ္မွာကို စိုးရိ္မ္ေနတယ္ဆုိၿပီး ေျပာၾကတယ္။ ဒီလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေသခ်ာစာရင္းျပဳစုထားပါသလား။

ေျဖ - ျပည္ထဲေရးက စာရင္းလုပ္ထားတာ ရွိတယ္။ လုပ္ငန္းေပါင္း ၇ဝ ေက်ာ္ ရွိတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာလည္း စာရင္းရွိတယ္။ အဲဒီအထဲမွာပဲ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေရးယူထားတဲ့ကုမၸဏီေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ျပည္တြင္းအခြန္က အေရးယူထားတဲ့ကုမၸဏီေတြ ရွိတယ္။ FDA က ဆုိရင္လည္း အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆးဝါးေတြကို သူတုိ႔ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ တင္သြင္းလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို္္႔ သူတို႔ဥပေဒအရ အေရးယူထားတာ။ အဲဒီကုမၸဏီေတြက နာမည္ေျပာင္းၿပီးလုပ္မယ္ ဆုိရင္လည္း နာမည္ပဲ ေျပာင္းလို႔ရမယ္။ MLM လုပ္ငန္းကို လုပ္တယ္ဆုိတာနဲ႔ အေရးယူလို႔ရသြားၿပီ။ ကုမၸဏီကို အေရးယူတာ မဟုတ္ဘူး MLM လုပ္ငန္းကို အေရးယူတာ၊ တားျမစ္တာ။ MLM ဆိုတာကလည္း ပိရမစ္ပံုစံေစ်းကြက္ ေရာင္းခ်တာေပါ့။ ဆင့္ပြား ဆင့္ပြား ေရာင္းခ်တာေပါ့။ တစ္ေယာက္တည္းကေန အမ်ားႀကီး သြားၿပီး ေရာင္းခ်တဲ့ဟာမ်ဳိးေပါ့။ Directed Sale မွာ ဥပေဒအရ သတ္မွတ္ထားတာ ရွိတယ္။ ဘယ္ႏွစ္ဆင့္အထိ ေရာင္းခ်ခြင့္ရွိတယ္ ဆုိတာမ်ဳိးေပါ့။ MLM ျဖစ္သြားမွာကို ဥပေဒအရ ထိန္းေက်ာင္းလိုက္တာမ်ဳိးေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဥပေဒအရ ျပ႒ာန္းဖို႔ လုပ္ေနတယ္။ တစ္ဖက္ကလည္း ေဖာက္ဖ်က္ရင္ အေရးယူဖို႔ လုပ္ေနတယ္။

ေမး - စနစ္သာေျပာင္းမယ္ဆိုရင္ လက္ရွိလုပ္ေနတဲ့ ကုမၸဏီေတြကို အေရးမယူဘူးလို႔ ဆုိလိုတာလား။

ေျဖ - MLM စနစ္ လုပ္ထားရင္ေတာ့ အေရးယူမွာပဲ။ ေဆးေရာင္းတဲ့သူေတြဆုိရင္ ႏို္င္ငံျခားကေန ေဆးတင္သြင္းလာၿပီးေတာ့ လက္ကားေရာင္းတယ္၊ လက္လီ ေရာင္းတယ္၊ အဲဒါက Directed Sale ေလ။ သူ ေရာင္းဖို႔အတြက္ကို သူ ကုမၸဏီမွတ္ပံုတင္ၿပီးေရာင္းတာက ဘာမွ သြားေျပာလို႔မရဘူး။ သို႔ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံျခားက ေဆးေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ ေဆးေတြ တင္သြင္းလာရင္ FDA မွာ အစစ္ေဆးခံရမယ္။ FDA ေထာက္ခံခ်က္ မပါဘဲနဲ႔ အဲဒီေဆးေတြ တင္သြင္းလို႔ မရဘူး။ သတ္မွတ္တဲ့ ဥပေဒအတုိင္း လုပ္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္္တို႔က ဘာမွေျပာမစရာ မရွိဘူး။ ေဖာက္ဖ်က္မယ္ ဆုိရင္ေတာ့ အေရးယူရမွာပဲ။ အဓိကက စနစ္ကိုု အေရးယူတာ။

ေမး - ဥပေဒအရ ဘာေတြ ဆက္လုပ္မလဲ။

ေျဖ - ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္ကလည္း တစ္ဖက္က တားျမစ္ထားသလို၊ တစ္ဖက္ကလည္း ဥပေဒ ေရးဆြဲႏုိင္ဖို႔ အတြက္ကို ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ တားျမစ္လိုက္ၿပီး လံုးဝ မလုပ္ရဘူး ဆုိတာမ်ဳိးလည္း မဟုတ္ပါဘူး၊ ဒါကို ဥပေဒအရ ခြင့္ျပဳႏုိင္္ဖို႔ ႏုိင္ငံတကာမွာ သံုးေနတဲ့ ပံုစံေတြေပါ့၊ ဘယ္လိုခြင့္ျပဳႏိုင္မလဲေပါ့ေလ။ ဘယ္လိုေခၚမလဲ …. လက္ကားဆုိင္ႀကီးက ပစၥည္းေတြကို အေၾကြးနဲ႔ယူလိုက္တယ္၊ လိုက္ေရာင္းတယ္၊ ေရာင္းၿပီးရင္ ပိုက္ဆံ ျပန္အပ္တယ္၊ အျမတ္ယူတယ္ေပါ့၊ ဒီလုိလုပ္ငန္းေတြလည္း ရွိတယ္။ ဒါက ဥပေဒအရ ေဆာင္ရြက္လို႔ရတဲ့ လုပ္ငန္းေတြေပါ့။ ဥပေဒအရ ေဆာင္ရြက္လို႔ရေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္က ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ေနၿပီေပါ့။ သို႔ေသာ္လည္း ဆင့္ပြားေစ်းကြက္ျဖစ္တဲ့ MLM ကိုေတာ့ တားျမစ္ထားတယ္။

ေအာင္ၿငိမ္းခ်မ္း/Myanmar Now