News

POST TYPE

INTERVIEW

ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန၊ ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး၊ စီမံခ်က္ မန္ေနဂ်ာ (ေသြးလြန္တုပ္ေကြး၊ ဆင္ေျခေထာက္၊ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါ) ေဒါက္တာေဇာ္လင္းႏွင့္ ေတြ႔ဆုံျခင္း
23-Aug-2016

ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါေၾကာင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ကေလးငယ္ ေလးဦး ေသဆုံးခဲ့ၿပီး အဆိုပါ ေဒသတြင္ ယင္းေရာဂါႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ကာကြယ္ကုသမႈ လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္႐ြက္ေနမႈႏွင့္ ေရာဂါ အေျခအေနမ်ားကို က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန၊ ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး၊ စီမံခ်က္မန္ေနဂ်ာ (ေသြးလြန္တုပ္ေကြး၊ ဆင္ေျခေထာက္၊ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါ) ေဒါက္တာေဇာ္လင္းႏွင့္ The Voice က ေမးျမန္း ထားသည္မ်ားကို ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

Voice : လက္ရွိ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အေျခအေနေလး ေျပာျပေပးပါဦး။
Dr.ZL : ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါက ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး သယ္ေဆာင္တဲ့ က်ဴးလက္စ္ (Culex Tritaeniorhynchus) အမ်ဳိးအစားျခင္ ကိုက္တာေၾကာင့္ပါ။ အခု ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ၿမိဳ႕နယ္ ၁ဝ ၿမိဳ႕နယ္မွာ ျဖစ္ပြားမႈ ရွိတယ္။ ရွိတဲ့အခါမွာ ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆး အတည္ျပဳၿပီးတဲ့သူ ၁၉ ဦး ရွိပါတယ္။ ၁၉ ဦးထဲ မွာ ေလာေလာဆယ္ ေသဆုံးမႈက ေလးဦး ရွိပါတယ္။ ဒါက လုံးဝ ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆး အတည္ျပဳၿပီးတဲ့သူကို ေျပာတာေပါ့။ ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆး အတည္ျပဳၿပီးတဲ့သူ အပါအဝင္ သံသယရွိသူက ဒီေန႔အထိ ၄၃ ဦး ရွိတယ္။ က်န္တဲ့သူေတြကလည္း ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးဖို႔ ပို႔ထားတယ္။ ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးမႈမွာ Positive ဆိုၿပီး ထြက္လာတာ ၁၉ ေယာက္ ရွိပါတယ္။

Voice : ဆရာတို႔ ဦးစီးဌာန အေနနဲ႔ေရာ ဘယ္လို ေဆာင္႐ြက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ ေပးေနပါသလဲ။
Dr.ZL : ဆရာတို႔က စကတည္းကိုက အခ်ိန္နဲ႔ တစ္ေျပးညီ ကာကြယ္ ႏွိမ္နင္းေရးနဲ႔ ကုသေရး လုပ္ငန္းေတြကို ေဆာင္႐ြက္ထားတယ္။ ဒီေရာဂါက ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေျပာရရင္ နည္းနည္းေလး ေရာဂါ ျဖစ္ပြားလာရင္ လူနာအေနနဲ႔ ဆုံး႐ႈံးမႈ ရွိႏိုင္တယ္။ ရွိႏိုင္တဲ့ၾကားက ႀကိဳးစားၿပီး ကုသတာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ေန႔စဥ္ ေရာဂါကို စုံစမ္း ေထာက္လွမ္း ရွာေဖြတယ္။ ေနာက္သက္ဆိုင္ရာ ျမန္မာဘာသာနဲ႔ေရာ၊ တိုင္းရင္းသား ဘာသာေတြနဲ႔ပါ က်န္းမာေရး ပညာေပးဖို႔ ဆရာတို႔က လုပ္ေနတယ္။ ေနာက္ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီအတြက္ ျခင္ကိုက္ မခံရေအာင္ ဘယ္လို ေနထိုင္ျပဳမူမလဲ ဆိုတဲ့ဟာကို ဆရာတို႔က လူထုကို ေျပာျပေပးတဲ့အျပင္ ေဆးစိမ္ျခင္ေထာင္ အလုံး ၂ဝဝဝ ကို ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ရွိတဲ့ေနရာနဲ႔ အနီး ပတ္ဝန္းက်င္ သတ္မွတ္ေနရာေတြကို ျဖန္႔ေဝေပးဖို႔အတြက္ ၿမိဳ႕နယ္ေတြကို ပို႔လိုက္ၿပီ။

Voice : ဒီေရာဂါရဲ႕ ကူးစက္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ပုံေလး ေျပာျပေပးပါဦး။
Dr.ZL : ဒီေရာဂါက လယ္ကြင္းေတြမွာ ေပါက္တဲ့ျခင္ကေန ဝက္ကို ေရာဂါကူးတယ္။ ဝက္ကေနမွတစ္ဆင့္ လူကို ျခင္ကေန ျပန္ကူးတာေပါ့။ အဲဒီလို ျဖစ္တဲ့အတြက္ အဓိကေတာ့ ဝက္ေပါ့။ ဝက္နဲ႔ ပတ္သက္တာကို တိရစၧာန္ ေမြးျမဴေရးနဲ႔ ကုသေရး ဦးစီးဌာနက ျပည္နယ္အဆင့္ တာဝန္ရွိတဲ့သူေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ ညႇိႏိႈင္းၿပီးေတာ့မွ ေဆာင္႐ြက္ေနပါတယ္။ ေနာက္ ျခင္ ခိုေအာင္းႏိုင္တဲ့ ေနရာေတြကိုလည္း  သက္ဆိုင္ရာ ဌာနေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ရွင္းလင္း သုတ္သင္တာေတြလည္း လုပ္ေနတယ္။ ဒါ့အျပင္ သက္ႀကီးျခင္ေတြကို ေသဖို႔အတြက္ ျခင္ေဆးမိႈင္း မႈတ္ျခင္းကိုလည္း ေဆာင္႐ြက္ေနတယ္။

Voice : ေရာဂါျဖစ္ပြားရင္ ဘယ္လို လကၡဏာေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲ။
Dr.ZL : ဖ်ားတယ္။ အန္တယ္။ ေခါင္းကိုက္တယ္။ အခ်ိန္နဲ႔ ေနရာကို မေဝခြဲႏိုင္ေအာင္ စိတ္ ကေယာင္ေခ်ာက္ခ်ား ျဖစ္တဲ့ဟာမ်ဳိးေတြ ျဖစ္တတ္သလို၊ သတိလစ္ ေမ့ေျမာတာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ အသက္ ေသဆုံးတဲ့အထိ ျဖစ္တတ္တယ္။ လူထုကိုလည္း အေၾကာက္ မလြန္ေစခ်င္ဘူး။ ဆရာတို႔ကေတာ့ လိုအပ္တဲ့ အတိုင္းအတာအထိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တဲ့အထိ လုပ္ကိုင္မွာပဲ ျဖစ္တယ္။ လူထုကလည္း မေၾကာက္ဘဲနဲ႔ ကိုယ့္ရဲ႕ တစ္ကိုယ္ေရ အေနနဲ႔ ျခင္ကိုက္ မခံရေအာင္ ကာကြယ္ဖို႔ ျခင္ေဆး လိမ္းတာေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္ အက်ႌရွည္၊ ေဘာင္းဘီရွည္ ဝတ္ၿပီး ကာကြယ္လို႔ ရတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဘယ္ေနရာ အိပ္ အိပ္၊ ဘယ္အခ်ိန္ အိပ္အိပ္ ျခင္ေထာင္နဲ႔ အိပ္ပါ။ အထူးသျဖင့္ ညေနေစာင္းနဲ႔ ညဘက္မွာ ကိုက္ေလ့ရွိတဲ့ ျခင္မ်ဳိးဆိုေတာ့ ညဘက္ ေတာက္ေလွ်ာက္ အိပ္တဲ့အခါမွာ လုံလုံၿခံဳၿခံဳနဲ႔ ျခင္ကိုက္ မခံရေအာင္ အိပ္သင့္တယ္။ ကိုယ္ရဲ႕ အိမ္နား ဒါမွမဟုတ္ အိမ္ထဲမွာ ဝက္လိုမ်ဳိး ကြၽဲ၊ ႏြား တိရစၧာန္ေတြ ေမြးျမဴထားခဲ့ရင္ လူနဲ႔ တတ္ႏိုင္သမွ် အေဝးဆုံးမွာ ထားၿပီး ေမြးျမဴျခင္းျဖင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ ဒီျခင္က တိရစၧာန္ေသြးကို ႀကိဳက္တာျဖစ္တယ္။ လူကို မေတာ္တဆ ကိုက္တာ ျဖစ္တယ္။ လူကို ရည္႐ြယ္ခ်က္ရွိရွိ မကိုက္ဘူး။ သူ တကယ္ ကိုက္ဖို႔လာတာက တိရစၧာန္ကို ကိုက္ဖို႔လာတာ။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ တိရစၧာန္ေတြကို လူေတြနဲ႔ တတ္ႏိုင္သမွ် ေဝးရာမွာ ေမြးမယ္။ ေမြးျမဴေရး ၿခံေတြကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ထားမယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ အိမ္ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ျခင္ ခိုေအာင္းႏိုင္တဲ့ ခ်ဳံပုတ္လိုမ်ဳိးကို ရွင္းလင္းမယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ ကိုယ္ တစ္ကိုယ္ေရ ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားမွာ ရွိပါတယ္။

Voice : ဆရာတို႔အေနနဲ႔ ေရာဂါျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေနရာေတြမွာ တျခား ဘယ္လို ေဆာင္႐ြက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ရွိပါေသးလဲ။
Dr.ZL : ဆရာတို႔ အခု မၾကာခင္မွာပဲ အသက္ ကိုးလ အထက္ ၁၅ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြ အတိအက် သတ္မွတ္ၿပီး ဆရာတို႔က ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါ ကာကြယ္ေရးနဲ႔ တုံ႔ျပန္ကာကြယ္ေဆး ထိုးႏိုင္ေရးလုပ္ငန္း ျပည္ နယ္ ႀကီးၾကပ္ေရး ေကာ္မတီဆိုၿပီး ေကာ္မတီ ဖြဲ႔စည္းထားတယ္။ လာမယ့္အပတ္ ၂၈ ရက္ေန႔ေလာက္မွာ ကာကြယ္ေဆး ထိုးႏွံဖို႔အတြက္ ဒီကေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ရွိတဲ့ေနရာနဲ႔ သတ္မွတ္ေနရာေတြ အတိအက် သတ္မွတ္ၿပီး ကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံဖို႔ရွိပါတယ္။

Voice : ဆရာ့အေနနဲ႔ ဒီေရာဂါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္သူလူထုကို ဘာမ်ား ျဖည့္စြက္ ေျပာခ်င္ပါသလဲ။
Dr.ZL : အဓိကေတာ့ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနအေနနဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန အေနနဲ႔ေရာ ဌာနေပါင္းစုံနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ငန္း ကြၽမ္းက်င္တဲ့သူေရာ၊ ေရာဂါႏွိမ္နင္းေရး ကြၽမ္းက်င္တဲ့သူေရာ အားလုံး ပူးေပါင္းၿပီး ေဆာင္႐ြက္ေနပါတယ္။ လူထုအေနနဲ႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ျခင္ကိုက္ မခံရေအာင္ ကာကြယ္ေရး၊ ေမြးျမဴထားတဲ့ တိရစၧာန္ေတြနဲ႔ ေနထိုင္မႈ သီးသန္႔ ျဖစ္ေစေရး ဒါေတြကို စနစ္တက် ေဆာင္႐ြက္ၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ကာကြယ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အင္မတန္ ထင္ရွားတဲ့ အခ်က္က ဒီေရာဂါက လူကေန လူကို မကူးပါဘူး။ အဲဒီအခါက်ေတာ့ အေၾကာက္ မလြန္ဘဲနဲ႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ေစာင့္ေရွာက္ၿပီး ကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရး လုပ္ငန္းေတြမွာလည္း ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္ၾကပါ။ အခုလိုအခ်ိန္မွာ ကေလးဖ်ားတာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ လူႀကီးဖ်ားတာပဲျဖစ္ျဖစ္ အထူးသျဖင့္ ၁၅ ႏွစ္ ေအာက္ ကေလးေတြ ဖ်ားရင္ သက္ဆိုင္ရာ နားလည္ တတ္ကြၽမ္းတဲ့ ဆရာဝန္ေတြ၊ ေက်းလက္ေဒသ ေဆးေပးခန္းေတြ၊ ေဆး႐ုံေတြမွာ အစရွိသျဖင့္ အလ်င္အျမန္ ျပဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီေရာဂါက ေစာေစာ ကုသမယ္ဆိုရင္ ေရာဂါရဲ႕အႏၲရာယ္ ေပးႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြ အမ်ားႀကီး ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ျပသျခင္းျဖင့္ မိမိတို႔ ရင္ေသြး၊ မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္ က်န္းမာေရးကို ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ပါတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

Voice : အခုလိုေျဖၾကားေပးတာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

သီတာေဆြ

  • VIA