News

POST TYPE

FOREIGN AFFAIRS

ကန္တပ္ဖြဲ႔မ်ားအား စစ္ရာဇဝတ္မႈျဖင့္ အေရးယူရန္ႀကိဳးပမ္းသည့္ ICC မွ တရားသူႀကီးမ်ားကို ဖမ္းဆီးအေရးယူမည္ဟု ဝါရွင္တန္ၿခိမ္းေျခာက္
12-Sep-2018 tagged as အေမရိကန္



ဝါရွင္တန္၊ စက္တင္ဘာ ၁၁ 

အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံတြင္း အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႔မ်ား၏ စစ္ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့မႈမ်ားကို စံုစမ္းစစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္လ်က္ရွိသည့္ ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံု႐ံုး (ICC) မွ တရားသူႀကီးမ်ားအေနႏွင့္ ယင္းလုပ္ရပ္မ်ားကို ဆက္လက္ေဆာင္႐ြက္မည္ဆိုပါက ဖမ္ဆီးအေရးယူ တရားစြဲဆိုခံရမည္ျဖစ္သည့္အျပင္ ICC ကိုလည္း ဒဏ္ခတ္အေရးယူသြားမည္ဟု ဝါရွင္တန္ (အေမရိကန္ အစိုးရ) က ျပင္းျပင္းထန္ထန္သတိေပးလိုက္ေၾကာင္း သတင္းဌာနမ်ား၏ ေရးသားေဖာ္ျပခ်က္အရ သိရသည္။ 

အေမရိကန္အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရး အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ မိုက္ကယ္လ္ဘိုလ္တန္က အကယ္၍ ICC အေနႏွင့္ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားႏွင့္ ေထာက္လွမ္းေရးေအးဂ်င့္မ်ားကို အေရးယူတရားစြဲဆိုရန္ ႀကိဳးပမ္းမည္ဆိုပါက ICC တရားသူႀကီးမ်ားကို ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔႐ံုသာမက ဖမ္းဆီးႏိုင္ေအာင္ တရားစြဲဆိုသြားမည္ဟု တနလၤာေန႔တြင္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားလိုက္သည္။

“အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနႏွင့္ ကၽြႏု္ပ္တို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံသားေတြနဲ႔ မဟာမိတ္ေတြယခုလို တရားမဝင္တဲ့ ခံု႐ံုးကေန မွ်တမႈမရွိတဲ့ တရားစီရင္မႈေတြနဲ႔ မႀကံဳေတြ႔ရေလေအာင္ မည္သို႔ေသာ နည္းလမ္းကိုမဆို အသံုးျပဳၿပီး ကာကြယ္ေပးသြားမွာပဲျဖစ္ပါတယ္”ဟု မိုက္ကယ္ဘိုလ္တန္က ေျပာၾကားသည္။

ICC ကို ၎က တရားမဝင္သည့္ ခံု႐ံုးတစ္ခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ေဝဖန္လိုက္မႈကိုလည္း ႏိုင္ငံတကာမီဒီယာမ်ားက ထင္ျမင္သံုးသပ္ခ်က္ေဆာင္းပါးမ်ား ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္။ 

ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ခံု႐ံုး (ICC) သည္ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံတြင္း ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံထားရသူမ်ားကို အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႔မ်ားက ဖိႏွိပ္ညႇဥ္းပန္းမႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟူေသာ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ တရားစြဲဆိုရန္ လတ္တေလာႀကိဳးပမ္းလ်က္ရွိသည္။ 

ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ကမွ စတင္ထူေထာင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ ခံု႐ံုး (ICC) တြင္ သဘာတူလက္မွတ္ထိုးကာ ပူးေပါင္းမႈမျပဳဘဲေနခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားထဲတြင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုလည္းပါဝင္သည္။ 

“က်ဳပ္တို႔က ICC နဲ႔ ပူးတြဲေဆာင္႐ြက္မႈျပဳမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ICC ကိုလည္း ဘာအေထာက္အပံ့မွ ေပးမွာမဟုတ္ဘူး။ ICC ကိုလည္း ပူးေပါင္းမွာမဟုတ္ဘူး။ ICC ဆိုတဲ့ခံု႐ံုး သူ႔ဘာသာသူပ်က္ျပားသြားစမ္းပါေစ။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ က်ဳပ္တို႔နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ICC ရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္ေတြ၊ ရည္မွန္းခ်က္ေတြဟာ ပ်က္စီးေနခဲ့ၿပီးပဲျဖစ္တယ္” ဟု မိုက္ကယ္ဘိုလ္တန္က ေျပာၾကားသည္။ 

ၿပီးခဲ့သည့္ ႏိုဝင္ဘာလအတြင္း ICC ၏ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ (ဥပေဒအရာရွိခ်ဳပ္) ဖာေတာင္ဘန္ဆိုဒါက ၂၀၀၁ ခုႏွစ္၊ အေမရိကန္တို႔ က်ဴးေက်ာ္တိုက္ခိုက္ခဲ့သည့္အခ်ိန္မွစ၍ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံတြင္း စစ္မက္ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ဆက္စပ္ေနသည့္ စစ္ရာဇဝတ္မႈမ်ား၊ ဒုစ႐ိုက္မႈမ်ားႏွင့္ လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚ ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္မႈမ်ားရွိသည္ဟု ယံုၾကည္ရေလာက္သည့္ အခ်က္အလက္မ်ားရရွိထားေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့သည္။ အေသးစိတ္တိက်ေသာ ကနဦးဆန္းစစ္ခ်က္မ်ားက ဥပေဒေၾကာင္းအရ တရားဝင္စံုစမ္းစစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္ႏိုင္သည့္ အေနအထားသို႔ေရာက္ေအာင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကဆိုခဲ့သည္။ 

သို႔ေသာ္ အကယ္၍ ICC မွ ဥပေဒအရာရွိမ်ားက ထိုသို႔အေကာင္အထည္ေဖာ္အေရးယူမည္ဆိုပါက မိမိတို႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကလည္း ICC ၏ တရားသူႀကီးမ်ားကို ပစ္မွတ္ထား အေရးယူသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း တံု႔ျပန္လိုက္သည္။ မိုက္ကယ္ဘိုလ္တန္သည္ ICC ၏ အဆိုပါကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ တုတ္ထိုးအိုးေပါက္ေဝဖန္ ခဲ့သူတစ္ဦးျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း ယခုတနလၤာေန႔တြင္ အျပင္းထန္ဆံုးအေနအထားျဖင့္ ေဝဖန္ခဲ့သည္။ အာဖဂန္နစၥတန္ေရာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုပါ ICC တြင္ သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးထားျခင္းမရွိဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။ 

အေမရိကန္အိမ္ျဖဴေတာ္၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဆာရာဆန္းဒါးစ္ကလည္း မိုက္ကယ္ဘိုလ္တန္၏ သံုးသပ္ခ်က္ကို ေထာက္ခံသည္။ သမၼတေဒၚနယ္ထရမ့္ အေနႏွင့္လည္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားမ်ားႏွင့္ မိမိတို႔၏ မဟာမိတ္မ်ားကို ICC ၏ မွ်တမႈမရွိေသာ တရားစီရင္မႈမ်ားမွ ကာကြယ္ေပးေရးအတြက္ နည္းလမ္းမ်ိဳးစံု သံုးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားလိုက္သည္။

F-01