News

POST TYPE

FEATURE

ပါးစပ္သရမ္းေသာ သမၼတလူၾကမ္း
11-Sep-2018



မၾကာေသးမီက ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ဒူတာေတးတစ္ေယာက္ အစၥေရးႏိုင္ငံသို႔ အလည္အပတ္ေရာက္ခဲ့သည္။ အစၥေရးခရီးစဥ္တြင္ ဒူတာေတးက ယခင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု သမၼတေဟာင္း ဘားရက္အိုဘားမားအား ေတာင္းပန္လိုက္သျဖင့္ အံ့အားသင့္စရာ ျဖစ္သြားရသည္။ တစ္ခ်ိန္က သူသည္ အိုဘားမားကို “son of a bitch” ဟူ၍ တစ္တစ္ခြခြ ဆဲခဲ့ဖူးသည္ မဟုတ္ပါလား။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္က သမၼတအိုဘားသည္ သူ႔ကို ေဝဖန္ျပစ္တင္လိုက္မိသည္။ မူးယစ္စစ္ပြဲကို ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအတြင္း ၾကမ္းတမ္းစြာ ဆင္ႏႊဲေနျခင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အိုဘားမားက သူ႔ကိုေဝဖန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ေဝဖန္သည္ကို တက္သစ္စ သမၼတေလာင္းဒူတာေတးက ဆတ္ဆတ္ထိမခံ ျပန္ဆဲမိျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သူေနာင္တရမိေၾကာင္း ေဂ်႐ုဆလင္တြင္ ဖိလစ္ပိုင္အသိုင္းအဝိုင္းႏွင့္ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ဒူတာေတးကေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ဒူတာေတးက တိုင္းျပည္တစ္ျပည္၏ အေနအထားႏွင့္ ျပႆနာကို မသိဘဲ ေဝဖန္ျပစ္တင္ျခင္းသည္ ယဥ္ေက်းေသာ ႏိုင္ငံႀကီးမွ သမၼတတစ္ဦး၏ အျပဳအမူေကာင္းတစ္ခုမဟုတ္ယူ၍ ယူဆကာ ဆဲခဲ့မိျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယခုအခါ အိုဘားမားသည္ အရပ္သားတစ္ဦးျဖစ္ေနၿပီျဖစ္ေသာေၾကာင့္ မိမိအေနႏွင့္ ဆဲဆိုခဲ့မိသမွ်ကို ေတာင္းပန္ေၾကာင္း သူကဆိုသည္။

အိုဘားမားကေတာ့ မည္သို႔သေဘာထားမည္မသိ။ ဒူတာေတးကေတာ့ သူ႔သမၼတသက္တမ္း တစ္ေလွ်ာက္ မိုက္႐ိုင္းေစာ္ကားေသာ ဘာသာစကား (foul language) မ်ားကို မၾကာခဏ စိတ္လြတ္ကိုယ္လြတ္ျဖစ္ကာ ပါးစပ္သရမ္းတတ္သည္မွာမ်ားၿပီ။ ဒူတာေတး ေတာင္းပန္ပံုကလည္းၾကည့္ပါ

“ငါမင္းကို ခြင့္လႊတ္တယ္။ ငါလူပ်ိဳဘဝတုန္းက ငါ့ရည္းစားေတြကို ခြင့္လႊတ္သလိုမ်ိဳး ခြင့္လႊတ္တယ္။ မင္းကိုလည္း ခြင့္လႊတ္တယ္။ သူတို႔အားလံုးကိုလည္း ခြင့္လႊတ္တယ္”ဟူ၏။

ဒူတာေတး ေတာင္းပန္မည္ဆိုလွ်င္ ေတာင္းပန္ရမည့္ အျခားႏႈတ္သရမ္းမႈေတြကလည္း မ်ားစြာရွိခဲ့ဖူးပါသည္။

သူက ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးကိုလည္း son of a whore ဟူ၍ ဆဲဖူးသည္။ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံသည္ ကက္သလစ္ ဘာသာဝင္အမ်ားစုတို႔၏ ႏိုင္ငံျဖစ္သည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္ သမၼတေ႐ြးေကာက္ပြဲ ခရီးစဥ္၌လည္း သူ႔ဝသီအတိုင္း ပုပ္ရဟန္းမင္းကိုပင္မေရွာင္ တစ္တစ္ခြခြဆဲသည္။

ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး ဖရန္းစစ္သည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံသို႔ အလည္အပတ္ေရာက္ခဲ့သည္။ ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီး ႂကြလာသျဖင့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ မနီလာၿမိဳ႕တြင္ လမ္းေၾကာင္းပိတ္ဆို႔မႈမ်ား အႀကီးအက်ယ္ျဖစ္ပြားခဲ့ရသည္။ ထိုစဥ္က ဒူတာေတးသည္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရးမ်ား ထြက္ေနသည္။ 

“ကၽြန္ေတာ္ ဟိုတယ္ကေန ေလဆိပ္ကိုသြားဖို႔ ငါးနာရီေလာက္ၾကာသြားတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က ေမးတယ္။ ဘယ္သူေရာက္ေနလို႔လဲေပါ့။ သူတို႔က ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးလို႔ေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ သူ႔ကို ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးလို႔ မေခၚခ်င္း။ ပုပ္ …………… လို႔ေခၚခ်င္တယ္။ အိမ္ျပန္သြား။ ဘယ္ေတာ့မွ ဒီကို ထပ္မလာခဲ့နဲ႔”ဟု သူက ပက္ပက္စက္စက္ေျပာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ 

သို႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ သူက ပုပ္ရဟန္းမင္းႀကီးကို ျပန္လည္ေတာင္းပန္ခဲ့သည္။

ဒူတာေတးတက္လာၿပီးေနာက္ မူးယစ္ေဆးဝါးျပႆနာကို စစ္ဆင္ေရးတစ္ခုလို သေဘာထားၿပီး ရက္စက္စြာသတ္ျဖတ္ႏွိမ္နင္းခဲ့သည္။ သူ၏စစ္ပြဲ ပထမအခ်ီမွာပင္ လူေထာင္ခ်ီၿပီး ေသဆံုးခဲ့ရသည္။ ကုလသမဂၢကလည္း လူ႔အခြင့္အေရးသံတမန္မ်ားက တစ္ဆင့္တင္ျပလာသည့္ သတင္းစကားေတြကိုၾကားၿပီး စိုးရိမ္စိတ္ေတြ ဝင္လာသည္။

တရားဥပေဒေဘာင္ကိုေက်ာ္လြန္ၿပီး သတ္ျဖတ္ႏွိမ္နင္းေနမႈမ်ားအေပၚ ကုလသမဂၢက ေဝဖန္လာသည့္အခါတြင္ ကုလသမဂၢထံ နားေပါက္ေအာင္ တိုင္ၾကားေနသည့္ သံတမန္ႏွင့္ ပညာရွင္ဆိုသူမ်ားကို ဒူတာေတးက -

“မင္းတို႔ဟာ အသံုးမက်တဲ့ ပညာရွင္ဆိုသူေတြဆိုတာ ကမၻာကသိေအာင္ ငါျပမယ္”ဟု ေျပာၿပီး ဒူတာေတး ေပါက္ကြဲေတာ့သည္။

မူးယစ္ေဆးဝါးမႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အျပစ္မဲ့ျပည္သူေတြပါ မည္မွ်ေသဆံုးေနၾကရသည္ဆိုျခင္းကို ကုလသမဂၢမွ ပညာရွင္မ်ားကိုလည္း စာရင္းအတိအက်လိုက္ေကာက္ေစလိုေၾကာင္း ဒူတာေတးက ေျပာသည္။

“ခင္ဗ်ားတို႔ လုပ္ေနတဲ့ လုပ္ရပ္ေတြကို ေစာ္ကားတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ခင္ဗ်ားတို႔ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီးကေန ခြဲထြက္လိုက္ေတာ့။ ခင္ဗ်ားတို႔ ဘာျဖစ္လို႔ အဲဒီပညာရွင္ဆိုတဲ့ေကာင္ေတြရဲ႕စကားကို နားေထာင္ေနရသလဲ”ဟု သူကဆိုသည္။ 

သူက ကုလသမဂၢႏွင့္ အႀကံေပးဆိုသူမ်ားကို ပစ္ပစ္ခါခါ ေျပာဆိုေဝဖန္႐ံုမက ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံကို ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံအျဖစ္ကပါ ႏုတ္ထြက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၿခိမ္းေျခာက္သည္။ သို႔ေသာ္ ဟန္ျပေျပာျခင္းေလာက္သာျဖစ္ခဲ့ၿပီး တကယ္မႏုတ္ထြက္ခဲ့ေပ။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကလည္း ဒူတာေတးသည္ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေပါက္ကြဲစရာေတြ ျဖစ္ခဲ့ျပန္သည္။ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံမွ သာသနာျပဳတစ္ဦး အသတ္ခံရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သူက ၾကမ္းတမ္းစြာ ျပန္လည္ေျပာဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ သူ၏ အေျပာအဆိုမ်ားေၾကာင့္ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကားတြင္ သေဘာထားတင္းမာမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ရသည္။ 

ဒူတာေတးက အသက္ ၇၁ ႏွစ္အ႐ြယ္ သီလရွင္ႀကီးတစ္ပါးကို ဖမ္းဆီးရန္ အမိန္႔ထုတ္သည္။ တိုင္းျပည္ကို ဆူပူၿပီး ဖ႐ိုဖရဲျဖစ္ေအာင္လုပ္သည္ဆိုေသာ စြပ္စြဲခ်က္ႏွင့္ ျဖစ္သည္။ သီလရွင္ႀကီး ပက္ထရစ္ရွာေဖာ့စ္ကို သူ႔ အမိန္႔ႏွင့္ ၂၄ နာရီ ထိန္းသိမ္းထားလိုက္သည္။ ဒူတာေတးက -

“သူ႔ကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ကၽြန္ေတာ္ အမိန္႔ေပးတယ္။ ႏိုင္ငံကလည္း ႏွင္မထုတ္ဘူး။ ဖမ္းလည္း မဖမ္းဘူး။ သူ႔လုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ဖိတ္ေခၚခဲ့တာ”ဟု ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျပန္လည္ကာ ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယခုႏွစ္ ဧၿပီလကလည္း ဒူတာေတးကို ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ခံု႐ံုးအဖြဲ႔ ICC (International Criminal Court) က ဖမ္းဆီးမည္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္သည္။ သူ၏ သမၼတသက္တမ္းအတြင္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စစ္ေဆးရန္ ICC က အေၾကာင္းျပသည္။ သူကလည္း ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံသည္ ICC အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံမဟုတ္ေသာေၾကာင့္ လာၿပီး အေရးယူ၍မရေၾကာင္း တံု႔ျပန္သည္။

သူ႔ကို ICC က ႐ိုင္းစိုင္းၿပီး ႏွလံုးသားကင္းမဲ့စြာျဖင့္ လူ႔အခြင့္အေရးကို ခ်ိဳးေဖာက္ေနသူတစ္ဦးဟူ၍ စြပ္စြဲေဝဖန္ခဲ့သည္။ ဒူတာေတးကလည္း ICC ၏ Rome Statute စာခ်ဳပ္အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံအျဖစ္မွ တစ္လႀကိဳထြက္ၿပီးမွ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအတြင္း မူးယစ္စစ္ပြဲႀကီးကို ဆင္ႏႊဲၿပီး လူေပါင္းေထာင္ခ်ီကာ ႏွိမ္နင္းသတ္ျဖတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ 

ICC ေရွ႕ေနဖာတို ဘင္ဆိုဒါကလည္း ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွ ေရွ႕ေနတစ္ဦး၏ ဒူတာေတးအေပၚ စြဲဆိုထားခ်က္ကို ေရွးဦးစံုစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္း ေဖေဖာ္ဝါရီလက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ လူသားမဆန္ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ရာဇဝတ္မႈေျမာက္ေသာ လူသတ္မႈမ်ားကို က်ဴးလြန္သူအျဖစ္ ဒူတာေတးကို တရား စီရင္ႏိုင္ရန္ သူတို႔စီစဥ္ေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။

ဒူတာေတးကလည္း ICC အေနႏွင့္ သူ႔အေပၚ တရားစြဲဆို၍မရေၾကာင္း၊ သူသည္ လက္ရွိသမၼတျဖစ္ေနေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ သူ႔ႏိုင္ငံ သူ႔လူမ်ိဳးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေနသည္မွာ တရားေၾကာင္း၊ သူသမၼတရာထူးက ႏုတ္ထြက္ေပးလိုက္႐ံုျဖင့္လည္း ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအေပၚ က်ေရာက္ေနသည့္ ေဘးဆိုးမ်ားသည္ ေျပေပ်ာက္သြားႏိုင္စရာအေၾကာင္းမရွိေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလကလည္း ဘရပ္ဆဲလ္ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပသည့္ အာရွ-ဥေရာပညီလာခံက သူ႔ကို ဖိတ္ၾကားခဲ့သည္။ ထိုဖိတ္ၾကားခ်က္ကို သူက ျပင္းထန္စြာ ေဝဖန္ဆန္႔က်င္ခဲ့သည္။ EU က သူ႔ကို မူးယစ္စစ္ပြဲဆင္ႏႊဲမႈႏွင့္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည္ကို အေၾကာင္းျပၿပီး ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့သျဖင့္ ဒူတာေတးက မေက်မနပ္ျဖစ္ေနသည္။ 

EU ၏ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအေပၚ ကုန္သြယ္မႈအတြက္ အေရးအပါဆံုးႏိုင္ငံအျဖစ္ ယခုမွလာသတ္မွတ္ျခင္းအေပၚ သူက Stupid ဟူ၍ ႐ိုင္းစိုင္းစြာ တံု႔ျပန္ခဲ့႐ံုမက၊ အေနာက္အုပ္စုက သူ႔ကို မည္မွ်ျပစ္တင္ေဝဖန္႐ႈတ္ခ်သည္ျဖစ္ေစ မိမိႏိုင္ငံတြင္ ရာဇဝတ္မႈမ်ားကို ၿဖိဳခြင္းေနမႈမ်ားကို ေလွ်ာ့မည္မဟုတ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“က်ဳပ္ကို အီးယူက ဖိတ္တယ္။ ေသာက္သံုးမက်တဲ့ အဖြဲ႔ကေလ” ဟု သူကျပန္ေျပာသည္။ 

သူက သူ႔ကိုဖိတ္မည့္အစား သူတို႔၏ အေရးယူပိတ္ဆို႔ထားမႈမ်ားကို ဘာေၾကာင့္မေျပာင္းလဲရသနည္းဟု ႐ိုင္းစိုင္းစြာ တံု႔ျပန္ခဲ့သည္။ 

သမၼတ၏ အေျပာအဆိုက ျပည္သူေတြကို စိတ္ဆင္းရဲေစခဲ့ရသည့္ အျဖစ္ေတြလည္း မ်ားစြာရွိခဲ့သည္။ မၾကာေသးမီက ဒုသမၼတျဖစ္သူ ေရာ္ဘရီဒို၏ ျပန္ေျပာ ျပခ်က္မ်ားက စိတ္နာၿပီး ေပါက္ကြဲစရာေတြျဖစ္ခဲ့ရျပန္သည္။ ဒူတာေတးက ထိုသို႔ေျပာသည္ဆိုျခင္းကို ဒုသမၼတက မီဒီယာကို ဖြင့္ခ်လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ သမၼတအေျပာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ဒုသမၼတက မွတ္ခ်က္ေပးရာတြင္ -

“ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ကန္႔ကြက္သင့္ပါတယ္။ ဒါဟာေျပာခြင့္မဟုတ္ဘူး။ မုဒိမ္းသမားေတြရွိလို႔ မုဒိမ္းမႈေတြရွိေနတယ္။ မုဒိမ္းမႈေတြ ျဖစ္ေနရေလာက္ေအာင္လည္း မိန္းကေလးေတြက ေခ်ာေနတယ္ဆိုတာ သမၼတစကားလားဗ်ာ” ဟု ေရာ္ဘရီဒိုက Philippine Star သတင္းစာ အင္တာဗ်ဴးတြင္ ေျပာထားသည္။ 

ဒူတာေတးက ေနာက္သလိုေျပာင္သလိုႏွင့္ မိန္းမလွေလးေတြေပါလို႔ မုဒိမ္းက်င့္သူေတြ ေပါမ်ားေနရသည္ဆိုသည့္စကားမွာ ေၾကာက္စရာေကာင္းလွသည္။ သူယခင္ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္လုပ္ခဲ့ဖူးေသာ ဒါဗာအိုၿမိဳ႕တြင္ပင္ မုဒိမ္းမႈေတြက ထိန္းမႏိုင္သိမ္းမရတစ္ခုၿပီး တစ္ခုျဖစ္ေနခ်ိန္၌ သူက ထိုစကားေျပာလိုက္သည့္အတြက္ ျပည္သူေတြ ေပါက္ကြဲခဲ့ၾကရျပန္သည္။ 

ဒူတာေတးက စီဘူးၿမိဳ႕တြင္ ေျပာၾကားေသာ စကား၌ -

“သူတို႔က ဒါဗာအိုၿမိဳ႕မွာ မုဒိမ္းမႈေတြအမ်ား ႀကီးျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ အဲသည္မွာကလည္း မိန္းမလွေလးေတြ ေပါသကိုးဗ်။ ဒါေၾကာင့္ မုဒိမ္းမႈေတြျဖစ္ေတာ့မွာေပါ့”ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည့္ စကားကို သမၼတစကားလားဟု ေထာက္ျပစရာ ျဖစ္သြားခဲ့ရသည္။ 

ေနာက္ပိုင္း မွားသြားမွန္းသိသျဖင့္ ဒူတာေတးက သူ႔စကားကို ျပန္ဖာသည္။ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခြင့္ဟုေျပာသည္။ ပိုဆိုးသြားခဲ့ရျပန္သည္။ 

“ကၽြန္ေတာ္ ေျပာခ်င္တာက မုဒိမ္းမႈတိုင္းကို ေျပာေနတာမဟုတ္ဘူး။ ခင္ဗ်ားတို႔က ကိုယ္ထင္တာ ကိုယ္ေလွ်ာက္ေတြးေနၾကတာ။ ဒါဒီမိုကေရစီပဲ။ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာလို႔ မရဘူးလား”ဟု သူက ဆိုျပန္သည္။ 

“လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္ရွိတယ္ ဆိုေပမယ့္ အကန္႔အသတ္ရွိတယ္။ လူတစ္ဖက္သားအေပၚ မေလးမစားနဲ႔ စကားမ်ိဳးမေျပာရဘူး။ ျပည္သူတိုင္းကို မေလးစားသလိုမ်ိဳး မလုပ္ရဘူး”ဟု ဒုသမၼတေရာ္ဘရီဒို၏ ေထာက္ျပခ်က္မွာ အေလးထားစရာ ေကာင္းလွသည္။

(Ref: Asian Correspondent, Business Insider, The Guardian)