News

POST TYPE

ARTICLE

ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထား ဘာတွေပြောင်းလဲသွားမှာလဲ
03-Jan-2017

Kyodo News ၏ ရေးသားဖော်ပြချက်ကို သန့်ဇင်စိုး ဘာသာပြန်သည်။

မြန်မာပြည်၏ အကြီးဆုံးမြို့ ရန်ကုန်ကို လာရောက်လည်ပတ်ကြတဲ့ နိုင်ငံခြားသား ဧည့်သည်များကတော့ မြို့တော်ဟောင်း၏ ဆွဲဆောင်မှုများထဲက တစ်ခုဖြစ်သောအရာကို ဆုံးရှုံးရဖွယ် ရှိသည်။ မြို့ပတ်ရထားလမ်းကြောင်းကို အဆင့်မြှင့်ဖို့ ဂျပန်က ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကြောင့်ပင်တည်း။ 

၄၆ ကီလိုမီတာရှိတဲ့ မြို့ပတ်ရထားလမ်းပိုင်းကို အဆင့်မြှင့်ဖို့ရာ တာဝန်ကို မြန်မာ့မီးရထားက ယူထားသော်လည်း အချက်ပြစနစ်သစ်နှင့် ရထားတွဲများ ကုန်ကျစရိတ်ကို JICA က ကျခံပေးသည်။ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် လည်ပတ်ပြေးဆွဲမှုပုံစံ အသစ်စတင်ရန် ရည်မှန်းထားသည်။ မြို့တစ်ပတ်ပတ်စေဖို့ အချိန် ၃ နာရီလောက် ကြာမြင့်နေလျက်ရှိရာ ထိုသတင်းက ရထားဖြင့် သွားလာသူများ အတွက်တော့ သတင်းကောင်း ဖြစ်သည်။ စနစ်အသစ်ဆိုလျှင် ၂ နာရီလောက်သာ ကြာတော့မည်။ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု နိမ့်ကျနေသော ရပ်ရွာများကို လှည့်ပတ်ကြည့်ရှု ခံစားနိုင်သည့် ရထားပတ်စီးခြင်းကို နှစ်သက်ကြသော နိုင်ငံခြားသား ခရီးသွားများကတော့ ကြိုက်ချင်မှ ကြိုက်ပေလိမ့်မည်။

မြို့ပတ်ရထားလမ်းသည် မြို့လယ်ကောင် မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ရန်ကုန်ဘူတာကြီးမှ စတင်ကာ ခနော်နီခနော်နဲ့ ဘူတာများ အပါအဝင် ဘူတာ ၃၈ ဘူတာကို ဖြတ်သန်းသွားသည်။ အနားယူရန်နှင့် မိုးရွာသော နေ့ရက်များကို အကောင်းဆုံး ဖြတ်သန်းရန် ရထားပတ်စီးဖို့ ရွေးချယ်ခဲ့သည်ဟု အမေရိကန် ခရီးသွားဧည့်သည် ကာရီက ကျိုဒိုသတင်းဌာနကို ရန်ကုန်မြို့ထဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်မ အစီအစဉ်ကတော့ အေးအေးဆေးဆေးလေးနဲ့ ရန်ကုန်ယဉ်ကျေးမှုရဲ့ မတူညီတဲ့ နေရာတွေကို ကြည့်ရှုနိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု သူမက ပြောပါသည်။

ရန်ကုန်မြို့ပတ်ရထား လမ်းတစ်လျှောက်တွင် ယဉ်ကျေးမှု ပေါင်းစုံတော့ တွေ့ရသည်။ တညင်းကုန်းဘူတာ ဆိုလျှင် ရထားလမ်းဘေးတွင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဈေး ရှိသည်။ ဝေဘာဂီ ဘူတာကျတော့ ရန်ကုန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ်နားတွင် ရှိရာ လေယာဉ်အတက်အဆင်းများကို မြင်နေရသည်။ ဘူတာများတွင် ခေါင်းရွက်ဗျပ်ထိုး ဈေးသည်များ အတက်အဆင်း ရှိသည်။ ရထားလမ်းနံဘေးတွင် အဝတ်များ လှန်းထားကြခြင်း သို့မဟုတ် အေးအေးလူလူ လမ်းလျှောက်နေကြခြင်းများကို ကြည့်နိုင်သည်။ ဗြိတိန်သား ကျောင်းဆရာ ဖီလ်ကတော့ ရထားရပ်တိုင်း ရထားပေါ်က ဆင်းလိုက် ပြန်တက်လိုက် လုပ်ရတာကို နှစ်သက်နေသည်။ ဈေးမြင်ကွင်းများက သူ့ကို ဆွဲဆောင်နိုင်ပါသတဲ့။ “မြို့လယ်ကောင် လျှောက်သွားနေရုံနဲ့ မတွေ့ရနိုင်တဲ့ မြို့တော်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေကို မြင်ရတာ စိတ်ဝင်စားစရာ ကောင်းပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

မြို့ပတ်ရထားလမ်းကြီးကို အဆင့်မြှင့်တော့မည့် ကိစ္စအား မေးကြည့်တော့ ဖီလ်က နိုင်ငံခြားသား ဧည့်သည်တွေ အကြိုက်တွေ့ဖို့ ရထားလမ်းကို ဒီအတိုင်းပဲထားမည် ဆိုခြင်းက လက်တွေ့မကျနိုင်ကြောင်း ၎င်း၏ အမြင်ကို ဆိုသည်။

“ဒေသခံပြည်သူတွေ အတွက် ကောင်းမယ်ဆိုရင် ခုအတိုင်းတော့ ပစ်ထားလို့ မသင့်ပါဘူး။ ခရီးသွားတွေက ရှေးဟောင်းပုံစံကို ကြည့်ချင်လို့ လာနေတဲ့အတွက် နဂိုအတိုင်း ရှိစေဆိုပြီး ထားလို့မရပါဘူး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

ရထားလမ်း အဆင့်မြှင့်ဖို့ကိစ္စ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နေသည့် JICA ကိုယ်စားလှယ် အာယူမီကီကိုက နိုင်ငံခြားသား ခရီးသည်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်မှု လျော့ကျသွားမည့် ကိစ္စကို စိတ်လုံးဝမပူပါ။ “စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းနေဦးမှာပါပဲ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ပြည်သူ့ဘဝတွေကို တွေ့နိုင်မယ်၊ ရထားပေါ်ကနေ ပြည်သူ့လူမှုဘဝ ဝန်းကျင်တွေကို တွေ့နိုင်မယ်။ ဒါတွေကို အငှားယာဉ်ပေါ်က ဘတ်စ်ကားပေါ်က မတွေ့ရနိုင်ဘူး” ဟု အာယူမီကီကိုက ဆိုသည်။ 

ရထားပို့ဆောင်ရေး အဆင့်မြှင့်ခြင်းသည် ပုဂ္ဂလိက ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍနှင့် အများပြည်သူသုံး ပို့ဆောင်ရေးကဏ္ဍ ချိန်ခွင်လျှာကို ပြောင်းရန် ရည်ရွယ်ခြင်း မဟုတ်ဟု ၎င်းက Kyodo News ကို ယခင်က ပြောခဲ့ဖူးသည်။ “မြို့ပတ်ရထားလိုင်းဟာ ပြည်သူတွေ နေရာအတော်များများကို ရောက်စေနိုင်မယ့် အလားအလာကောင်း ကြီးကြီးမားမား ရှိတယ်လို့ ကျွန်မတို့ မြင်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အများပြည်သူ ပို့ဆောင်ရေးကို အသုံးပြုကြသူ အချိုးအစားက ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း လတ်တလော ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ ကောင်းပါတယ်။ ဒီအချိုးအစားကို ကျွန်မတို့ မပြောင်းလိုပါဘူး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

“ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရက ဘတ်စ်ကား ပြေးဆွဲမှုကို ပြန်လည်စုစည်းဖော်ဆောင်ဖို့ ကြိုးစားနေပါတယ်။ ဘတ်စ်ကားလမ်းကြောင်းတွေ တိုးတက်လာခြင်းနဲ့ ရထားလမ်း တိုးတက်လာခြင်းတို့ အတူတကွဆိုရင် လူတွေက အများပြည်သူပို့ဆောင်ရေးကို သုံးလာမှာ ဖြစ်ပြီးတော့ ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှု ပြဿနာကလည်း ယခုထက်ပိုပြီး ဆိုးသွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး” ဟု ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။ 

အမှန်တကယ်လည်း ရန်ကုန်သည် ထောင်ပေါင်းများစွာသော ဂျပန်မှ တင်သွင်းလာသည့် တစ်ပတ်ရစ်ကားများ၊ ဟောင်းနွမ်းနေသော ဘတ်စ်ကားကြီးများဖြင့် လမ်းပေါ်ပြည့်နှက်နေကာ ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုကို လတ်တလော ခံနေရသည်။ JICA က ချေးငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၁၂ သန်းဖြင့် ဘဏ္ဍာငွေ ထောက်ပံ့မည့် အဆင့်မြှင့်တင်ရေး အစီအစဉ်ဖြင့် မြို့ပတ်ရထားလမ်းပေါ်တွင် ရထားအသစ်များကို ခေါက်တုံ့ခေါက်ပြန် ပြေးဆွဲနေသည့် အအိုအဟောင်း ရထားတွဲများ နေရာတွင် အစားထိုးသွားမည် ဖြစ်သည်။

“လက်ရှိပြေးဆွဲနေတာတွေက တော်တော်ဟောင်းနေပါပြီ။  သူတို့ဟာ ဂျပန်မှာ သုံးပြီးသား လေအေးစက်တပ် ရထားတွေပါ။ နှစ် ၃၀ လောက် ကြာပြီဆိုပေမယ့် လေအေးစက်က ကောင်းတုန်းပါပဲ” ဟု ဆိုသည့် ကီကိုက အသစ်ရောက်လာမည့် ရထားများနှင့် အချက်ပြစနစ် ပိုမိုကောင်းမွန်သွားမည် ဆိုပါက ပိုမိုသွက်လက်မြန်ဆန်သော ရထားပို့ဆောင်ရေး ဝန်ဆောင်မှု ဖြစ်လာမည်ဟု ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။ 

ရထားတွဲ တော်တော်များများသည် ဂျပန်တွင် ပြေးဆွဲစဉ်က အမည်များ ပါနေဆဲဖြစ်ပြီး ဂျပန်တွင် သုံးသည့် သင်္ကေတများနှင့် စတစ်ကာများ ပါရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ တချို့ကတော့ ၂ နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး အထိမ်းအမှတ် ဂျပန်-မြန်မာအလံများ ပြသထားသည်။ လက်ရှိအချိန်တွင် ရထားတစ်စင်းနှင့် တစ်စင်းကြား ၁၂ မိနစ်မှ ၄၅ မိနစ်ခြား ပြေးဆွဲနေပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ် တွင် ၁၀ မိနစ်နှင့် ၁၂ မိနစ်ခြားကာ ပြေးဆွဲမည်ဟု ကီကိုက ဆိုသည်။ ဂျပန်ပြည်တွင်း ရထားပို့ဆောင်ရေး  ဝန်ဆောင်မှုအတိုင်း ဖြစ်သည်ဟု နှိုင်းယှဉ်ပြသည်။ 

ရထားပို့ဆောင်ရေး အဆင့်မြှင့်ခြင်းအား ဂျပန်နည်းပညာနှင့် ကျွမ်းကျင်သူများကို အသုံးပြုခြင်းသည် မတော်တဆ အဆင်ပြေသလို လုပ်လိုက်ခြင်းတော့ မဟုတ်ပေ။ မြန်မာ့မီးရထားသည် ၁၉၆၀ ကာလများ ကတည်းက အလွန်ရှေးကျနေပြီ ဖြစ်သော ဂျပန်အချက်ပြစနစ်ကို အသုံးပြုနေခြင်း ဖြစ်ကာ နည်းပညာအသစ်လည်း ထပ်မရဘဲ ထိုစနစ်ကိုသာ ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းအသုံးပြုနေခဲ့သည်။ “ဒါကိုပဲ နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကြာ သုံးခဲ့တယ်ဆိုတာ သူတို့သိပါတယ်။ သူတို့ဟာ ဂျပန်နည်းပညာကို လေးစားကြတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

မြို့ပတ်ရထားလိုင်းအတွက် ရထားအသစ်များကို ဂျပန်က တင်သွင်းသွားဖွယ် ရှိသည်ဟု ကီကိုက ဆိုသည်။ တခြားနိုင်ငံများမှ တင်သွင်းလိုသူများကလည်း ၎င်းတို့ ရထားများကို တင်သွင်းရန် ထောက်ခံချက်များ ပြနိုင်သော်လည်း၊ JICA ကတော့ ဂျပန်ရထားတွဲများကိုသာ ထောက်ခံတိုက်တွန်းသွားမည်ဟု ဆိုသည်။ 

လက်ရှိလုပ်နေသော အဆင့်မြှင့်မှုများသည် မြို့တော်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် အလွန်ကြီးမားသော အစီအစဉ်တစ်ရပ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ JICA က ပို့ဆောင်ရေး မဟာစီမံကိန်းကို ၂၀၁၄ ကတည်းက တင်သွင်းထားပြီး ဖြစ်ကာ ၂၀၄၀ ခုနှစ်အထိ မြို့တော်၏ ပို့ဆောင်ရေး အနာဂတ်ဆိုင်ရာ အသေးစိတ်များ ပါဝင်သည်။ ထိုကာလအတွင်း ရန်ကုန်မြို့ လူဦးရေသည် ငါးသန်းမှ ၁၀ သန်းအတွင်း တိုးတက်လာနိုင်ခြေရှိရာ မြို့တော်၏ လမ်းမများတွင် လမ်းကျပ်မှုများကို လျှော့ချမည့် အစီအစဉ်များကိုလည်း ထည့်သွင်းအကြံဉာဏ် ပြုထားသည်။ 

“၂၀၄၀ ရောက်တဲ့အခါ ကျွန်မတို့က မိုးပျံရထားလမ်းကို အကြံပြုနိုင်ပါတယ်၊ ၂၀၄၀ ရောက်တဲ့အခါ ရန်ကုန်လူဦးရေး တိုးလာတာ၊ နှစ်ဆဖြစ်လာမှာမို့၊ မြေအောက်ရထားလိုင်းစနစ်လည်း လိုလာနိုင်ပါတယ်။ ဒါကို ၂၀၁၄ ကတည်းက ကျွန်မတို့ တင်ပြထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်” ဟုဆိုသည်။ “ရထားလမ်းကြောင်း နှစ်ခု အကြံပြုထားပါတယ်။ လေဆိပ်အထိ ရောက်မယ့် တောင်မြောက်ပြေးဆွဲမယ့် လမ်းနဲ့၊ အရှေ့နဲ့အနောက် ပြေးဆွဲမယ့်လမ်း ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ဆိုထားသည်။ 

ရထားဖြင့် ခရီးသွားခြင်း အကြံပေး အင်တာနက်စာမျက်နှာ The Man in Seat Sixty-One မှ မာ့ခ်စမစ်က မြန်မာ့ရထားပို့ဆောင်ရေး ကွန်ရက်ကို စိတ်ဝင်စားမှုများက ပြီးခဲ့သည့် နှစ်များအတွင်း မိုးထိအောင် လှေကားထောင်သွားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ 

“မြန်မာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စိတ်ဝင်စားတဲ့ အီးမေးလ်မျိုး အရင်က တစ်နှစ်ကို တစ်စောင် နှစ်စောင်လောက်သာ  ရလေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ခုတော့ ခုတော့ အပတ်စဉ်တိုင်းမှာ ရနေပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ ရန်ကုန်မြို့ပတ် ရထားလမ်းအကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားကြကြောင်း၊ အာရှရထားကွန်ရက်များတွင် ခေတ်နောက်အကျဆုံးနှင့် ရထားလမ်းများ အလွန်ခုန်ကြောင်း မှတ်ချက်များရလေ့ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ 

ရန်ကုန်ရထားလမ်းတွင် ခေါက်တိုလေး စီးခဲ့သော အီတလီ ခရီးသွားဧည့်သည် ဒါရီယိုကတော့
“ကောင်းတယ်ဗျာ။ ရှေးခေတ်ကို ပြန်ရောက်သွားသလိုပဲ။ ဘာနဲ့မှမတူတဲ့ တစ်မူထူးတဲ့ အရသာကို ရရှိပါတယ်။ ဒါမျိုးက နောင်မှာ ရှိတော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး” ဟု ဆိုသည်။ ရထားလမ်းပိုင်းကို အဆင့်မြှင့်လိုက်မယ် ဆိုရင်တော့ ခရီးသွားဧည့်သည်တွေ အကြိုက်တွေ့တာကို ဖယ်လိုက်သလိုတော့ ရှိမည်ဟု ၎င်းက ခံစားရသည်။ “ပြည်သူတွေအတွက် တကယ်ကောင်းတဲ့ ထိရောက်တဲ့ ရထားတွေ စီစဉ်ပေးပြီး၊ အတွေ့အကြုံရအောင် ခရီးသွားဧည့်သည်တွေ အတွက် ဒီလိုရထားမျိုးကိုတော့ ခဏပဲဖြစ်ဖြစ် ဆွဲပေးတာမျိုး၊ ပြည်သူတွေအတွက် အမှတ်တရ ထားပေးတာမျိုးတော့ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ 

တစ်ခုတော့ဖြစ်လာမည်။ ရထားလမ်း အဆင့်မြှင့်လိုက်သည့်အတွက် လက်မှတ်ခတော့ ဈေးတက်သွားလိမ့်မည်။ ယခု မြို့ပတ်စီးခက ၂၀၀ ကျပ်သာ ကျသင့်သည်။