News

POST TYPE

ARTICLE

ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္
07-May-2019



ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရအဆက္ဆက္က သူတို႔ အုပ္ခ်ဳပ္စဥ္ကာလတြင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမရွိဘူးဟု ေျပာဆိုေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဆိုတာ ဘာလဲ၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားလို႔ ဘာလို႔ေခၚတာလဲ၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအဓိပၸာယ္ကို ဘယ္လိုဖြင့္ဆိုသလဲဆိုတာ ေလ့လာၾကည့္စို႔လားဗ်ာ။

ဦးစြာ အေမရိကန္ဟာရီတိတ္ခ်္အဘိဓာန္ (American Heritage Dictonary) တြင္ A person who been imprisoned for hodding or advocating dissenting political views အစိုးရႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္ ႏိုင္ငံေရးအျမင္တစ္ခုကို ယံုၾကည္၍ လံႈ႕ေဆာ္၍ ဖမ္းဆီးအက်ဥ္းခ်ျခင္းခံရသူကို ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ဟုေခၚသည္။ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံထုတ္ ေကာ္လင္း အဂၤလိပ္အဘိဓာန္ (Collins English Distionary) မွာေတာ့ Someone imprisoned for holding, expressing, or acting in accord with particular political bellefs ႏိုင္ငံေရးယံုၾကည္မႈတစ္ရပ္ကို လက္ခံ၍ ေဖာ္ထုတ္၍ ယံုၾကည္မႈအတိုင္းေဆာင္ရြက္၍ ဖမ္းဆီအက်ဥ္းခ်ျခင္းခံရသူကို ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဟု ေခၚပါသည္။ Cambride တကၠသိုလ္ထုတ္ အဘိဓာန္တြင္ Someone  who  is  put  in  prison  for expressing disapproval of their government or for belonging to on organization, race, or social group not approved of by that government အစိုးရအသိအမွတ္မျပဳထားေသာ အဖြဲ႔အစည္း၊ လူမႈေရးအသင္းအဖြဲ႔၊ လူမ်ိဳးႏွင့္ပတ္သက္ဆက္ႏႊယ္ျခင္း၊ လက္ရွိအစိုးရ၏မူဝါဒလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို သေဘာမတူ၊ ဆန္႔က်င္မႈျပဳျခင္းတို႔အတြက္ အက်ဥ္းခ်ခံရသူကို ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဟုေခၚသည္။ ဒါေတာ့ အဘိဓာန္ကေပးတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ပင္ျဖစ္ပါတယ္။

ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ ဥေရာပပါလီမန္ (Parll - amentary Assembly Council of Europe မွ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၃ ရက္ေန႔တြင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဆိုသည္ကို အဓိပၸာယ္သတ္မွတ္အတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၁၉၀၀ (၂၀၁၂) (Resolution 1900 (2012) ကို ဥေရာပပါလီမန္ ၃၃ ႀကိမ္ေျမာက္ အစည္းအေဝးမွ သေဘာတူ ျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ထိုသေဘာတူညီခ်က္ကို ဥေရာပသမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားအားလံုးႏွင့္ အဖြဲ႔ဝင္ျဖစ္ခြင့္ ေလွ်ာက္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံမ်ားအားလံုး သေဘာတူလက္ခံရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ထိုႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ားကေတာ့ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားအားလံုးကို ေအာက္ပါအေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားျဖင့္ ျငင္းပယ္ျခင္းခံရေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကို ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဟု သတ္မွတ္သည္။

(က) အကယ္၍အာဏာပိုင္တို႔က လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူညီမႈမ်ား ဥေရာပညီလာခံ (European  Convention  on Human Rights and its Protocols (ECHR) တြင္ ျပ႒ာန္းထားေသာ အေျခခံအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အာမခံခ်က္မ်ား အထူးသျဖင့္ လြတ္လပ္စြာ ေတြးေတာခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ယံုၾကည္ခြင့္ႏွင့္ ကိုးကြယ္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေဖာ္ျပခြင့္ႏွင့္ လြတ္လပ္စြာ သတင္းထုတ္ျပန္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ စုေဝးခြင့္ႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းခြင့္မ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္၍ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးတစ္ေယာက္အားဖမ္းဆီး၊ ထိန္းသိမ္း အက်ဥ္းခ်ထားလွ်င္၊

(ခ) အကယ္၍လူတစ္ေယာက္သည္ မည္သည့္ ျပစ္မႈကိုမွ် က်ဴးလြန္ျခင္းမရွိဘဲ ႏိုင္ငံေရးအေၾကာင္း ျပခ်က္သက္သက္ျဖင့္ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္း၊ အက်ဥ္းခ်ခံရလွ်င္၊ 

(ဂ) အကယ္၍ အာဏာပိုင္တို႔၏ ႏိုင္ငံေရး ရန္ၿငိဳးေၾကာင့္ လူတစ္ေယာက္အား အျပစ္ရွိသည္ဟူ ေသာဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖင့္ ခ်မွတ္ထားေသာ ျပစ္ဒဏ္သည္ စြပ္စြဲထားေသာ သံသယရွိေသာျပစ္မႈေၾကာင့္ခ်မွတ္သည့္ ျပစ္ဒဏ္ထက္ပိုမိုမ်ားျပားေနလွ်င္၊

(ဃ) အကယ္၍ အာဏာပိုင္တို႔၏ ႏိုင္ငံေရးရန္ၿငိဳးေၾကာင့္ လူတစ္ေယာက္အား အျပစ္ရွိသည္ဟူ ေသာဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖင့္ ခ်မွတ္ထားေသာျပစ္ဒဏ္သည္ အလားတူျပစ္မႈကို က်ဴးလြန္ေသာ အျခားသူမ်ား ရရွိသည့္ျပစ္ဒဏ္ထက္ ပိုမိုမ်ားျပားေနလွ်င္၊

(င) အကယ္၍ အာဏာပိုင္တို႔၏ ႏိုင္ငံေရးရန္ၿငိဳးေၾကာင့္ လူတစ္ေယာက္သည္ မတရား၊ မမွ်တေသာ တရားစီရင္မႈျဖင့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္း ခံရလွ်င္ဆိုၿပီး ဥေရာပပါလီမန္က ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ကို ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္ဗ်။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ဖြင့္ဆိုခ်က္ဆိုတာမ်ိဳး တိတိက်က်ဖြင့္ဆိုထားခ်က္မ်ိဳး ခုထိေတာ့ ျပ႒ာန္းသတ္မွတ္ထားျခင္းမ်ိဳး မရွိေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီ အစိုးရလက္ထက္ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မ်ိဳးေတာ့ ရွိခဲ့ပါတယ္ဗ်။ ႏိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီက ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ကို ဖြင့္ဆိုေပးခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္က အေထြေထြလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေပးတဲ့အခ်ိန္မွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ကို အက်ဥ္းသားဦးစီးဌာနက ႏိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုေပးဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံေတာင္းဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ကေတာ့ -

(က) မတရားအသင္း အက္ဥပေဒအရ ျပစ္မႈမ်ား

(ခ) ျပစ္မႈဥပေဒပုဒ္မ ၁၂၁ မွ ၁၃၀ (ခ) အထိပါ အစိုးရကို ဆန္႔က်င္ေသာျပစ္မႈမ်ား

(ဂ) ျပစ္မႈဥပေဒ၊ အခန္း (၈)ပါ ႏိုင္ငံေတာ္ ၿငိမ္ဝပ္ေရးကို ပ်က္ေစေသာျပစ္မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၄၃၊ ၁၄၄၊ ၁၄၅၊ ၁၄၇၊ ၁၄၈၊ ၁၅၁၊ ၁၅၂၊ ၁၅၃ (က) အရ ျပစ္မႈမ်ား

(ဃ) ၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္ အေရးေပၚ စီမံမႈအက္ ဥပေဒအရ ျပစ္မႈမ်ား ဥပမာ ပုဒ္မ ၅(ည) (NLD အစိုးရ ဦးထင္ေက်ာ္လက္ထက္က ဖ်က္သိမ္းခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္တိုဘာ ၄ ရက္ေန႔ ၂၀၁၆)

(င) ႏိုင္ငံေတာ္ကိုဦးေဆာင္ေသာလမ္းစဥ္ ပါတီအား ကာကြယ္သည့္ ဥပေဒအရျပစ္မႈမ်ား

(စ) ႏိုင္ငံေတာ္အား ေႏွာင့္ယွက္ဖ်က္ဆီးလိုသူမ်ား၏ ေဘးအႏၲရာယ္မွ ကာကြယ္သည့္ဥပေဒအရ ျပစ္မႈမ်ား ပုဒ္မ ၁၀(က)၊ ၁၀(ခ)၊

(ဆ) ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူ႔ေကာင္စီ အဆင့္ဆင့္ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒအရ ျပစ္မႈမ်ားအားလံုးသည္ “ႏိုင္ငံေရးျပစ္မႈ” ဆိုသည့္ စကားရပ္တြင္ အက်ံဳးဝင္သည္လို႔ ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္က ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဆိုတဲ့အဓိပၸာယ္ကို ဖြင့္ဆိုေပးခဲ့ဖူးပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ေခတ္အဆက္ဆက္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမရွိဘူးလို႔ ျငင္းဆိုခဲ့တာ အခုထိပါပဲ။ အာဏာရွင္ႀကီးစိုးတဲ့ႏိုင္ငံေတြ၊ စစ္တပ္ႀကီးစိုးတဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမရွိဘူးလို႔ ေအာ္တယ္ဆိုတာကို လက္ခံႏိုင္ပါတယ္။ သူတို႔က အာဏာကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတာကို သူတို႔ကိုဆန္႔က်င္သူေတြ၊ သူတို႔ လုပ္ရပ္ကို ကန္႔ကြက္သူေတြ၊ အာဏာလႊဲေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုသူေတြကို သူတို႔က ရန္သူအျဖစ္သတ္မွတ္ၿပီး အမ်ိဳးမ်ိဳး ပုဒ္မေတြတပ္ၿပီး အက်ဥ္းခ်ထားပါတယ္။

ဒီလူေတြကို အာဏာရွင္ေတြက ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားလို႔ မသတ္မွတ္ပါဘူး။ သူတို႔ကို ဆန္႔က်င္သူ၊ သူတို႔ အာဏာတည္ၿမဲေရးကို ေႏွာင့္ယွက္သူေတြအျဖစ္ပဲ ျမင္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္က ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားကို အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုေပးတာမ်ိဳးရွိၿပီး ခုျပည္သူတင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ ျပည္သူ႔အစိုးရျဖစ္တဲ့ NLD ပါတီအစိုးရလက္ထက္မွာေတာင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမရွိဘူးလို႔ ေျပာဆိုတာေတြ႔ရေတာ့ လြန္စြာအံ့ဩမိပါတယ္။ စာေရးသူအေနႏွင့္ အဘိဓာန္ကေပးေသာ၊ ဖြင့္ဆိုေသာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္၊ ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္၊ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ကို ေရးသားေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဆိုတာ ဘယ္လိုလူေတြကို ေခၚသလဲဆိုတာ နားလည္သေဘာေပါက္မယ္လို႔ ထင္ ျမင္ယူဆမိပါတယ္။ နားမလည္တာကေတာ့ အာဏာကို လက္ကိုင္ထားသူေတြပါပဲဗ်။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမရွိဘူးဆိုၿပီး တြင္တြင္ျငင္းဆိုေနၾကပါတယ္။ ျပည္သူတင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ ဒီမိုအမည္ခံအစိုးရျဖစ္ေပမယ့္ သူတို႔ကိုဆန္႔က်င္သူေတြ၊ သေဘာထားမတိုက္ဆိုင္သူေတြ၊ သတင္းသမားေတြကို ၆၆ (ဃ) လို ပုဒ္မ ေတြ၊ ၅၀၅ (ခ) လို ပုဒ္မေတြနဲ႔ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ေနမႈမ်ိဳးေတြဟာ လြန္စြာဝမ္းနည္းစရာေကာင္းပါတယ္။ တပ္အာဏာပိုင္ေတြကလည္း ဆတ္ဆတ္ထိမခံဘဲ သတင္းသမားေတြ၊ အရပ္သားႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို ပုဒ္မတပ္၊ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ေနတာေတြကလည္း ဒီမိုကေရစီစနစ္နဲ႔ မကိုက္ညီပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ကိုေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့အတြက္ တိက်ခိုင္မာတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုမႈကို ဖြင့္ဆိုၿပီး ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအခြင့္အေရးကို လိုက္နာဖို႔နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ ေပၚေပါက္လာေစရန္ ေစတနာထား ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ၾကေစရန္ ေစတနာျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေရးသားတင္ျပလိုက္ရပါတယ္ဗ်။

ကိုတင့္ (ျမန္မာစာ)