News

POST TYPE

HEALTH

ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာေဇာ္လင္းႏွင့္ ေတြ႔ဆုံျခင္း
11-Jan-2017 tagged as

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ ကင္းေဝးေရးအတြက္ ရည္မွန္းထား လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွစ၍ ေရာဂါကာကြယ္ေဆးတိုက္ျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ကာ ယခုႏွစ္အတြက္ ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါကာကြယ္ေဆးတိုက္ျခင္း လုပ္ငန္းကို ဇန္နဝါရီလ ၂၀ ရက္ေန႔မွ  ၂၉ ရက္ေန႔အထိ တိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္အလိုက္ ေဆာင္႐ြက္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ေဆးတိုက္ေကြၽးမည့္ အစီအစဥ္မ်ားကို ျပည္သူမ်ား ႀကဳိတင္ သိရွိႏိုင္ေစရန္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး၊ စီမံခ်က္ မန္ေနဂ်ာ (ေသြးလြန္ တုပ္ေကြး၊ ဆင္ေျခေထာက္၊ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါ) ေဒါက္တာေဇာ္လင္းႏွင့္ The Voice က ေမးျမန္းထားသည္မ်ားကို ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပ အပ္ပါသည္။

Voice : ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ ေဆာင္႐ြက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာျပေပးပါဦး။
Dr.ZL : ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ကေန စၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ ကင္းေဝးေရးအတြက္ လူ အားလုံး ေဆးေကြၽးတဲ့ လုပ္ငန္းကို စတင္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့တယ္။ ႏွစ္စဥ္ ရက္သတ္မွတ္ၿပီးေတာ့မွ တစ္ႏိုင္ငံလုံး၊ လူအားလုံး ေဆးေကြၽးတဲ့ လုပ္ငန္းကို ေဆာင္႐ြက္ခဲ့တဲ့ ေနရာမွာ ရည္မွန္းခ်က္က ဘာလဲဆိုေတာ့ ကမၻာေပၚမွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံအားလုံး ၂၀၂၀ ခုႏွစ္မွာ ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါ ကင္းေဝးေရးကိုသြားဖို႔ ဆရာတို႔ ေဆာင္႐ြက္ေနတာ ျဖစ္တယ္။

Voice : ဆင္ေျခေထာက္ေဆး တိုက္ေကြၽးမယ့္ အစီအစဥ္ကို သိပါရေစ။
Dr.ZL : ဒီႏွစ္မွာ စုစုေပါင္း ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ အျမစ္တြယ္မႈရွိတဲ့ ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီး ၁၁ ခုမွာ ခ႐ိုင္အေနနဲ႔ဆို ၃၆ ခ႐ိုင္၊ ၿမဳိ႕နယ္ ၁၉၃ မွာ လူကုန္ေဆး ေကြၽးျခင္း လုပ္ငန္းနဲ႔ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါ ကင္းေဝးေရးကို ေဆာင္႐ြက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္က ေဆးတိုက္ခဲ့ၿပီး အခု ေဆးတိုက္စရာ မလိုေတာ့တဲ့ ခ႐ိုင္ေတြလည္း ရွိတယ္။ ေဆးတိုက္တဲ့ လုပ္ငန္း ရည္႐ြယ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ခ႐ိုင္အတြင္းမွာ ေအာင္ျမင္သြားၿပီဆိုတဲ့ ခ႐ိုင္ ငါးခု ရွိတယ္။ စစ္ကိုင္း တိုင္းေဒသႀကီးမွာ ကေလး၊ တမူး၊ ကသာ၊ မႏၲေလးမွာ ျပင္ဦးလြင္ခ႐ိုင္၊ မင္းဘူးမွာ မေကြးခ႐ိုင္၊ အဲဒီေနရာမွာေတာ့ ဆင္ေျခေထာက္ေဆးက တိုက္ဖို႔ မလိုေတာ့ဘူး။ တိုက္ရမယ့္ ျပည္နယ္၊ တိုင္းေတြကေတာ့ ကရင္မွာ သုံးခ႐ိုင္၊ ခုနစ္ၿမဳိ႕နယ္၊ ခ်င္းျပည္နယ္မွာ ပလက္ဝ၊ မြန္မွာ ႏွစ္ခ႐ိုင္၊ ၁၀ ၿမဳိ႕နယ္၊ ေနျပည္ေတာ္မွာ ႏွစ္ခ႐ိုင္၊ ရွစ္ၿမဳိ႕နယ္၊ စစ္ကိုင္းမွာ သုံးခ႐ိုင္၊ ၁၉ ၿမဳိ႕နယ္၊ တနသၤာရီမွာ သုံးခ႐ိုင္၊ ၁၀ ၿမဳိ႕နယ္၊ ပဲခူးမွာ ေလးခ႐ိုင္၊ ၂၈ ၿမဳိ႕နယ္၊ မေကြးမွာ သုံးခ႐ိုင္၊ ၁၇ ၿမဳိ႕နယ္၊ မႏၲေလးမွာ ေျခာက္ခ႐ိုင္၊ ၂၃ ၿမဳိ႕နယ္၊ ရန္ကုန္မွာ ေလးခ႐ိုင္၊ ၄၄ ၿမဳိ႕နယ္၊ ဧရာဝတီမွာ ငါးခ႐ိုင္၊ ၂၆ ၿမဳိ႕နယ္ကို တိုက္ေကြၽးမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီလိုလုပ္ငန္း ေဆာင္႐ြက္ဖို႔အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္ကေန ၿပီးေတာ့ ၁၉၂ ဒသမ ၅ သန္း(က်ပ္) အကုန္အက် ခံၿပီးေတာ့မွ တိုက္ေကြၽးမွာ ျဖစ္တယ္။ အဓိက ေဆးကို စီစဥ္ေပးတာက ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ ျဖစ္တယ္။ ေဆးက ႏွစ္မ်ဳိးျဖစ္တဲ့အတြက္ တစ္မ်ဳိးစီကို အဖြဲ႔အစည္း တစ္ခုစီက လွဴဒါန္းတာ ျဖစ္ပါတယ္။

Voice : ေဆးက ဘယ္ေန႔ေတြမွာ တိုက္ေကြၽးသြားမွာလဲ။ ေနာက္ၿပီး ဘယ္လိုပုံစံမ်ဳိးနဲ႔ တိုက္ေကြၽးသြားမွာလဲ။
Dr.ZL : ေဆးက ဒီလ ၂၀ ရက္ေန႔ကေန ၂၉ ရက္ ေန႔အထိ ၁၀ ရက္တိတိ တိုက္ေကြၽးသြားမွာ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ က်န္ရွိေနတဲ့လူေတြ၊ ေနရာေတြမွာေတာ့ ေကာက္ သင္းေကာက္ၿပီး ျပန္လည္ တိုက္ေကြၽးသြားမွာပါ။ ေဆးကေတာ့ သူ႔အတိုင္းအတာနဲ႔သူေပါ့။ သန္ခ်ေဆးကေတာ့ တစ္ေယာက္ တစ္လုံးေပါ့။ ေနာက္ DEC ေဆးျပားကေတာ့ ၁၀၀ မီလီဂရမ္ ေဆးျပားေပါ့။ အသက္ ၂ ႏွစ္ကေန ငါးႏွစ္အထိကို တစ္ျပားေပါ့။ ေျခာက္ႏွစ္ကေန ၁၄ ႏွစ္အထိ ႏွစ္ျပားေပါ့။ ၁၄ ႏွစ္အထက္ဆိုရင္ သုံးျပား တိုက္ေကြၽးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အာနိသင္က ပိုးအေပၚမွာေရာ၊ ပိုးကထြက္လာတဲ့ သန္ေကာင္ အမႊားေလးေတြ အေပၚမွာလည္း သက္ေရာက္ေအာင္ ႏွစ္မ်ဳိးကို စနစ္တက် စီစဥ္ေဆာင္႐ြက္ၿပီးမွ တိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးက အိမ္ေတြကို လိုက္တိုက္တာေပါ့။ သို႔ေသာ္လည္း အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ က်န္ခဲ့တာ ရွိတယ္။ ဒါဆိုရင္ ေဒသႏၲရမွာ သြားေသာက္ရတာေပါ့။ ဆရာတို႔ကေတာ့ အိမ္အေရာက္ လိုက္တိုက္တဲ့ လုပ္ငန္းကိုလုပ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္တိုင္ရာေရာက္ တိုက္ေကြၽးတဲ့စနစ္ ျဖစ္ပါတယ္။

Voice : ဆင္ေျခေထာက္ ျဖစ္ပြားမႈ အေျခအေနနဲ႔ ေရာဂါ လကၡဏာေတြကို ရွင္းျပေပးပါဦး။
Dr.ZL : ဒါက သန္ေကာင္ တစ္မ်ဳိးေၾကာင့္ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါပိုး သယ္ေဆာင္တဲ့ ျခင္ ေပါက္ပြားတဲ့ ေရပုပ္ေရသိုးေတြမွာ ေပါက္တတ္တယ္။ ျဖစ္ေနတဲ့လူေတြလို႔ ဆိုတဲ့ေနရာမွာလည္း ႏွစ္ပိုင္းရွိတာေပါ့။ တစ္ပိုင္းက ေရာဂါ ကူးစက္ၿပီးေတာ့မွ ေရာဂါ မျပေသးတဲ့လူ ရွိတယ္။ ေနာက္တစ္ပိုင္းကေတာ့ ေရာဂါ ကူးစက္ၿပီး ေရာဂါျပေနတဲ့လူလည္း ရွိတယ္။ ေရာဂါ ကူးစက္ၿပီး ေရာဂါ မျပေသးတဲ့လူက ႐ိုး႐ိုးလူအတိုင္းပဲ။ ဘာမွ ထူးထူးျခားျခား ျဖစ္ေနတာ မရွိဘူး။ အဲဒီလို လူေတြအတြက္ ဒီေဆးေသာက္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ အင္မတန္မွ အက်ဳိးရွိတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ေရမုတ္ေတြ ႀကီးလာမယ္။ ဆင္ေျခေထာက္ႀကီးေတြ ျဖစ္လာမယ္ေပါ့ (ဆင္ေျခေထာက္ ဆိုတာက ထင္ရွားလို႔ ေျပာေနတာ) ဆင္လက္ဆိုတာလည္း ေျပာလို႔ ရေသးတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ အမ်ဳိးသမီးေတြဆိုရင္ ရင္သားႀကီးလာတာေတြ ရွိတယ္။ အင္မတန္မွ ျပႆနာ ရွိတယ္။ ေျပာရရင္ ဘက္ေပါင္းစုံက ဒုကၡ ေရာက္တယ္။ အဲဒီလိုျဖစ္လာရင္ ထိန္းသိမ္း ကုသရတာ အင္မတန္မွကို လက္ဝင္တယ္။ ကုလို႔ မရတာ မဟုတ္ဘူး။ ကုလို႔ ရတယ္။ ႀကီးေနတဲ့ဟာကို ျပန္ေသးသြားေအာင္ လုပ္ဖို႔ အင္မတန္မွကို ခက္တယ္။ ႀကီးေနတာကို ထပ္ၿပီး မႀကီးေအာင္ဘဲ လုပ္လို႔ရမယ္။ ကိုယ္မသိဘဲ ကိုယ့္ထဲကို ဝင္ေနၿပီးေတာ့မွ ႀကီးသြားတဲ့အခါက်ေတာ့မွ သိရတာက အရမ္း ေနာက္က်သြားၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေဆးက ေသာက္သင့္တယ္။

Voice : ေဆးရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေတြကေရာ။
Dr.ZL : ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးကေတာ့ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ မရွိပါဘူး။ အနည္းငယ္ မူးတတ္တဲ့ အေနအထားေလးေတာ့ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ဆရာတို႔က ဘယ္လို စီစဥ္ထားလဲဆိုရင္ ညစာစားၿပီး ညအိပ္ရာဝင္ခါနီးက်ေတာ့မွ ဒီေဆးကို ေသာက္လိုက္တာေပါ့။ ေကာင္းေကာင္း အိပ္ေပ်ာ္သြားရင္ ဘာမွ မူးျခင္း၊ ေဝျခင္းေတာင္မွ မရွိ ပါဘူး။ သို႔ေသာ္လည္း ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါက ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာရွိရင္ ပိုးနဲ႔ေဆးနဲ႔ေတြ႔ၿပီးေတာ့ အနည္းငယ္ ြ Reaction ရတတ္တာမ်ဳိးေတာ့ ရွိတတ္ပါတယ္။ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါပိုးက ဆရာတို႔ တိုင္းျပည္မွာ အျမစ္တြယ္မႈ ရွိေနေသးတယ္။ လူငယ္ပိုင္းမွာကို ဆင္ေျခေထာက္ ျဖစ္ေနတဲ့ လူေတြ ရွိေသးတယ္။ ျပႆနာက အသက္ မေသဆုံးေသာ္လည္းပဲ ခႏၶာကိုယ္မွာ တစ္မ်ဳိးတစ္ဖုံ ျဖစ္သြားတာေပါ့။ အလုပ္ လုပ္ရတဲ့အခါမွာလည္း အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီး ေတြ႔တာေပါ့။ ဒီေဆးကို ေသာက္ျခင္းအားျဖင့္ သန္ခ်ေဆးလည္း ပါတာျဖစ္လို႔ သန္ေကာင္ေတြ က်ႏိုင္တယ္။ ဆင္ေျခေထာက္ ေရာဂါပိုးက ကိုယ္ထဲမွာ ရွိရင္လည္း ေသသြားေအာင္၊ မရွိေသးရင္လည္းဘဲ ကာကြယ္တဲ့ သေဘာေလး ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာမွ ေၾကာက္စရာ မရွိပါဘူး။

ေနာက္ ေမတၱာ ရပ္ခံခ်င္တာက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ၊ ၂ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြနဲ ့ေရာဂါတစ္ခုကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ခံစားေနရတဲ့ လူေတြကို မတိုက္ဘူးေပါ့။ သို႔ေသာ္လည္း က်န္တဲ့လူေတြကိုေတာ့ တိုက္ဖို႔ရွိတယ္ေပါ့။ ေဆးကို ေသေသခ်ာခ်ာေလး ေသာက္ၾကဖို႔ တိုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။

Voice : ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းနဲ႔ ေဆးတိုက္ေကြၽးမယ့္ လူဦးေရကေရာ။
Dr.ZL : ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းက ေလာေလာဆယ္ ေျပာဖို႔ မလြယ္ေပမယ့္ ေဆးကေတာ့ လူဦးေရ ၃၀ ခန္႔ကို ဦးတည္ၿပီး တိုက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Voice : ဆရာ့အေနနဲ႔ လူထုကို ဘာမ်ား ျဖည့္စြက္ ေျပာခ်င္ပါေသးသလဲ။
Dr.ZL : အဓိက ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္ဝန္းလုံးမွာရွိတဲ့ ဆင္ေျခေထာက္ေရာဂါရဲ႕ အႏၲရာယ္ ရွိႏိုင္တဲ့ ေနရာ ေဒသေတြကို ေ႐ြးခ်ယ္ၿပီး တိုက္တာ ျဖစ္တယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ကိုယ့္မွာ ေရာဂါ မရွိေသးရင္လည္းပဲ ဒီေဆး ေသာက္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ဘာပဲေျပာျပာ ကိုယ္နဲ႔ ကိုယ့္ရဲ႕ပတ္ဝန္းက်င္ကို ကာကြယ္ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အေရးအႀကီးဆုံးက ခႏၶာကိုယ္ထဲ ပိုးဝင္တာ ကိုယ္မသိေသးဘူး၊ ေျခ လက္ အဂၤါလည္း မႀကီးေသးတဲ့ အေျခအေနမွာ မိေအာင္ ေသာက္လိုက္ရင္ အင္မတန္မွကို အက်ဳိးအာနိသင္ရွိတယ္။ ေျခလက္ႀကီးတာေတြ မျဖစ္ေတာ့ဘူးေပါ့။ ႀကီးလာခဲ့ရင္လည္း သူ႔မွာ Treatment ေတြ ရွိေသးေပမယ့္ ဒီေဆးကို ေသာက္လိုက္ရင္ အထဲမွာရွိတဲ့ ေရာဂါပိုးေတြက ေသသြားတယ္။ ေရာဂါပိုးရဲ႕ အႏၲရာယ္မွာ ရွိေနတဲ့လူေတြ အားလုံးက ဒီေဆးကိုစီစဥ္ၿပီး တိုက္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ ေသာက္ရမယ့္လူေတြ အားလုံးကို ေသာက္ေစခ်င္ပါတယ္။ ကိုယ့္ရဲ႕ က်န္းမာေရး၊ ကိုယ့္တိုင္းျပည္ရဲ႕ က်န္းမာေရးပါပဲလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

သီတာေဆြ

  • TAGS