News

POST TYPE

HEALTH

မူးယစ္ေဆးစြဲ ေရာဂါကုသေရးႏွင့္ သုေတသနဌာနမွ တာဝန္ခံ ဆရာဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ နႏၵမ်ိဳးေအာင္ဝမ္းႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္း
01-Nov-2017

မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူမ်ားကို မက္သဒုန္းအစားထိုး တိုက္ေကြ်းျခင္း

မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲသူမ်ားအတြက္ မက္သဒုန္းေဆးရည္ အစားထိုး တိုက္ေကၽြးျခင္းကို ၂၀ဝ၆ ခုႏွစ္မွစတင္ကာ အခမဲ့ တိုက္ေကၽြးခဲ့သည္။ အသက္ ၃၀ ႏွစ္မွ ၃၅ ႏွစ္အၾကား အ႐ြယ္မ်ားသည္ မက္သဒုန္းေဆးရည္ ေသာက္သံုးမႈမ်ားၿပီး ယင္းေဆးရည္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဆာင္႐ြက္ေနမႈမ်ားကို ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး စိတ္က်န္းမာေရး ေဆး႐ံုႀကီး၊ မူးယစ္ေဆးစြဲ ေရာဂါကုသေရးႏွင့္ သုေတသနဌာနမွ တာဝန္ခံဆရာဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ နႏၵမ်ိဳးေအာင္ဝမ္းႏွင့္ The Voice က ေမးျမန္းထားသည္မ်ားကို ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

Voice : မက္သဒုန္းေဆးရည္ ဆိုတာကို ရွင္းျပေပးပါဦး။
Dr.NDMAW : မက္သဒုန္းက ဘိန္းျဖဴအေၾကာထဲ ထိုးတဲ့သူေတြအတြက္ တိုက္တာေပါ့။ မက္သဒုန္းဆိုတာ မူးယစ္ေဆး မဟုတ္ဘူး။ ေဆးအေနနဲ႔ ကုတာပါ။ သိပၸံနည္းက် လုပ္ထားတဲ့ သုေတသနေတြ အခိုင္အမာ ရွိတယ္။ WHO ကလည္း Recommend လုပ္ေပးတယ္။ မက္သဒုန္းဆိုတာ ဘိန္းကေန ထုတ္တဲ့အရာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဘိန္းနဲ႔တူတဲ့ ေဆးထဲမွာ စြဲဖို႔အခြင့္အလမ္းနဲ႔ အႏၲရာယ္ အနည္းဆံုး ေဆးပါပဲ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ေဆးေတြမွာက ေဆးသံုးလိုက္ရင္ ေပ်ာ္တဲ့ခံစားမႈ ရွိတယ္။ အဲဒီခံစားမႈကို မက္သဒုန္းက မရဆံုးေဆးပဲ။ ဘိန္းျဖဴဆိုရင္ စသံုးလိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ အရမ္းကိုေပ်ာ္တဲ့ခံစားခ်က္ကို ခံစားရတယ္။ မက္သဒုန္းေသာက္လိုက္ရင္ အရင္ကျဖစ္ေနတဲ့ ယင္းထတာေတြ သက္သာသြားတယ္။ မက္သဒုန္းကို တစ္ရက္တစ္ႀကိမ္ တိုက္လိုက္ရင္ရၿပီ။ 

Voice : ဆရာတို႔အေနနဲ႔ မက္သဒုန္းေဆးရည္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကုသမႈ ေဆာင္႐ြက္ေနတာေတြကို ေျပာျပေပးပါဦး။
Dr.NDMAW : မက္သဒုန္း ေဆးရည္နဲ႔ကုသမႈကို ၂၀ဝ၆ ခုႏွစ္မွာ စခဲ့တယ္။ အဲဒီတုန္းကေတာ့ ေဆးရည္တိုက္တဲ့ေနရာက သံုးခုပဲရွိတယ္။ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလးနဲ႔ ျမစ္ႀကီးနားမွာေပါ့။ ၂၀ဝ၆ ခုႏွစ္အကုန္မွာေတာ့ ဒီေဆးရည္ကို လာေသာက္တဲ့လူဦးေရကို ေရတြက္ၾကည့္ေတာ့ ႏွစ္ရာေက်ာ္ရွိတယ္။ အဲဒါနဲ႔ မက္သဒုန္းေဆးရည္ တိုက္ေကၽြးတဲ့ဌာနေတြကို တိုးၿပီးဖြင့္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ မူးယစ္ေဆးစြဲကု ဌာနငယ္ေတြမွာလည္း ဖြင့္တယ္။ ဒါ့အျပင္ ၿမိဳ႕နယ္ေဆး႐ံုေတြနဲ႔ တိုက္နယ္ေဆး႐ံုေတြမွာပါ ထပ္မံဖြင့္ခဲ့ပါတယ္။ အခု ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာေတာ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာ ေဆးတိုက္တဲ့ ေနရာေပါင္း ၅၁ ေနရာရွိပါၿပီ။

Voice : မက္သဒုန္းေဆးရည္ကို ေသာက္တဲ့ လူဦးေရ ဘယ္ေလာက္အထိ ရွိပါသလဲ။ 
Dr.NDMAW : အခုဆိုရင္ ေဆးရည္ကို ေန႔တိုင္း လာေသာက္တဲ့သူက ဇူလိုင္လကုန္မွာ ၁၂၈၅၀ ဦးရွိတယ္။ မက္သဒုန္း ကုသမႈကို ရတဲ့သူေပါင္းကေတာ့ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ေလာက္ ရွိတယ္။ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး၊ စစ္ကိုင္း၊ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္ (ေျမာက္ပိုင္း) ေတြမွာကေတာ့ အဓိကေပါ့။ အဲဒီေနရာေတြက ဘိန္းျဖဴ အေၾကာထဲ ထိုးတဲ့သူေတြ မ်ားေနလို႔ပါ။

Voice : မက္သဒုန္းေဆးရည္ ေသာက္သံုးေနတဲ့သူေတြက ဒီေဆးရည္ကို ဘယ္ေလာက္အထိ ေသာက္သံုးရမယ္ဆိုတာ သတ္မွတ္ထားတာေတြ ရွိပါသလား။
Dr.NDMAW : မူးယစ္ေဆးစြဲသူေတြကို ကုသမယ္ဆိုရင္ အခ်ိန္ယူရတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ မူးယစ္ေဆးေတြက ဦးေႏွာက္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ပံုေတြကို ေျပာင္းလိုက္ေတာ့ ပံုမွန္ ျပန္ျဖစ္ေအာင္ အခ်ိန္ယူရတယ္။ ဒါနဲ႔တင္ မဟုတ္ဘူး။ တျခား အခ်က္ေတြလည္း အမ်ားႀကီး ပါေသးတာေပါ့။ ေဆးစြဲတယ္ဆိုတာက က်န္းမာေရး ျပႆနာလည္း ဟုတ္သလို လူမႈေရးနဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာဆိုလည္း ဟုတ္တယ္။ ေဆးျဖတ္ဖို႔အတြက္က အခ်ိန္ ေတာ္ေတာ္ ယူရတယ္။ ဘယ္ေဆးကိုမဆို ျဖတ္ဖို႔အတြက္ အနည္းဆံုး သံုးလေလာက္ အခ်ိန္ယူရတယ္။ ေဆး႐ံု သံုးလတက္ရမယ္ ေျပာတာ မဟုတ္ဘူး။ Treatment ရေနဖို႔ ေျပာတာပါ။ ဘိန္းျဖဴ သံုးတဲ့သူေတြက်ေတာ့ ဒီထက္ပိုၿပီး ၾကာၾကာလိုတယ္။ သံုးခဲ့အခ်ိန္နဲ႔ ပမာဏေတြအေပၚ မူတည္တာေပါ့။ ႏိုင္ငံတကာက Recommend လုပ္တာေတာ့ မက္သဒုန္းကို အနည္းဆံုး ၂ ႏွစ္ေလာက္ ေသာက္သင့္တယ္။ ဘယ္ေလာက္ထိ ေသာက္ရမယ္ဆိုတာ မရွိဘူး။ ေဆးျပန္သံုးတဲ့ အႏၲရာယ္ရွိေနတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆက္ တိုက္ဖို႔လိုတယ္။ ၂ ႏွစ္ေတာ့ျပည့္သြားတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူေဆးျပန္သံုးတယ္ဆိုရင္ မက္သဒုန္းကို ဆက္တိုက္ဖို႔ လိုတယ္ေပါ့။ တစ္သက္လံုး မျဖတ္ဘူးလို႔လည္း မဟုတ္ဘူး။ ၂ ႏွစ္ေလာက္ ေသာက္ရင္ေတာ့ ေကာင္းတယ္။ ေျခာက္လေလာက္ ေသာက္လိုက္ရင္ Maintainence Phase (ပံုမွန္)ထဲေရာက္တယ္။ ေဆးသံုးခ်င္တဲ့စိတ္ ေတြ ေလ်ာ့သြားသလို ယင္းထတဲ့လကၡဏာေတြလည္း ေပ်ာက္သြားတယ္။ ယင္းထတယ္ဆိုတာမွာ ႏွစ္မ်ိဳးရွိ တယ္။ ကိုယ္ခႏၶာပိုင္းဆိုင္ရာ ယင္းထတာနဲ႔ ေဆးသံုးခ်င္တဲ့ဆႏၵရွိလို႔ စိတ္ကယင္းထတာေတြ ရွိတယ္။ ဒီႏွစ္ခုလံုးကို မက္သဒုန္းက ေကာင္းေကာင္းႀကီးကာ ကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ အခ်ိန္မွန္မွန္နဲ႔ ရက္မျပတ္သာ ေသခ်ာေလး ေသာက္ထားမယ္ဆိုရင္ ယင္းလံုးဝ မထတဲ့အျပင္ ပံုမွန္ ျပန္ျဖစ္လာၿပီးေတာ့ ေဆးသံုးခ်င္စိတ္ ေလ်ာ့နည္းေစမယ္။ မက္သဒုန္းေသာက္ၿပီး ေဆးျပတ္ သြားတဲ့သူေတြ ရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ ခုနစ္ႏွစ္၊ ရွစ္ႏွစ္ေနမွ ျပတ္သြားတဲ့သူေတြလည္း ရွိတယ္။ မက္သဒုန္းကိုပါ လံုးဝ ျပတ္သြားတာမ်ိဳးပါ။

Voice : ေဆးရည္ ေသာက္သံုးမႈက်ေတာ့ ဘယ္လိုအ႐ြယ္ေတြ မ်ားပါသလဲ။
Dr.NDMAW : ေဆးသံုးတာေတြက အဆင့္ေတြ ရွိတယ္။ ပထမ ေဆးစသံုးတယ္ဆိုတာက စမ္းသပ္လို စိတ္နဲ႔သံုးတယ္။ အဲဒါကလည္း ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြ မ်ားတယ္။ အဲဒီကေနတစ္ဆင့္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အေပ်ာ္သံုးလာၾကတယ္။ အဲဒီကေန ပံုမွန္ သံုးလာတယ္။ ေနာက္အဆင့္ကေတာ့ စြဲသြားတာေပါ့။ စြဲတဲ့အဆင့္က်ေတာ့ အသက္ ၃၀ ကေန ၃၅ ႏွစ္ၾကားေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ မက္သဒုန္း လာေသာက္တဲ့သူေတြကို ၾကည့္လိုက္ရင္ ဒီအ႐ြယ္ေတြ ပိုမ်ားတယ္။ မူးယစ္ေဆး သံုးတယ္ဆိုတာနဲ႔ အကုန္လံုးက စြဲတဲ့အဆင့္ မဟုတ္ဘူး။ တခ်ိဳ႕ေတြကလည္း စမ္းသံုးၾကတာ၊ စမ္းမသံုးဖို႔လိုသလို စမ္းမိတဲ့သူေတြကိုလည္း အဆင့္ေတြ မတိုးေအာင္ ကာကြယ္ရမယ္။ စြဲခဲ့ရင္လည္း ကုဖို႔လိုတယ္။ 

Voice : ရန္ကုန္တိုင္းမွာ မက္သဒုန္းေဆးရည္ တိုက္ေကၽြးတဲ့ေနရာေတြကို ေျပာျပေပးပါဦး။
Dr.NDMAW : ရန္ကုန္မွာကေတာ့ ႐ြာသာႀကီး စိတ္က်န္းမာေရးေဆး႐ံုနဲ႔ သဃၤန္းကၽြန္း စံျပေဆး႐ံုေတြမွာ တိုက္ေကၽြးပါတယ္။

Voice : မက္သဒုန္းေဆးရည္ ေသာက္ရင္းနဲ႔ ေဆးျပန္စြဲတဲ့သူေတြမွာေရာ ဘယ္လိုက်န္းမာေရး ထိခိုက္မႈေတြ ရွိလာႏိုင္မလဲ။
Dr.NDMAW : မူးယစ္ေဆးသံုးရင္ေတာ့ က်န္းမာေရးက ထိခိုက္တာပါပဲ။ အဓိက ဘာထိခိုက္သြားလဲဆိုရင္ဘဝက Disability ျဖစ္သြားတာေပါ့။ ေဆးစြဲတယ္ဆိုတာမွာ သူတို႔ရဲ႕ Priority က ေျပာင္းသြားတယ္။ ပံုမွန္ဆို အစာ စားမယ္၊ အိပ္မယ္၊ ေရေသာက္မယ္ စတဲ့ ဦးစားေပးေတြရွိတယ္။ ေဆးစြဲသြားၿပီဆိုရင္ ေဆးက အဲဒီေနရာေတြကို တစ္ဆင့္ခ်င္းစီ ယူလိုက္ၿပီး ဒါေတြရဲ႕အေပၚမွာ ေရာက္သြားတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီလုပ္ငန္းေတြက ေဆးသံုးဖို႔ေလာက္ အေရးမႀကီးေတာ့ဘူး။ ဘယ္လိုမွ က်န္းမာေရး မေကာင္းႏိုင္ေတာ့ဘူး။ အာဟာရေတြလည္း ခ်ိဳ႕တဲ့လာတယ္။ တစ္ကိုယ္ေရ သန္႔ရွင္းမႈေတြလည္း အားနည္းလာတယ္။ ၿပီးေတာ့ မအိပ္ေတာ့ဘဲ ျပႆနာေတြ အမ်ားႀကီး တက္လာတယ္။ မူးယစ္ေဆးက ကိုယ္ခံအားကို ေလ်ာ့ေစတယ္။ ေရာဂါပိုးေတြ အလြယ္တကူ ဝင္ေရာက္လာတယ္။ ဘာေရာဂါပိုးမဆို ဝင္တယ္။ အထူးသျဖင့္ မူးယစ္ေဆး ထိုးတဲ့သူေတြမွာဆိုရင္ အပ္ေပါင္းသံုးတာကေန ေသြးကေနတစ္ဆင့္ ကူးတဲ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေပါ့ကူးတယ္။ အခုဆိုရင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီထက္ အသည္းေရာင္ အသားဝါ စီပိုးေတြက အမ်ားႀကီး ကူးတယ္။ တီဘီလိုမ်ိဳးေတြလည္း ပိုျဖစ္တယ္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါေတြကေတာ့ တခ်ိဳ႕က နဂိုကတည္းက အခံေတြ ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ မျဖစ္ဘဲနဲ႔ ငံုေနသလိုျဖစ္တယ္။ ေဆးသံုးလိုက္တဲ့အခါ က်ေတာ့မွ စိတ္ေရာဂါေတြက ဘြားခနဲေပၚလာတာေပါ့။ တခ်ိဳ႕ကလည္း စိတ္ေရာဂါ ျဖစ္ၿပီးေတာ့သံုးေတာ့ စိတ္ေရာဂါက ပိုဆိုးသြားတာေပါ့။ ဒါ့အျပင္ လူမႈေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြလည္း ျဖစ္ေစပါတယ္။ အဘက္ဘက္ကေပါ့။ 

Voice : အခုလို ေျဖၾကားေပးတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

သီတာေဆြ

  • VIA