News

POST TYPE

HEALTH

Universal Eye Health ႏွင့္ စိန္ေခၚမႈမ်ား

Universal Eye Health -  မ်က္ေမွာက္ကာလ ၌ အက်ံဳးဝင္ လ်က္ရွိေသာ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ (WHO) ၏ မ်က္စိ က်န္းမာေရးဘက္စံုဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ ကမၻာတစ္ဝန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ အစီအစဥ္ (၂၀၁၄-၂၀၁၉)ကို ေရးဆြဲထုတ္ျပန္ခဲ့ရာ တန္းတူညီမွ်မႈ ရွိေစေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရး အျပည့္အဝ ရရွိေရးႏွင့္ လူတိုင္း ပူးေပါင္းပါဝင္ ေဆာင္႐ြက္ပိုင္ခြင့္ (ကုသမႈခံယူႏိုင္ခြင့္) ရရွိေရးမ်ားအတြက္ ေရးဆြဲထားေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါသည္။ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားကို စနစ္တက် ထုတ္ျပန္ေၾကညာရန္ႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာေသာ ထိေရာက္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကို ဦးစားေပးမည့္ ၎အစီအစဥ္က “မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ် က်န္ရစ္ခဲ့ျခင္းမရွိေစရ”ဟူ၍ အာမခံခ်က္ေပးထားပါသည္။

လြန္ခဲ့ေသာ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္၌ ကမၻာတစ္ဝန္း ဝန္ပိေစေသာေရာဂါမ်ား (Global Burden of  Disease- GBD) ကို ေလ့လာရာတြင္ မ်က္မျမင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈႏႈန္းထားသည္ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္၌ သုညဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိရာမွ ၂၀၁၀ တြင္ သုည ဒသမ ၄၇ ရာခိုင္ႏႈန္းသို႔ က်ဆင္းသြားေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ ဤအခ်က္ကိုၾကည့္လွ်င္ ကမၻာတစ္ဝန္း ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ား တိုးတက္လာသည္ဟု ယူဆႏိုင္ဖြယ္ ရွိပါသည္။ သို႔ေပမယ့္ ယင္းသည္ အသက္ အပိုင္းအျခားကိုသာ အေျခခံ ေလ့လာထားေသာ ေတြ႔ရွိခ်က္မွ်သာ ျဖစ္၍ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔ေသာ ႏိုင္ငံေပါင္းစံု ျဖန္႔ၾကက္ေလ့လာမႈအပိုင္း၌  အားနည္းခ်က္ ရွိသည္ကို ေတြ႔ရပါမည္။ 

သုေတသီတို႔၏အျမင္ -  သုေတသီအခ်ိဳ႕ကမူ အျမင္အာ႐ံုဆိုင္ရာ ေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ား၏ တိုးတက္မႈသည္ လူေနမႈ အဆင့္အတန္းတြင္လည္း မူတည္ေၾကာင္း ညႊန္ျပၾကသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ အာဖရိကႏွင့္ လက္တင္အေမရိကတို႔တြင္ လူမႈအဆင့္အတန္း အလြန္ နိမ့္က်ေသာေၾကာင့္ မ်က္မျမင္ က်ဆင္းေရး၊ အျမင္အာ႐ံု ယိုယြင္းအားနည္းမႈ က်ဆင္းေရး၊ သတင္းမ်ား ရယူေရးႏွင့္ အတြင္းတိမ္ ခြဲစိတ္ကုသမႈ စံႏႈန္း စသည္မ်ားမွာ အျခားႏိုင္ငံမ်ားကဲ့သို႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ မရွိေၾကာင္း၊ အဆိုပါႏိုင္ငံမ်ားသည္ အေထာက္အပံ့မ်ား လိုအပ္လ်က္ရွိရာ ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝသူ အလွဴရွင္မ်ားကို ပိုမို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ စည္း႐ံုးၾကရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း အႀကံျပဳထားပါသည္။

မသန္စြမ္းသူမ်ားႏွင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေသာ ႏိုင္ငံမ်ား -  မသန္စြမ္းသူမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ WHO ႏွင့္ ကမၻာ့ဘဏ္တို႔ ပူးတြဲထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ခံစာတြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈကို ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ အဓိက အခက္အခဲ ႏွစ္မ်ိဳး ႀကံဳေတြ႔ရေၾကာင္း၊ ၎တို႔မွာ ေကာင္းမြန္ေသာ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး (မသန္စြမ္းသူတို႔ ႀကိဳ/ပို႔) စနစ္ႏွင့္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားကို ခံယူႏိုင္မႈ (က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ား၏ အႀကံျပဳ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကို လိုက္နာႏိုင္စြမ္းရွိမႈ) အေျခအေနတို႔ပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ညႊန္ျပၾကပါသည္။ 
မသန္စြမ္းသူမ်ား သာမက ဝင္ေငြနိမ့္က်ေသာ ႏိုင္ငံမ်ားရွိ မသန္စြမ္း မဟုတ္ေသာ အမ်ိဳးသမီး ၃၆ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ အမ်ိဳးသား ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္းတို႔မွာ မသန္စြမ္း အမ်ိဳးသမီး ၆၁ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ အမ်ိဳးသား ၅၉ ရာခိုင္ႏႈန္းတို႔နည္းတူ က်န္းမာေရးဌာနမ်ားသို႔ သြားႏိုင္ျခင္းမရွိေၾကာင္း အထက္ပါ အစီရင္ခံစာက ဆိုပါသည္။

ေျဖရွင္းရန္နည္းလမ္းမ်ား - မ်က္စိက်န္းမာေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ေထာက္ပံ့မႈမ်ား ေပးႏိုင္ရန္အတြက္ အခ်က္အလက္မ်ား စုေဆာင္းရာတြင္ အသက္အ႐ြယ္ႏွင့္ ေယာက္်ား/မိန္းမ၊ လိင္ ကြဲျပားျခားနားမႈ၊ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ပတ္ဝန္းက်င္ အေျခအေနမ်ားကို သာမက လူနည္းစု မ်ိဳးႏြယ္မ်ား၊ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူမ်ား၊ မသန္စြမ္းျဖစ္ေနသူမ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ အခ်က္မ်ားကိုပါ စုေဆာင္းရန္ လိုပါသည္။ 

ေငြေၾကးႏွင့္ အျခား အေထာက္အပံ့မ်ား ရရွိရန္ လိုအပ္ပါသည္။ (ျပည္တြင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာမွ အလွဴရွင္မ်ားအား မ်က္စိက်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား၏ အေျခအေနမွန္မ်ားကို ပိုမို သိရွိလာေအာင္ နည္းလမ္းမ်ား ရွာသင့္ပါသည္) အသက္အ႐ြယ္ မေ႐ြး၊ ေယာက္်ား မိန္းမ မေ႐ြး၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာမေ႐ြး၊ မ်ိဳး႐ိုး ဇာတိ ေနရာ ေဒသ မေ႐ြး၊ ပညာ အဆင့္အတန္းရွိသူႏွင့္ မရွိသူ၊ မသန္စြမ္းသူမ်ား အပါအဝင္ လူတိုင္းလူတိုင္းအား တန္းတူညီမွ် စိတ္ထား၍ ကုသမႈေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးႏိုင္ေသာ မ်က္စိက်န္းမာေရး ဌာနမ်ား၊ ယူနစ္မ်ား၊ မ်က္စိဆရာဝန္မ်ား၊ ပညာရွင္မ်ားကို စုစည္းရန္ လိုအပ္ပါသည္။

မသန္စြမ္းသူမ်ားကို စဥ္ဆက္မျပတ္ ပါဝင္လာေစေရးအတြက္ က်န္းမာေရး ယူနစ္မ်ားက ႀကိဳးစားၾကရန္ လိုပါသည္။ မ်က္စိ က်န္းမာေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ေထာက္ပံ့ေပးသူမ်ားကလည္း စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအား စုစည္း၍ ၎တို႔၏ ဝန္ထမ္းမ်ားအား မ်က္စိက်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ အခြင့္အေရးမ်ား ရေစရန္ (စစ္ေဆးမႈမ်ားကို လက္ခံလာၾကေစရန္) တိုက္တြန္းၾကရပါမည္။

အေရးႀကီးဆံုးေသာ အခ်က္မွာ အျမင္ခ်ိဳ႕တဲ့သူမ်ားသည္ မိမိတို႔က ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးရေသာ လူနာမ်ား အျဖစ္သာ မဟုတ္ဘဲ မိမိတို႔၏ လုပ္ငန္းအေပၚ လူတန္းစားအလႊာ အသီးသီးက ယံုၾကည္မႈ ရွိလာရန္ႏွင့္ လ်င္ျမန္စြာ တိုးတက္ေရးအတြက္ အဓိက ပံ့ပိုးမႈေပးေသာ အေရးပါသူမ်ား ျဖစ္သည္ဟူေသာ ခံယူခ်က္ ထားရွိလ်က္ စိတ္ေစတနာ ေကာင္းျဖင့္ ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးၾကရန္ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေရးသားအပ္ပါသည္။

ေမာင္ျပည့္ေအာင္

(Ref : 'Inequality And Inequity In Eye Health'.Johannes Trimmel, Director: Policy and Advocacy)