News

POST TYPE

FOREIGN AFFAIRS

ကမၻာ႔ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ရန္ လိုအပ္ဟု မဟာသီယာမိုဟာမက္ ေျပာၾကား
30-Sep-2018



ကြာလာလမ္ပူ၊ စက္တင္ဘာ ၂၉

ကမၻာ့ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီးတြင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္သည္ဟု အသက္ ၉၃ ႏွစ္အ႐ြယ္ရွိ မေလးရွားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မဟာသီယာမိုဟာမက္က အေထြေထြညီလာခံတြင္ မိန္႔ခြန္းေျပာဆိုရာ၌ ထည့္သြင္းသတိေပးလိုက္ေၾကာင္း Channel News Asia သတင္းဌာနက ေရးသားေဖာ္ျပသည္။ 

မဟာသီယာမိုဟာမက္သည္ ယခင္က ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံတြင္ မိန္႔ခြန္းေျပာဆိုခဲ့ဖူးေသာ္လည္း ၁၅ ႏွစ္ ေက်ာ္ၾကာမွ် ေဝးကြာခဲ့ၿပီး ယခုတစ္ႀကိမ္ မေလးရွားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ပင္ ျပန္လည္မိန္႔ခြန္းေျပာဆိုခြင့္ရရွိခဲ့သည္။ 

“ကၽြန္ေတာ္ဒီမွာ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္က မိန္႔ခြန္းေျပာခဲ့တုန္းက ကမၻာႀကီးဟာ ဘယ္လိုလမ္းေပ်ာက္ေနတယ္ဆိုတာကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံငယ္ေလးေတြဟာ ကမၻာ့အင္အားႀကီးႏိုင္ငံေတြ သနားညႇာတာမွျဖစ္မယ့္ အေျခအေနမ်ိဳးထဲမွာဆက္ရွိေနတဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္အင္မတန္ ဝမ္းနည္းမိပါတယ္”ဟု ၎က ဆိုသည္။ 

“ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို တြန္းအားေပးလုပ္သြားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အရည္အေသြး တည္ေဆာက္ေရး (Capacity Building) နဲ႔ စီးပြားေရးကို တစ္မ်ိဳးမက အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ ေျပာင္းလဲလုပ္ကိုင္ေရး စတာေတြလုပ္ဖို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္ပန္းတိုင္ကို ထိန္းထားႏိုင္ဖို႔လည္းလိုပါတယ္”ဟု မဟာသီယာ မိုဟာမက္က ေျပာၾကားသည္။ 

ကုလသမဂၢႏွင့္ ၁၅ ႏွစ္တာမွ်ေဝးကြာခဲ့ၿပီးေနာက္ ျပန္လည္ေရာက္ရွိကာ မိန္႔ခြန္းေျပာခြင့္ရရွိေသာ္လည္း အေျပာင္းအလဲမ်ားစြာ မရွိဘဲျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႔ရသည့္အတြက္ ေဒါက္တာမဟာသီယာမိုဟာမက္အေနႏွင့္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္လ်က္ရွိသည္။ 

“ေျပာရရင္ ကမၻာႀကီးဟာလြန္ခဲ့တဲ့ ၁၅ ႏွစ္တာကာလထက္ ပိုၿပီးဆိုး႐ြားလာတယ္။ ယေန႔ကမၻာႀကီးဟာ စီးပြားေရးအရေရာ၊ လူမႈေရးအရေရာ၊ ႏိုင္ငံေရးအရေရာ မတည္မၿငိမ္မႈႀကီးေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတယ္”ဟု ၎က သတိေပးေျပာၾကားသည္။ 

ေဒါက္တာမဟာသီယာမိုဟာမက္သည္ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္အေတာ္မ်ားမ်ားကတည္းက ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈျပဳလုပ္ရန္ ေတာက္ေလွ်ာက္ တိုက္တြန္းလာခဲ့သည္။ 

“လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ က ရခဲ့တဲ့ ေအာင္ပြဲေတြကို အေျခခံၿပီးရထားတဲ့ ႏိုင္ငံငါးႏိုင္ငံက ကမၻာႀကီးကို အစဥ္ထာဝရ အက်ပ္ကိုင္သြားလို႔ မရႏိုင္ေတာ့ပါဘူး”ဟု လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအၿမဲတမ္းအဖြဲ႔ဝင္ ငါးႏိုင္ငံကို ေဒါက္တာမဟာသီယာမိုဟာမက္က ၫႊန္းဆိုလိုက္သည္။ 

“ကမၻာ့ႏိုင္ငံေတြမွာ ဒီမိုကေရစီ မက်င့္သံုးတဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာ အစိုးရအေျပာင္းအလဲျဖစ္ေအာင္၊ ဒီမိုကေရစီထြန္းကားလာေအာင္ ေျပာဆိုၿပီး ကိုယ္က်င့္တရားရွိတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးဖမ္းလို႔မရႏိုင္ေတာ့ပါဘူး” 

ထို႔ျပင္ ၎က လံုၿခံဳေရးေကာင္စီတြင္ ဗီတိုအာဏာက်င့္သံုးမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ဗီတိုအာဏာကို အၿမဲတမ္းအဖြဲ႔ဝင္ တစ္ႏိုင္ငံတည္းက က်င့္သံုးျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ အနည္းဆံုး ႏွစ္ႏိုင္ငံက အၿမဲတမ္းအဖြဲ႔ ဝင္မဟုတ္သည့္ သံုးႏိုင္ငံ၏ ပံ့ပိုးမႈျဖင့္ က်င့္သံုးျခင္းမ်ိဳးကို ျပဳလုပ္သင့္သည္ဟု အႀကံေပးသည္။ 

“ၿပီးေတာ့မွာ အေထြေထြညီလာခံက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို က်န္ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံအမ်ားစုရဲ႕ သေဘာထားဆႏၵနဲ႔အညီ ေထာက္ခံတာမ်ိဳးလုပ္သင့္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ထပ္မေျပာေတာ့ဘူးဗ်ာ”ဟု ၎က အဆံုးသတ္လိုက္သည္။  

F-01