POST TYPE

FOREIGN AFFAIRS

မြတ္ဆလင္ညီေနာင္မ်ား ဆႏၵျပမႈတြင္ ပါဝင္သူမ်ားအနက္ ၇၅ ဦးကို အီဂ်စ္တရား႐ံုးက ေသဒဏ္ခ်မွတ္


ကိုင္႐ို၊ စက္တင္ဘာ ၉

အီဂ်စ္ႏိုင္ငံတြင္ သမၼတေဟာင္း ေမာ္စီကို ေထာက္ခံသူမ်ား၏ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္က ထိုင္ရာမထ ဆႏၵျပပြဲတြင္ ပါဝင္မႈျဖင့္ မြတ္ဆလင္ညီေနာင္မ်ား (ဘရာသာဟုဒ္) လႈပ္ရွားမႈ ေထာက္ခံသူ ၇၅ ဦးကို ကိုင္႐ိုတရား႐ံုးက ေသဒဏ္ခ်မွတ္လိုက္သည္ဟု အီဂ်စ္ႏိုင္ငံပိုင္႐ုပ္သံက ထုတ္ျပန္ေၾကညာေၾကာင္း DW သတင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အဆိုပါ ၂၀၁၃ ဆႏၵျပမႈတြင္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔မ်ား၏ႏွိမ္နင္းမႈေၾကာင့္ အနည္းဆံုး လူ ၆၀၀ ခန္႔ ေသဆံုးခဲ့သည္။

တရားၿပိဳင္ ၇၃၉ ဦးအထိပါဝင္ေသာ ႐ံုးတင္စစ္ေဆးမႈတြင္ မြတ္ဆလင္ဘရာသာဟုဒ္ အႀကီးတန္းေခါင္းေဆာင္ အက္ဆမ္အယ္လ္အီရီယမ္၊ မိုဟာမက္ ဘယ္တာဂီႏွင့္ ထင္ရွားေသာ အစၥလာမ္တရားေဟာဆရာ ဆာဖ္ဝက္ဟီဂါဇီတို႔ကိုတရား႐ံုးက ႀကိဳးမိန္႔ေပးလိုက္သည္ဟု သိရွိရသည္။

ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ မိုဟာမက္ေဘဒီကိုမူ အျခားသူ ၄၆ ဦးႏွင့္အတူ တစ္သက္တစ္ကၽြန္းေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္လိုက္သည္။ စြဲခ်က္မ်ားတြင္ လူသတ္မႈမွသည္ ဆႏၵျပသည့္ေနရာ ရာဘာအယ္လ္အဒါဝီယာရင္ျပင္ရွိ ျပည္သူပိုင္ပစၥည္းမ်ား ပ်က္စီးမႈအထိ ပါဝင္သည္။

ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခံရသူ ၇၅ ဦးအနက္ ၃၁ ဦးမွာ မ်က္ကြယ္ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရျခင္းျဖစ္သည္။ ျပစ္ဒဏ္မ်ားကိုအယူခံဝင္ခြင့္ရွိသည္ဟု အီဂ်စ္႐ုပ္သံကဆိုသည္။

ထိုင္ရာမထ ဆႏၵျပပြဲကိုသတင္း မွတ္တမ္း႐ိုက္ကူးမႈေၾကာင့္ ၂၀၁၃ ဩဂုတ္လက ဖမ္းဆီးခံရကာ ေထာင္ဒဏ္ငါးႏွစ္ခ်မွတ္ခံခဲ့ရေသာ ေရွာ္ကန္ဟုလူသိမ်ားသူ ဆုရဓာတ္ပံုသတင္းေထာက္ မာမြတ္အဘူ ဇိတ္မွာမူ ေထာင္ဒဏ္ငါးႏွစ္ျပည့္သြားၿပီျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ရက္ပိုင္းအတြင္း လြတ္ေျမာက္လာေတာ့မည္ဟု ၎၏ေရွ႕ေနက စေနေန႔က ေျပာၾကားသည္။

ေ႐ြးေကာက္ပြဲၿပိဳင္ဘက္မ်ားအား ဖယ္ရွားၿပီးေနာက္ မတ္လက ျပန္လည္ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံရသူ သမၼတ အယ္လ္စီစီ၏လက္ထက္တြင္ လြတ္လပ္စြာ သေဘာကြဲလြဲခြင့္ ဖိႏွိပ္ခံေနရျခင္းကို ယခု အစုအၿပံဳလိုက္တရားစြဲဆိုမႈက ထင္ဟပ္ေနသည္ဟု Amnesty International အပါအဝင္ လူ႔အခြင့္အေရးအုပ္စုမ်ားက ေထာက္ျပေျပာဆိုၾကသည္။

အီဂ်စ္တြင္ ပထမဆံုးလြတ္လပ္စြာ ေ႐ြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခံရသူ သမၼတေမာ္စီကို ၂၀၁၃ တြင္ အယ္လ္စီစီေခါင္းေဆာင္သည့္ စစ္တပ္က ဖယ္ရွားခဲ့မႈေၾကာင့္ ေမာ္စီကိုေထာက္ခံေသာ မြတ္ဆလင္ဘရာသာဟုဒ္အဖြဲ႔ဝင္မ်ားက အင္အားျပသည့္အေနႏွင့္ အဒါဝီယာရင္ျပင္တြင္ ဆႏၵျပပြဲမ်ား က်င္းပခဲ့ၾကသည္။

အဆိုပါျဖစ္ရပ္တြင္ ဆႏၵျပသူမ်ားက လက္နက္မ်ား ကိုင္ေဆာင္ခဲ့ၾကၿပီး ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္ ၄၃ ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္ဟု အစိုးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ထိုေနာက္ပိုင္းရဲမ်ားႏွင့္ ဆႏၵျပသူမ်ားအၾကား လမ္းေပၚပဋိပကၡျဖစ္စဥ္မ်ားတြင္ လူမ်ားရာႏွင့္ခ်ီ၍ ေသဆံုးမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။

သမၼတေမာ္စီဖယ္ရွားခံရၿပီးေနာက္ ပထမတစ္ႏွစ္ကာလအတြင္း အနည္းဆံုးလူေပါင္း ၄၀,၀၀၀ ခန္႔ ဖမ္းဆီးခံရသည္ဟု Amnesty International ႏွင့္ HRW အဖြဲ႔မ်ားက ေျပာၾကားသည္။

အတိုက္အခံမ်ားအားေသဒဏ္ႏွင့္ ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္မ်ားခ်မွတ္လိုက္ေသာ အီဂ်စ္တရား႐ံုး၏လုပ္ရပ္သည္ တရားမွ်တစြာ စီရင္ရမည့္ က်င့္ထံုးကိုေလွာင္ေျပာင္ေစာ္ကားျခင္းျဖစ္သည္ဟု လူ႔အခြင့္အေရးအုပ္စုမ်ားက မွတ္ခ်က္ေပးသည္။

F-04