News

POST TYPE

FOREIGN AFFAIRS

ရာသီဥတုေျပာင္းလဲေဖာက္ျပန္မႈေၾကာင့္ ေကာက္ပဲသီးႏွံမ်ား အာဟာရေလ်ာ့က်ကာ ကမၻာ့လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာ ေဘးအႏၲရာယ္ျဖစ္လာႏိုင္ဟု ပညာရွင္မ်ားသတိေပး
29-Aug-2018



ဘာလင္၊ ဩဂုတ္ ၂၈

ရာသီဥတုေျပာင္းလဲေဖာက္ျပန္ၿပီး ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ပမာဏ ျမင့္မားလာျခင္းက ကမၻာတစ္ဝန္းတြင္ စိုက္ပ်ိဳးေနေသာ ေကာက္ပဲသီးႏွံမ်ား၏ အာဟာရတန္ဖိုးမ်ား က်ဆင္းေအာင္ အႏၲရာယ္ျပဳ ၿခိမ္းေျခာက္လာၿပီျဖစ္သည္ဟု သုေတသန စစ္တမ္းတစ္ရပ္က အေရးတႀကီးသတိေပးလိုက္ေၾကာင္း DW သတင္းဌာနက ေရးသားေဖာ္ျပသည္။ 

ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲေဖာက္ျပန္မႈႏွင့္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္မ်ား ျမင့္မားလာျခင္းေၾကာင့္ ေကာက္ပဲသီးႏွံမ်ား၏ အာဟာရကို ေလ်ာ့က်ေစမည့္ အႏၲရာယ္ရွိလာေၾကာင္း၊ သို႔အတြက္ေၾကာင့္ အသက္ရွင္ရပ္တည္ႏိုင္ေရးအတြက္ ယင္းေကာက္ပဲသီးႏွံမ်ားကို မွီခိုေနရသူ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူ သန္းေပါင္းမ်ားစြာအတြက္ ေဘးဒုကၡႀကီးတစ္ရပ္ ျဖစ္ေစႏိုင္ေၾကာင္း Nature Climate Change ဂ်ာနယ္က အဆိုပါသုေတသနစစ္တမ္းကို ကိုးကားေဖာ္ျပသည္။ 

Harvard တကၠသိုလ္မွ သုေတသီမ်ား ဦးေဆာင္ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ယင္းသုေတသနစစ္တမ္းတြင္ ကမၻာ့လူဦးေရသန္းေပါင္းမ်ားစြာသည္ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈျဖစ္မည့္ ေဘးအႏၲရာယ္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႔ရႏိုင္ေၾကာင္း၊ အေၾကာင္းမွာ ေလထုအတြင္း ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ (CO2) ပမာဏ ျမင့္တက္လာျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ ယင္းျဖစ္ရပ္က အနာဂတ္ကာလ ကမၻာ့က်န္းမာေရးႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း အေရးတႀကီး ေျဖရွင္းရမည့္ကိစၥရပ္ မ်ားစြာရွိလာေၾကာင္း စစ္တမ္းက ေထာက္ျပထားသည္။ 

ကာဗြန္ထုတ္လုပ္မႈေလွ်ာ့ခ်ရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားေၾကာင့္ လာမည့္ႏွစ္မ်ားအတြင္း ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ပမာဏ ေလ်ာ့နည္းလာႏိုင္သည္မွာ မွန္ေသာ္လည္း ၂၀၅၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ကမၻာ့လူဦးေရ ၁၇၅ သန္းခန္႔မွာ ဇင့္ဓာတ္ခ်ိဳ႕တဲ့မႈ ျဖစ္ေပၚႏိုင္ၿပီး ၁၂၂ သန္းမွာ ပ႐ိုတိန္းခ်ိဳ႕တဲ့မႈတို႔ ျဖစ္ေပၚႏိုင္သည္ဟု ဆိုသည္။ 

ပိုဆိုးသည္မွာ ကေလးမီးဖြားသည့္ အမ်ိဳးသမီး ၁ ဒသမ ၄ သန္းခန္႔ႏွင့္ အသက္ ၅ ႏွစ္ေအာက္အ႐ြယ္ ကေလးငယ္မ်ားအေနႏွင့္ ေန႔စဥ္စားသံုးသည့္ အစားအစာမ်ားထဲတြင္ သံဓာတ္ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္း ဆံုး႐ံႈးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔အတြက္ေၾကာင့္ ၎တို႔အေနႏွင့္ ေသြးအားနည္းေရာဂါျဖစ္မည့္ ေဘးအႏၲရာယ္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရေၾကာင္း သတိေပးေဖာ္ျပသည္။ 

ေရရွားပါးျခင္း၊ အပူခ်ိန္ျမင့္တက္ျခင္း၊ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ပမာဏ ျမင့္မားျခင္း စသည္ကဲ့သို႔ေသာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ားသည္ ေကာက္ပဲသီးႏွံပင္မ်ား၏ အာဟာရျပည့္ဝမႈ အရည္အေသြးကို ထိခိုက္က်ဆင္းေစသည္ဟု ဆက္လက္သတိေပးသည္။ 

ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ပမာဏ ျမင့္မားသည့္ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ စိုက္ပ်ိဳးႀကီးထြားရေသာ ေကာက္ပဲသီးႏွံမ်ားတြင္ ပ႐ိုတိန္း၊ သံႏွင့္ ဇင့္ဓာတ္တို႔ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလ်ာ့က်သြားသည္ကို သုေတသီမ်ားက ေလ့လာေတြ႔ရွိခဲ့ၾကသည္။ 

သိပၸံပညာရွင္မ်ား၏ သတိေပးခ်က္အရ အကယ္၍ ကာဗြန္ထုတ္လုပ္မႈပမာဏကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ျခင္းမရွိပါက ေကာက္ပဲသီးႏွံမ်ားရွိ အဆိုပါအာဟာရဓာတ္မ်ား ေလ်ာ့က်မႈလည္း ပိုမိုျမင့္မားမည္သာျဖစ္သည္။ 

အနာဂတ္တြင္ ျဖစ္ေပၚႏိုင္ဖြယ္ရွိသည့္ အဆိုပါေကာက္ပဲသီးႏွံမ်ားအာဟာရ က်ဆင္းမႈျပႆနာႏွင့္ပတ္သက္၍ အဆိုး႐ြားဆံုး ထိခိုက္ၾကရမည့္ေနရာမ်ားမွာ ဝင္ေငြနိမ့္က်သည့္ ႏိုင္ငံမ်ားပင္ျဖစ္သည္ဟု ဟားဗက္တကၠသိုလ္ သီးပင္ပန္းပင္ အာဟာရဆိုင္ရာ သုေတသနအဖြဲ႔မွ သုေတသီ ဆန္ျမဴရယ္ေမယာက DW သို႔ ေျပာ ၾကားသည္။ 

ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္သည္ အပင္ႀကီးထြားေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေသာ္လည္း ယင္းပမာဏ အဆမတန္လက္ခံရရွိမႈက ေကာက္ပဲသီးႏွံအာဟာရ ပါဝင္မႈအခ်ိဳးကို ကေမာက္ကမ ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ ဆန္ျမဴရယ္ေမယာ၏ သံုးသပ္ေျပာဆိုခ်က္အရ ဂ်ံဳႏွင့္ ဆန္စပါးကဲ့သို႔ေသာ ေကာက္ပဲသီးႏွံမ်ားတြင္ ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုက္ပမာဏ အဆမတန္စုပ္ယူမႈေၾကာင့္ ပ႐ိုတိန္း၊ ဇင့္ႏွင့္ သံဓာတ္တို႔ေလ်ာ့နည္းသြားကာ ကာဗိုဟိုက္ ဒရိတ္ႏွင့္ ဂလူးကိုစ္ပမာဏမ်ား ပိုမိုျမင့္တက္လာႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။ 

F-01