News

POST TYPE

FOREIGN AFFAIRS

ကမၻာတစ္လႊား ကေလးႏွင့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ား အဝလြန္မႈ ပ်ံ႕ႏွံ႔
12-Oct-2017 tagged as ကေလး


လန္ဒန္၊ ေအာက္တိုဘာ ၁၁

ကေလးမ်ားႏွင့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ား အဝလြန္မႈ အဆင့္သည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေလးဆယ္အတြင္း ဆယ္ဆတိုးလာခဲ့ၿပီး ကမၻာေပၚတြင္ ေကာင္ေလးႏွင့္ ေကာင္မေလး ၁၂၄ သန္းခန္႔မွာ ဝလြန္းေနေၾကာင္း သုေတသနအသစ္အရ သိရွိရသည္ဟု BBC သတင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အဝလြန္မႈ သုေတသနကို ႏိုင္ငံေပါင္း ၂၀ဝ ေက်ာ္တြင္ အက်ယ္ျပန္႔ဆံုး ေလ့လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ယူေကႏိုင္ငံတြင္ အသက္ ၅ ႏွစ္ႏွင့္ ၁၉ ႏွစ္အၾကား လူငယ္ ၁၀ ဦးလွ်င္ တစ္ဦးမွာ အဝလြန္ေနေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရသည္။ အဝလြန္ေသာ ကေလးမ်ားသည္ အဝလြန္ေသာ လူႀကီးမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္ေျခမ်ားၿပီး ကမၻာေပၚတြင္ အဝလြန္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေရာဂါမ်ားကို ကုသရေသာ စရိတ္သည္ ၂၀၂၅ မွစ၍ ႏွစ္စဥ္ ေဒၚလာ ၁၂၀ဝ ဘီလီယံခန္႔သို႔ ေရာက္ရွိလာမည္ဟု ကမၻာ့ အဝလြန္မႈဆိုင္ရာေန႔တြင္ ကမၻာ့အဝလြန္မႈဆိုင္ရာ အသင္းက ထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ခံစာတြင္ သတိေပးထားသည္။

ယူေကအပါအဝင္ ဝင္ေငြေကာင္းေသာ ဥေရာပ တိုင္းျပည္မ်ားတြင္ ကေလးမ်ား အဝလြန္မႈႏႈန္းမွာ တည္ၿငိမ္ေနပံုရေသာ္လည္း ကမၻာအရပ္ရပ္ရွိ အျခား တိုင္းျပည္မ်ားတြင္ သတိျပဳဖြယ္ တရိပ္ရိပ္ ျမင့္တက္ေနသည္ဟု လန္ဒန္ အင္ပီရီရယ္ ေကာလိပ္မွ သုေတသနအဖြဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ ပါေမာကၡ မာဂ်စ္အက္ဇာတီက ေျပာၾကားသည္။

ေဈးေပါၿပီး အဆီမ်ားေသာ အစားအစာမ်ားကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ရရွိႏိုင္မႈသည္ အဝလြန္ျခင္း၏ အဓိက အေၾကာင္းရင္းတစ္ခု ျဖစ္သည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက ယံုၾကည္ၾကသည္။

ကေလးမ်ားႏွင့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ား အဝလြန္မႈ အေရအတြက္သည္ အေရွ႕အာရွတြင္ အမ်ားဆံုး ျမင့္တက္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိႏွစ္မ်ားအတြင္း တ႐ုတ္ႏွင့္ အိႏၵိယတြင္ ခုန္တက္လာခဲ့သည္။

အဝလြန္မႈ အေရအတြက္ အမ်ားဆံုးမွာ ပိုလီနီးရွားႏွင့္ မိုက္က႐ိုနီးရွားတို႔ျဖစ္ၿပီး လူငယ္ထု၏ ထက္ဝက္ခန္႔မွာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ တက္ၿပီး ဝဖီးေနၾကသည္ဟု သိရွိရသည္။

ကမၻာ့ အဝလြန္မႈႏႈန္းသည္ ယခုအတိုင္း ျမင့္တက္ေနပါက မၾကာမီအတြင္း ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့မႈႏႈန္းထက္ သာလြန္သြားမည္ဟု သုေတသန ပညာရွင္မ်ားက ခန္႔မွန္းၾကသည္။ 

ကမၻာေပၚတြင္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့သည့္ ေကာင္ေလး၊ ေကာင္မေလးမ်ား အေရအတြက္သည္ ၂၀ဝ၀ ခုႏွစ္တြင္ အျမင့္ဆံုး ေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ျပန္လည္ က်ဆင္းလာခဲ့သည္။

လက္ရွိတြင္မူ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က ကိုယ္ အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့မႈ အေရအတြက္သည္ ၁၉၂ သန္းရွိခဲ့ရာ အဝလြန္မႈႏႈန္းထက္ ေက်ာ္လြန္ေနေသးေသာ္လည္း ေျပာင္းလဲသြားမည့္ပံုရွိသည္။

အေရွ႕အာရွ၊ လက္တင္ အေမရိကႏွင့္ ကာရစ္ဘီယံေဒသမ်ားသည္ ဆယ္စုႏွစ္ အနည္းငယ္အတြင္း ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလွ်ာ့သည့္ အေျခအေနမွ အဝလြန္သည့္ အေျခအေနသို႔ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့သည္။

၂၀၁၆ တြင္ ကမၻာတစ္လႊား ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားသည့္ လူငယ္ ၂၁၃ သန္းရွိခဲ့ေသာ္လည္း အဝလြန္မႈ သတ္မွတ္မ်ဥ္း၏ ေအာက္တြင္ ရွိေနေသးသည္။

လန္ဒန္ အပူပိုင္းဆိုင္ရာ ေဆးပညာ တကၠသိုလ္မွ ေဒါက္တာ ဟယ္ရီရပ္တာက “အဝလြန္ျခင္းဟာ ပိုဆိုးလာမယ့္ ျပႆနာႀကီးပါ။ ပိန္တဲ့လူေတြေတာင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္ကထက္ ပိုျပည့္လာၾကတယ္။ ကမၻာႀကီးက ေျပာင္းလဲသြားၿပီ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ပိုၿပီး ပ်င္းရိ ေလးလံ ထိုင္းမိႈင္းလာလို႔ မရပါဘူး”ဟု မွတ္ခ်က္ေပးသည္။

WHO မွ ေဒါက္တာ ဖီယိုနာဘူးလ္က ကယ္လိုရီမ်ားၿပီး အာဟာရ တန္ဖိုးနည္းေသာ အစားအစာမ်ား ႏွိမ္နင္းေရးကို တင္းက်ပ္စြာ ေဆာင္႐ြက္ၾကရန္ တိုက္တြန္းေျပာၾကားသည္။ 

အဂၤလန္ က်န္းမာေရးဌာနမွ အာဟာရပညာရွင္ ေဒါက္တာ အယ္လီဆင္ တက္စတုန္းကလည္း “လူေတြကို ဘာလုပ္ပါလို႔ ေျပာေန႐ံုနဲ႔ အလုပ္မျဖစ္ပါဘူး။ အသိပညာေပးတာက အေရးႀကီးတယ္  ဆိုေပမယ့္ ပိုၿပီးထိေရာက္တဲ့ ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြကို လိုအပ္ေနပါတယ္”ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

F-04