News

POST TYPE

FEATURE

အဖြဲ႔အစည္းစိတ္ဓာတ္ႏွင့္ ႀကံ့ႀကံ့ခံႏိုင္သည့္ စြမ္းအား
27-Dec-2016 tagged as ဂ်ာမနီ

ဘာလင္သားအခ်ဳိ႕က သူတို႔လုပ္ငန္းမပ်က္၊ ခရီးဆက္ေနၾကေၾကာင္း ေျပာၾကသည္။ သူတို႔အတြက္ ႀကံ့ႀကံ့ခံႏိုင္ စြမ္းအားမ်ား ရွိၿပီးသား ျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႕ကလည္း ေနာက္ထပ္ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္လာမည္ကို စိုးရိမ္ေနၾကသည္။ သို႔ေသာ္ သူတို႔အေနအထားမပ်က္ ခရီးဆက္ၾကမည့္သူမ်ား ျဖစ္သည္။

ဘာလင္တြင္ ခရစၥမတ္အႀကဳိ ဒီဇင္ဘာ ၁၉ ရက္ေန႔ညက ျဖစ္ပ်က္သြားသည့္ အၾကမ္းဖက္မႈအတြက္ ဘာလင္သားမ်ား အသက္ေပးခဲ့ၾကရသည္။ ထိုအျဖစ္အပ်က္ေၾကာင့္ ေပ်ာ္ရႊင္ၾကည္ႏူးေနၾကသည့္ ဘာလင္သားမ်ား တုန္လႈပ္သြားခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ သူတို႔ စိတ္ဓာတ္မက်။ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကို ျပန္လည္  ခုခံကာကြယ္သြားရန္  ဆုံးျဖတ္ထားၾကသည္။

ဒီဇင္ဘာလ ၁၉ ရက္ေန႔က တူရကီႏိုင္ငံ၊ အန္ကာရာၿမဳိ႕ေတာ္တြင္ က်င္းပသည့္ အႏုပညာပြဲေတာ္၌ တူရကီႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ႐ုရွားသံအမတ္ႀကီး အန္ဒေရကာေလာ့ဗ္ကို ေသနတ္ျဖင့္ ပစ္ခတ္လုပ္ႀကံျခင္း ခံလိုက္ရသည္။ တစ္ဆက္တည္းမွာပင္ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံ၏ ၿမဳိ႕ေတာ္ျဖစ္ေသာ ဘာလင္ၿမဳိ႕လယ္ရွိ လူစည္ကားသည့္ ခရစၥမတ္ေစ်းကို ေလာ္ရီကားတစ္စင္းက ဝင္တိုက္သည္။ လူ ၁၂ ဦး ေသဆုံးၿပီး ၄၈ ဦး ဒဏ္ရာရ သြားခဲ့ရျပန္သည္။ ေလာ္ရီကား ေမာင္းသူသည္ အာဖဂန္နစၥတန္ သို႔မဟုတ္ ပါကစၥတန္မွ ဂ်ာမနီသို႔ ေရာက္လာေသာ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူတစ္ဦး ျဖစ္သည္။ 

သံမဏိတိုင္ရက္မမ်ား တင္ေဆာင္လာသည့္ ေလာ္ရီကားသည္ ည ၈ နာရီေက်ာ္ေက်ာ္ အခ်ိန္တြင္ လူစည္ကားသည့္ ခရစၥမတ္ေစ်းအတြင္း ေမာင္းဝင္လာၿပီး ေဒသခံမ်ားကို ဝင္တိုက္လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ခရစၥမတ္မတိုင္မီ ေပ်ာ္ရႊင္ေနၾကသည့္သူမ်ား၊ ေစ်းဝယ္ေနၾကသည့္သူမ်ား ပူေဆြးေသာကေရာက္ၿပီး မ်က္ရည္ေတြ ေဝခဲ့ၾကရသည္။ ေနာက္တစ္ေန႔ နံနက္ပိုင္း အသက္ရွင္လ်က္ ေတြ႔သူတိုင္းက ဟိုလူသည္လူေတြ ပါသြားေသးသလား ေမးစရာေတြ ျဖစ္ကုန္ၾကသည္။ 

ေလာ္ရီကား ေမာင္းလာသူသည္ ကားကို ဝင္မတိုက္မီ ခုန္ခ်ထြက္ေျပးခဲ့သည္။ ကားေခါင္းခန္းထဲတြင္ ေသဆုံးေနသည့္ ပိုလန္ႏိုင္ငံသားတစ္ဦးကို ေတြ႔ၾကရသည္။ ေသဆုံးေနသူမွာ ေသနတ္ဒဏ္ရာအျပင္ ဓားဒဏ္ရာမ်ားႏွင့္ပါ ဒ႐ိုင္ဘာ တစ္ဖက္ေနရာတြင္ ေတြ႔ရွိၾကရျခင္းျဖစ္သည္။ ေလာ္ရီကားသည္ ပိုလန္ႏိုင္ငံ နံပါတ္ျပားလိုင္စင္ႏွင့္ ျဖစ္ၿပီး လုံၿခံဳေရး အရာရွိမ်ားက ေသဆုံးသူ ပိုလန္ႏိုင္ငံသားသည္ ယာဥ္ေမာင္းျဖစ္ဟန္ ရွိၿပီး သူလည္း အၾကမ္းဖက္သမား၏ အၾကမ္းဖက္ အပိုင္စီးမႈကို ခံခဲ့ရေၾကာင္း ယူဆေနၾကသည္။

ဘာလင္တိုက္ခိုက္မႈ ေနာက္ကြယ္တြင္ ေမးစရာ ေျပာစရာေတြ အမ်ားႀကီး ျဖစ္လာသည္။ ဂ်ာမန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အန္ဂ်လာ မာကဲလ္ကလည္း ဂ်ာမနီလူမ်ဳိးမ်ား ခံစားေနရပုံကို ဤသို႔ ထုတ္ေဖာ္ခဲ့သည္။

“ဂ်ာမနီႏိုင္ငံမွရွိတဲ့ သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ ျပည္သူေတြလိုပဲ ကြၽန္မလည္း ထိတ္လန္႔ တုန္လႈပ္မိပါတယ္။ ဘာလင္ေစ်းမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ညက ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကြၽန္မ ေၾကကြဲဝမ္းနည္းမိပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ပဲ ဒီအျဖစ္ ျဖစ္ရတယ္ဆိုေစ ဒါဟာ အၾကမ္းဖက္တဲ့ လုပ္ရပ္တစ္ခုလို႔ ကြၽန္မ ယူဆပါတယ္” ဟု မာကဲလ္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

တိုက္ခိုက္သူသည္ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္လာသည့္ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူ သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံခိုလႈံခြင့္ ေတာင္းခံထားသူ ျဖစ္ေၾကာင္း လုံၿခံဳေရး အရာရွိမ်ားက ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကလည္း မိမိတို႔ ႏိုင္ငံသားမ်ား လုံၿခံဳေရးအတြက္ ျပည္ပက ဝင္ေရာက္ခိုလႈံေနထိုင္သူမ်ား အေပၚ ျပန္လည္စဥ္းစားရန္ လိုအပ္လာၿပီဟုလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ 

“ဒီလုပ္ရပ္ဟာ ဂ်ာမနီ ႏိုင္ငံသားေတြအဖို႔ မႏွစ္ၿမဳိ႕စရာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီေထာက္ပံ့တာေတြ ျပန္လည္စဥ္းစားရပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ကို အကာအကြယ္ေပးသင့္၊ မေပးသင့္ေတြ၊ ႏိုင္ငံအတြင္း ထားသင့္ မထားသင့္ေတြ ျပန္လည္စဥ္းစားစရာ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္” ဟုလည္း သူက ဆိုသည္။

ဘာလင္တြင္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီး မၾကာမီမွာပင္ AfD ဆိုသည့္ မြတ္ဆလင္ ဆန္႔က်င္ေရး ပါတီက မာကဲလ္၏ ဒုကၡသည္မ်ားကို တံခါးဖြင့္ေပးထားသည့္ မူဝါဒေၾကာင့္ ဤကဲ့သို႔ တိုက္ခိုက္ျခင္း ခံခဲ့ရၿပီး ေသဆုံးရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ျပစ္တင္ေဝဖန္ခဲ့ၾကသည္။ AfD ပါတီမွ မားကတ္စ္ ပရက္ဇဲလ္က သူ၏ ဆိုရွယ္ကြန္ရက္ Twitter ေပၚတြင္ -
“ဂ်ာမနီသားေတြ ဘယ္ေတာ့တုံ႔ျပန္ၾကမလဲ။ ဒီလို သူေတာ္ေကာင္းေယာင္ ေဆာင္ေနတဲ့ သူေတြရဲ႕ က်ိန္စာက ဘယ္ေတာ့မွ လြတ္ေျမာက္မလဲ။ မာကဲလ္ ေသမွ လြတ္ေျမာက္မယ္” ဟု ေရးသားခဲ့သည္။

ဘာလင္လမ္းမႀကီးမ်ားေပၚတြင္ ထိုအျဖစ္အပ်က္ၿပီးသည့္ ေနာက္တြင္ ေသဆုံးခဲ့ရသူမ်ားႏွင့္ မိမိတို႔ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုးရသူမ်ားအတြက္ ပူေဆြးဝမ္းနည္းျခင္း ျပသည့္ အထိမ္းအမွတ္ အေနႏွင့္ စာတန္းမ်ား ထုတ္ခ်ိတ္ျခင္း၊ ေျမေအာက္ဘူတာမ်ားတြင္ စာတန္းမ်ား ေရးသားထားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ကာ လႈပ္ရွားမႈမ်ား ေဆာင္႐ြက္လာသည္မွာ လက္ရွိအစိုးရ အတြက္လည္း အခက္ေတြ႔စရာ ျဖစ္သည္။ 

ဒီဇင္ဘာ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ ဘာလင္ အခင္းျဖစ္ပြားရာ ေစ်းတစ္ဝိုက္တြင္ အမွတ္တရပြဲမ်ား က်င္းပခဲ့ၾကသည္။ ေလာ္ရီကား ဝင္တိုက္သည့္ ေနရာတြင္ သက္ေသခံပစၥည္းမ်ား မသိမ္းဆည္းရေသးခ်ိန္မွာပင္ လူေတြက ပန္းေတြလာခ်၊ ဖေယာင္းတိုင္ေတြထြန္း ဆုေတာင္းမႈမ်ား လာလုပ္ေနၾကသည္။ ထိုေန႔ေန႔ခင္းကတည္းက လူေတြ အခင္းျဖစ္ပြားသည့္ ေနရာႏွင့္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္မွ ကိုင္စာေဝးလ္ဟမ္း ဘုရားေက်ာင္းကို ေရာက္လာၾကၿပီး ဖေယာင္းတိုင္ေတြ ထြန္းၾကၿပီး ဆုေတာင္းၾကသည္။ ထိုအဖြဲ႔မ်ားထဲတြင္ မြတ္ဆလင္ ၿငိမ္ခ်မ္းေရး အဖြဲ႔ဝင္မ်ားလည္း ပါဝင္ၾကသည္။ သူတို႔ ဝတ္ဆင္ထားသည့္ ရွပ္အက်ႌမ်ားတြင္ “လူသားအားလုံး ခ်စ္ၾကပါ။ မည္သူ႔ကိူမွ် မမုန္းပါႏွင့္” ဆိုသည့္ စာတန္းမ်ား ပါသည္။

ထိုေန႔ ညေန ၃ နာရီအခ်ိန္တြင္ ဘာလင္တစ္ၿမဳိ႕လုံး ဝမ္းနည္းျခင္း အထိမ္းအမွတ္ အေနႏွင့္ တစ္မိနစ္ခန္႔ ၿငိမ္သက္ၿပီး ဆုေတာင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။ ဖေယာင္းတိုင္မ်ား ထြန္းၿပီး ဝမ္းနည္းေၾကာင္း ျပခဲ့ၾကသည္။

“ဂ်ာမနီဟာ ႀကံ့ခိုင္ပါတယ္။ အေျခခံကလည္း ခိုင္မာၿပီးသား ျဖစ္ေနလို႔ ဘယ္သူမွ အေျခအေန ပ်က္ယြင္းေအာင္ လုပ္လို႔ မရပါဘူး။ စိတ္ေတာ့ မေကာင္းဘူးေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႀကံ့ႀကံ့ခံႏိုင္ပါတယ္” ဟု အသက္ ၃၄ ႏွစ္ အ႐ြယ္ရွိ ဘာလင္သား ေသာမတ္စ္ခန္းက ေျပာသည္။ 

ၿမဳိ႕ဝန္းက်င္ရွိ ခရစၥမတ္ေစ်းတိုင္းတြင္ လူေတြ စည္ကားဆဲ ျဖစ္သည္။ သူတို႔က ျဖစ္ပ်က္ခဲ့သည့္ အျဖစ္ဆိုးေၾကာင့္ ေၾကာက္ရြံ႕ရပ္တန္႔လိုက္ရသည္ ဆိုသည့္ အျဖစ္မ်ဳိးကို အေရာက္မခံႏိုင္ၾကေပ။ ၿမဳိ႕လယ္တြင္ရွိေသာ ဂ်န္ဒါမန္မာ့ခ္ ခရစၥမတ္ေစ်းတြင္ လူေတြက ခရစၥမတ္ လက္ေဆာင္ေတြ အဝယ္မပ်က္၊ ဝိုင္အေသာက္မပ်က္၊ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးမႈေတြ မပ်က္။

“ဒီလိုအျဖစ္မ်ဳိးေတြ တစ္ခ်ိန္မဟုတ္ တစ္ခ်ိန္ ျဖစ္လာမွာပဲ။ ခုမွျဖစ္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ေနာက္လည္း ျဖစ္လာႏိုင္စရာ အမ်ားႀကီး ရွိေနတာပဲ” ဟု ဘာလင္သား တစ္ေယာက္က ဘီယာေသာက္ရင္း ေျပာလိုက္သည္။

ဂ်ာမနီတြင္ ခရစၥမတ္ေစ်းဆိုသည့္ အေလ့အထ အလြန္ေခတ္စားသည္။ ႏိုင္ငံတစ္ဝန္းလုံးရွိ ၿမဳိ႕တိုင္းလိုလိုတြင္ ခရစၥမတ္ရာသီ ေရာက္လွ်င္ ေစ်းေတြဖြင့္ၾကသည္။ အခ်ဳိ႕ဆိုလွ်င္ ႏိုဝင္ဘာလကုန္ေလာက္ ကတည္းက ဖြင့္ၾကသည္မွာ ခရစၥမတ္ည အထိတိုင္ ျဖစ္သည္။ ထိုကာလမ်ားတြင္ မိသားစုမ်ား၊ မိတ္ေဆြမ်ားစုၿပီး ေစ်းဝယ္ထြက္ကာ ရင္းႏွီးခ်စ္ၾကည္မႈကို တည္ေဆာက္ေလ့ ရွိၾကသည္။ စားၾကေသာက္ၾက ေပ်ာ္ၾကပါးၾကသည္။

ဒီဇင္ဘာ ၁၉ ရက္ေန႔က ဘာလင္ၿမဳိ႕၊ ခူဒမ္လမ္းမႀကီးေပၚရွိ ဘရ္ုိက္ဆိုက္ပလပ္ဇ္ေစ်းသည္ အေသးဆုံး ေစ်းေလးတစ္ခုဟု ဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း လူအလြန္စည္ကားသည့္ ေနရာ ျဖစ္သည္။ ခဒမ္လမ္းသည္ လူသြားလူလာ အလြန္မ်ားသည့္ ေနရာတစ္ေနရာလည္း ျဖစ္သည္။ ထိုေနရာတြင္ ႏိုင္ငံျခားသား ခရီးသြား ဧည့္သည္မ်ား တည္းခိုသည့္ ဟိုတယ္ေပါင္း ဒါဇင္ႏွင့္ခ်ီၿပီး ရွိေနသည္။ 

အခင္းျဖစ္ပြားၿပီး ေနာက္တစ္ေန႔တြင္ ဘ႐ိုက္ဆိုက္ ပလပ္ဇ္ေစ်းကို ေစာေစာပိတ္ရန္ အာဏာပိုင္မ်ားက ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ ဘာလင္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ လုံၿခံဳေရးမ်ား ခ်ထားသည့္ၾကားထဲက ဂီတဝိုင္းေတြ ဆက္လုပ္ေနသည္။ သူတို႔က ေၾကာက္သျဖင့္ အားလုံး ရပ္ဆိုင္းသြားၿပီဟု ထင္ျမင္သြားမည္ကို စိုးရိမ္ေနၾကသည္။ လူတိုင္းစိတ္ထဲတြင္ “ဆက္လုပ္မယ္။ မလုပ္ရင္ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ ႏိုင္သြားလိမ့္မယ္” ဆိုသည့္ စိတ္ဓာတ္ေတြ ေမြးထားၾကသည္။

“ကြၽန္မအထင္ကေတာ့ မိသားစုကိစၥက အေရးအႀကီးဆုံးပဲ။ ကိုယ္ခ်စ္ရတဲ့ မိသားစုဝင္ တစ္ေယာက္ ဆုံး႐ႈံးသြားရမွာကို ဘယ္သူမွ စိတ္ကူးမိမွာေတာင္ မဟုတ္ပါဘူး” ဟု အသက္ ၂၆ အ႐ြယ္ရွိ နာဒီယာ အလီက ဆိုသည္။ သူမသည္ အီရတ္မွ ေရာက္လာသူတစ္ဦး ျဖစ္ၿပီး ဘာလင္တြင္ ပညာလာသင္ရင္းက ခိုလႈံေနထိုင္ေနသူ တစ္ဦးလည္း ျဖစ္သည္။

“ကြၽန္မ အထင္ကေတာ့ ဂ်ာမနီအစိုးရ အေနနဲ႔ ႀကဳိတင္ကာကြယ္မႈေတြ အမ်ားႀကီး လုပ္လာလိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္။ ကြၽန္မတို႔ အေနနဲ႔ကေတာ့ ေၾကာက္လို႔ တြန္႔ဆုတ္ၿပီး မလုပ္ရဲ မကိုင္ရဲ မသြားမလာရဲ ျဖစ္စရာ မလိုဘူး ထင္ပါတယ္။ ဒီေန႔ ပူေဆြးခ်င္ ပူေဆြးမယ္ ေနာက္တစ္ေန႔ကေတာ့ အလုပ္သြားလုပ္ၾကရမွာပဲ” ဟု နာဒီယာက ဆိုသည္။

လူေတြက အျခားတိုက္ခိုက္မႈမ်ား မၾကာေသာ ကာလတြင္ ျဖစ္ပြားလာႏိုင္ေသးသည္ဟု ယူဆေနၾကသည္။

“ဘာလင္ ခရစၥမတ္ေစ်းကို တိုက္ခိုက္မႈဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အစိုးရိမ္ဆုံး အေၾကာက္ရြံ႕ဆုံး ျဖစ္ေနရတာေတြ တကယ္ျဖစ္လာခဲ့ရတာပါပဲ။ ဒီလိုပဲ အျခားေစ်းေတြ လုံၿခံဳမႈ ရွိပါ့မလား ဆိုတာ ဆန္းစစ္ဖို႔ လိုလာပါၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အဖြဲ႔အစည္းထဲမွာ ဘယ္လိုလူေတြ ေရာက္ေနၿပီလဲဆိုတာ ျပန္လည္ဆန္းစစ္ဖို႔ လိုလာပါၿပီ” ဟုဘန္းစတတ္မွ ႏိုင္ငံေရးသမား စတီဖင္ ေမယာက ေျပာၾကားသည္။

လူေတြက တိုက္ခိုက္မႈ ခံရၿပီးသည့္ ေနာက္တစ္ေန႔ကတည္းက အသြားအလာမပ်က္ ေနထိုင္ၾကသည္။ တိုက္ခိုက္မႈကို ေၾကာက္ရြံ႕သြားၿပီ ဆိုသည့္ အေနအထားကို မေရာက္ေစရန္ ဂ်ာမနီ ဘာလင္သားေတြ ျပေနၾကသည္။ အသက္ ၂၃ ႏွစ္အ႐ြယ္ ေက်ာင္းသူ အန္း ကက္သရင္ ဟစ္က -
“ကြၽန္မတို႔က တိုက္ခိုက္လိုက္မႈေၾကာင့္ ေၾကာက္ၿပီးေတာ့ မသြားမလာရဲေလာက္ေအာင္ ျဖစ္ေနၿပီ ဆိုတာကို မျပမိဖို႔ လိုတယ္။ အိမ္မွာေနၿပီး ေၾကာက္ေနတာ မွားတာပဲ။ ဒီလိုျဖစ္ေနရင္ တိုက္ခ်င္ခိုက္ခ်င္ေနတဲ့ သူေတြကို အားေပးအားေျမႇာက္လုပ္ရာ ေရာက္မယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကြၽန္မတို႔ ဘာမွမျဖစ္သလို ေနၿမဲအတိုင္း ေနျပႏိုင္ရမယ္” ဟု ဆိုသည္။

(Ref: Berlin attack: Community spirit and resilience prevail, Angela Waters)

E01

ေက်ာ္ဗလ

ABOUT AUTHOR

(ေက်ာ္ဗလ)