News

POST TYPE

FEATURE

ကမ္ဘာကျော် သမီးတော်များ ဂူလ်နာရာ ကရီမိုဗာ (Gulnara Karimova)
02-Aug-2016
အာဏာရှင်များထဲတွင် သက်ရှိထင်ရှား ရှိနေသူများထဲမှ မြောက်ကိုရီးယား နိုင်ငံမှ အာဏာရှင်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ခြင်း ခံရသူမှာ အစ္စလာမ် ကာရီမော့ ဖြစ်သည်။ ရက်စက်မှုအပေါင်း သရဖူဆောင်းရာတွင် တူညီကြသောကြောင့် နှိုင်းယှဉ်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ကာရီမော့သည် ဥဇဘတ် ကစ္စတန် နိုင်ငံ၏ သမ္မတဖြစ်သည်။ သူ့ လက်ထက်တွင် နိုင်ငံရေး အတိုက်အခံ မှန်သမျှကို ထောင်ချခြင်း၊ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်းနှင့် သတ်ပစ်ခြင်းများကို ရက်စက်စွာ လုပ်ဆောင်တတ်သည်။

ကာရီမော့၏ ချစ်လှစွာသော သမီးချောလေးသည် ဂူလ်နာရာ ကရီမိုဗာ ဖြစ်သည်။ အသက် ၄၂ နှစ်အရွယ် ရှိနေပြီဖြစ်သော သမီးသည် ယခုအခါ နေအိမ် အကျယ်ချုပ်ဖြင့် နေထိုင်နေရသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဘီဘီစီ သတင်းဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ တစ်ချိန်က အလွန်ထင်ရှား ကျော်ကြားခဲ့သော သမီးတော်သည် ယခုအခါ နိုင်ငံအတွင်း၌ အထင်ရှားဆုံး အကျဉ်းသားဘဝဖြင့် နေထိုင်နေရကြောင်း သိရသည်။

နေအိမ် အကျယ်ချုပ်ဖြင့် နေထိုင်နေရသည့် ကရီမိုဗာက အပြင်ကို ကွန်ပျူတာသုံး USB ပစ္စည်းလေးဖြင့် သူမ၏ အသံများကို ခိုးထုတ်ပြီး ပို့လိုက်သည်။ ထိုပစ္စည်းလေးထဲမှ အသံဖိုင် တစ်ခုတွင် -

''ကျွန်မအကြောင်း ခုချိန်မှာ သိပ်မပြောချင်ပါဘူး။ ကျွန်မတို့ ဆေးဝါး အကူအညီတွေ လိုနေပါတယ်။ ကျွန်မတို့ကို ဘယ်သူတွေမှန်းလည်း မသိပါဘူး အိမ်ထဲမှာ ထိန်းသိမ်းထားပါတယ်''ဟု ဆိုထားသည်။ သူက အသံဖိုင်ထဲတွင် သမီးဖြစ်သူ အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ် အီမန်ကိုလည်း နှလုံးရောဂါဝေဒနာ ခံစားနေရသောကြောင့် စိုးရိမ် ပူပန်နေကြောင်း ပြောထားသည်။

Economist ဂျာနယ်ကလည်း ကာရီမိုဗာ ကျဆုံးခန်းကို အချိန်ကိုက်ပြီး ဆောင်းပါး တစ်စောင် ရေးသားလိုက်သည်။ လန်ဒန်က ထုတ်သည့် စာစောင်ထဲတွင် ဖခင်ဖြစ်သူ အစ္စလမ် ကာရီမော့က သူ၏သမီး ရုတ်တရက် ကျဆုံးသွားရခြင်းမှာ ထင်ပေါ်ကျော်ကြားလိုစိတ် ကြီးမားခြင်းကြောင့်ဟု သုံးသပ် ပြထားသည်။

၂ဝဝ၈ ခုနှစ် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု သံတမန်ဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက်မှတ်တမ်းကို Wikileaks က ဖွင့်ချထားချက်တွင် ကရီမိုဗာသည် သူ့ဖခင်၏ ထင်ရှားမှုနှင့် သြဇာ အာဏာကို အသုံးချလေ့ ရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ထို မှတ်တမ်းထဲတွင် သူ့ကို “ဥဇဘတ် မင်းသမီး”ဟု သုံးစွဲထားသည်။

ကရီမိုဗာသည် ၂ဝဝဝ ပြည့်နှစ် ဇွန်လတွင် ဟားဗတ် တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားရေးရာ ဌာနများတွင် အကြံပေးအဖြစ် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့ရသည်။ နောက်ပိုင်း ရာထူးတိုးပြီး ဥဇဘတ် ကစ္စတန် လက်ထောက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ 

၂ဝဝ၅ ခုနှစ် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု လျှို့ဝှက် မှတ်တမ်းတွင် သူ့ကိုနိုင်ငံ၏ “အမုန်းအခံရဆုံးသူ တစ်ယောက်”အဖြစ် သုံးထားပြန်သည်။ ထိုမှတ်တမ်းတွင် သူသည် အလွန် လောဘကြီးသူ၊ အာဏာကို ငမ်းငမ်းတက် လိုချင်သူ၊ ဖခင်ဖြစ်သူ၏ အာဏာနှင့် အရှိန်အဝါကို သုံးပြီး ကိုယ်ကျိုးရှာကာ ချမ်းသာအောင် လုပ်ခဲ့သူအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ သူသည် ဖခင် သမ္မတ၏ သမီးတော် (First Daughter) ဆိုသည့် လွှမ်းမိုးမှုကို ဖျောက်ချင်သောကြောင့် သူ့ဘာသာ ရာထူးတစ်ခုခု ရရှိရန်နှင့် ချမ်းသာကြွယ်ဝ လာစေရန် ကြိုးစားနေသူ ဖြစ်ကြောင်းလည်း ယင်းမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ 

၂ဝ၁ဝ မှတ်တမ်း တစ်ခုတွင်လည်း ကရီမိုဗာသည် ဥဇဘတ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး စီးပွားရေး လုပ်ငန်းကြီး တစ်ခုကို ပိုင်ဆိုင်ထားသူ ဖြစ်သည်။ ထို လုပ်ငန်းကြီးကတစ်ဆင့် လုပ်ငန်းပေါင်း များစွာကို ချုပ်ကိုင်ထားပြီး ချမ်းသာအောင် ကြံဆောင်လေ အမှား တွေ့လေ ဖြစ်ခဲ့ရသည်ဟုလည်း ဆိုထားသည်။ 

၂ဝ၁ဝ ပြည့်နှစ်တွင်ပင် သံသယ ဖြစ်ဖွယ်ရာ လုပ်ငန်းကြီးကို ပိတ်ခြင်း ခံလိုက်ရသည်။ ကရီမိုဗာကိုလည်း သူ့ဖခင်က စပိန်နိုင်ငံ သံအမတ်ကြီးအဖြစ် ပို့လိုက်သည်။ နောက်ပိုင်း ဂျနီဗာရှိ ကုလသမဂ္ဂ ကိုယ်စားလှယ် ဖြစ်လာပြန်သည်။ ထိုရာထူးများကို ထမ်းဆောင်နေစဉ်မှာပင် သီချင်းဆိုသည့် အဆိုတော် တစ်ယောက် လုပ်ပြန်သည်။ သီချင်းဆိုရာတွင်လည်း အောင်မြင်မှုများ ရခဲ့သည်။ သူ၏ သီချင်းများကို ထုတ်ပေးသူမှာ ဂျွန်ကို လမ်ဘိုဖြစ်သည်ဟု ဘီဘီစီ သတင်းဌာနက ဆိုသည်။ ကိုလမ်ဘိုက သူမသည် ဥဇဘတ် ရေဒီယို အသံလွှင့် ဌာနကိုလည်း အပိုင် ကိုင်ထားနိုင်သူ ဖြစ်ပြီး သူ့ကို ပြည်သူတွေ မုန်းသမျှ သီချင်းသံလေးများဖြင့် ပြန်ပြီး စည်းရုံးနိုင်စေရန် ကြိုးပမ်းနေသူဟုလည်း ဆိုသည်။

သီချင်းတွေ ဆိုပြီး နာမည်ကျော်စေရန် ပြန်လည် အားထုတ်သော်လည်း ငွေတွေ ကုန်ထားရကျိုး မနပ်ဟု ဆိုရမည်။ ပြည်သူတွေက ဝိုင်းပြီး ကန့်ကွက်ဆန္ဒ ပြနေကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သီချင်းဗီဒီယို အခွေ ထုတ်ပြီး ၂ဝ၁၁ ခုနှစ်က နယူးယော့ခ်မြို့တွင် ပရိုမိုးရှင်းပွဲ တစ်ပွဲ လုပ်သည်။ သူ့ကို ဆန္ဒပြကြသူတွေက နိုင်ငံအတွင်း ကလေး သူငယ်များကို မတရား ခိုင်းစေမှုနှင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကို အကြောင်းပြပြီး ဝိုင်းဝန်း ဆန္ဒပြကြသည်။ ဆန္ဒပြပွဲများကြောင့် နယူးယော့ခ်တွင် Fashing Week ပွဲ၌ ကျင်းပရန် စီစဉ်ထားသည့် ဂီတပွဲလည်း ပျက်သွားခဲ့ရသည်။

၂ဝ၁၁ ခုနှစ်တွင် သူ့ကို AP သတင်းက “မက်မောဖွယ် ဘုရင်မ၊ နိုင်ငံတကာ သံတမန်၊ ဆင်းရဲသားများထံမှ အဓမ္မ လုယက်သူ”ဆိုပြီး ခေါင်းစဉ် တပ်လိုက်သည်။ ၂ဝ၁၃ ခုနှစ်တွင် ဆွီဒင်နိုင်ငံ ကုမ္ပဏီ တစ်ခုမှ ကရီမိုဗာ တစ်ယောက် လာဘ်စားထားသည့် သတင်းတွေက ဘူးပေါ်သလို ပေါ်လာသည်။ ဆွီဒင်နိုင်ငံမှ ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီကြီး တစ်ခုဖြစ်သည့် TeliSonera ထံမှ လာဘ်ငွေများကို ယူပြီး ဥဇဘတ်နိုင်ငံတွင် ဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းများကို လုပ်ကိုင်ခွင့် ရစေရန် ခွင်ဖန်ပေးလိုက်သူမှာ ကရီမိုဗာ ဖြစ်နေကြောင်း သတင်း မီဒီယာများက ဖွလိုက်သည်။ သူက TeliSonera ထံမှ လာဘ်ယူသည်ဆိုသော စွပ်စွဲချက်ကိုလည်း မငြင်းသည့်အတွက် ဖခင်ဖြစ်သူ အာဏာရှင် သမ္မတပါ ဒုက္ခ ရောက်ရလေတော့သည်။

ကရီမိုဗာကို ဆွီဒင်အစိုးရက ငွေမည်း ခဝါချမှုဖြင့် ဖမ်းဆီးပြီး စစ်ဆေးခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ စစ်ဆေးပြီးသည့်အခါတွင် သူ့ကို ဥဇဘတ်သို့ ပြန်ပို့လိုက်သည်။ တိုင်းပြည်သို့ ပြန်ရောက်သည့်အခါတွင် နေအိမ်အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းခြင်း ခံလိုက်ရသည်။ The Economist မဂ္ဂဇင်း အဆိုအရ ဥဇဘတ် အခွန်ဌာနကလည်း သူမပိုင် အလုပ်များကို လိုက်လံ ပြုစုမှုများကို လုပ်ကိုင်နေပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

သူမ ပိုင်ဆိုင်သည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အင်ပါယာကြီးများသည် တစ်ခုပြီးတစ်ခု ပြိုလဲကုန်သည်။ ထူထောင်ထားသည့် ကူညီမှု အသင်းနှင့် ရုပ်သံဌာနကြီးလည်း ပိတ်လိုက်ရသည်။ အလှကုန်နှင့် ဇိမ်ခံပစ္စည်းများ ရောင်းချနေသည့် စတိုးဆိုင်ကြီးများ၊ ကျောက်မျက် ရတနာဆိုင်ကြီးတွေလည်း ပိတ်လိုက်ရသည်။ ကရီ မိုဗာက တိုက်ကွက် တစ်ခု ပြောင်းသည်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာ တစ်ခုဖြစ်သည့် Twitter ကို အသုံးပြုပြီး သူ့ကို ဖိနှိပ်နေပါသည်ဟု အော်သည်။ နောက်ပိုင်း Twitter ကလည်း သူ့ကို ရပ်ဆိုင်းထားလိုက်သည်။

ကရီမိုဗာတစ်ယောက် ဥဇဘတ် ကစ္စတန်နိုင်ငံ လက်ထောက် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဖြစ် ၆ နှစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်လိုက်ချိန်တွင် နိုင်ငံ၏ လုပ်ငန်းရှင်၊ စီးပွားရေးသမားကြီး တစ်ယောက် ချက်ချင်း ဖြစ်သွားခဲ့ရသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ သမ္မတ၏ နောက်ကွယ်တွင် နိုင်ငံ၏ ပြောရေးဆိုခွင့် အရှိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်မှန်းမသိ ဖြစ်လာစေရန် ကြံဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယခုအချိန်တွင် ဖခင်သာမက လူ့အခွင့်အရေး သမားများကပါ သူ့ကို ချိုးနှိမ်ဝေဖန် ပြောဆိုခြင်းများကို ခံနေရသည်။

Pew သုတေသနဌာန၏ ၂ဝ၁ဝ ပြည့်နှစ်က ထုတ်ပြန်သည့် အစီရင်ခံစာတွင် ဥဇဘတ် ကစ္စတန်နိုင်ငံသည် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွင် အီရန်နိုင်ငံနှင့် အလားတူ နိုင်ငံအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း ခံထားရသည်။

၂ဝ၁၂ ခုနှစ် ဇွန်လတွင် အာမေးနီးယန်း အမျိုးသမီး တစ်ယောက်သည် လူနှစ်ယောက်နှင့်အတူ ဂျနီဗာမြို့ရှိ Lombard Ordier ဘဏ်ရုံးခန်းအတွင်း ဝင်လာသည်။ ထိုဘဏ်သည် ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံတွင် အကြီးဆုံးသော ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ သူမသည် ၂ဝဝ၉ ခုနှစ်ကတည်းက ဘဏ်တွင် ထည့်သွင်းထားသော ဆွစ်ငွေ ဖရန့်စ် သန်းရာနှင့်ချီသည့် ပမာဏကို အားလုံး ပြန်ထုတ်ရန် ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘဏ်စာရင်းတွင် ဖွင့်ထားသည့် အမည်နှင့် လာထုတ်သူ အမည်တို့မှာ တိုက်ဆိုင်မှု မရှိသောကြောင့် ဘဏ်က သူ့ကို ငွေထုတ်ပေးရန် ငြင်းဆိုလိုက်သည်။

ယင်းအမျိုးသမီးသည် တစ်ကြိမ်မှ ပြန်လာခြင်း မရှိတော့သော်လည်း ထိုစာရင်းကိုပင် အကြိမ်ပေါင်း များစွာ ထုတ်ယူရန် ကြိုးစားသူများ ရောက်လာကြောင်း ဘဏ်က သတိထားလိုက်မိသည်။ ဘဏ်မှ တာဝန်ရှိသူများက ထိုငွေစာရင်းကို သံသယ ဖြစ်လာပြီး ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံမှ ငွေမည်းခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေး ရုံးကို အကြောင်းကြား လိုက်သည်။ ထိုငွေစာရင်းကို ဖွင့်ပေးထားသူ ဘီခါဇော့ အခါမီဒေါ့ဆိုသူမှာ အင်တာပိုအဖွဲ့က အလိုရှိသူ စာရင်းတွင် ပါဝင်နေသူ ဖြစ်သည်။ ထိုသူသည် ဥဇဘတ်ကစ္စတန်နိုင်ငံတွင် လိမ်လည်မှုပေါင်း များစွာကို ကျူးလွန်နေသူ တစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။

ဆွစ်နိုင်ငံ အစိုးရ တာဝန်ရှိသူများက စုံစမ်း စစ်ဆေးမှုကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဘဏ်တွင် ထည့်ထားသည့် ငွေပေါင်း ဒေါ်လာ သန်း ၆၅ဝ ကို ထုတ်ယူ၍ မရစေရန် ပိတ်သိမ်းခိုင်းထားလိုက်သည်။ ယင်းငွေများသည် ကရီမိုဗာ၏ ငွေများဖြစ်နေသည်။ အခါမီဒေါ့သည် ကရီမိုဗာ၏ လုပ်ငန်းကြီးများကို စီမံခန့်ခွဲ အုပ်ချုပ်လုပ်ကိုင် ပေးနေရသူ တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် ယခုအခါ ဥဇဘတ်မှ ထွက်ပြေးနေပြီး မည်သည့်နေရာတွင် ရောက်နေမှန်း မည်သူမျှ မသိကြပေ။

ကရီမိုဗာသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပဲရစ်မြို့တွင် ထင်ရှားသည့် အဆောက်အအုံကြီး တစ်ခုကိုလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ထိုအဆောက်အအုံကြီးတွင် ထင်ရှားသော အနုပညာရှင်များကလည်း အခန်းများ ဝယ်ထားကြသည်။

၂ဝ၁၅ ခုနှစ် တွင် နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှုများနှင့် အကျင့်ပျက် ခြစားမှုများကို ဖော်ထုတ်နေသည့် OCCRP အဖွဲ့ကြီး၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ကရီမိုဗာသည် စကင်ဒီနေးဗီးယန်းနှင့် ရုရှား ဆက်သွယ်ရေး ကုမ္ပဏီများထံမှ ယူထားသည့် လာဘ်ငွေမှာ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံ ရှိကြောင်း သိရသည်။ ဥဇဘတ်တွင် ဆက်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ခွင့် ချပေးရန်အတွက် လာဘ်ထိုးကြရသည့် ငွေများ ဖြစ်သည်။ 

ကရီမိုဗာ တစ်ယောက် ဘဏ်များမှ ငွေပြန်ထုတ်ရန် ကြိုးပမ်းနေမှုများမှာ ဆွစ်နိုင်ငံမှ Lombard Ordier ဘဏ်တစ်ခုတည်းသာ မဟုတ်ပေ။ လက်ဗီးယားနိုင်ငံမှ ဘဏ်နှစ်ခုနှင့် ဟောင်ကောင်မှ ဘဏ်တစ်ခုကလည်း ငွေများကို လွှဲပြောင်း သွားခဲ့ကြောင်း နောက်ပိုင်းမှ သိရှိကြရသည်။

ဥဇဘတ်တွင် ပင်စင်စားများအတွက် ငွေများ၊ ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုအတွက် သီးသန့် ဖယ်ထားသည့် ငွေများသည် သူ၏ ဘဏ်ငွေစာရင်းများထဲသို့ ရောက်သွားခဲ့ကြောင်း နောက်ပိုင်းမှ သိခဲ့ကြရသည်။ ထိုငွေများသည် ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ အဆောက်အအုံကြီး၊ ရွှေငွေရတနာဆိုင်ကြီးနှင့် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ အခြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်ငန်းများဆီသို့ ရောက်ကုန်သည်။

၂ဝဝ၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီကလည်း ကရီမိုဗာသည် ကြားခံ အဆက်အသွယ် တစ်ဦးနှင့် ဟောင်ကောင်ရှိ The Arch အဆောက်အအုံကြီးမှ အထပ် ၈ဝ ရှိ အခန်းကြီး တစ်ခန်းကို ဒေါ်လာ ၁၄ သန်းနှင့် ဝယ်လိုက်သည်။ ၂ဝ၁၁ ခုနှစ်တွင် သူမ၏ ရည်းစားရုစ်တမ် မာဒူမာရော့ဗ်ကို ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ပဲရစ်မြို့ရှိ ရဲတိုက်ကြီး တစ်တိုက်ကို ဒေါ်လာ ၃၆ သန်းနှင့် ဝယ်ပေးလိုက်သည်။ ၂ဝ၁၄ ခုနှစ်တွင် ပြင်သစ် အာဏာပိုင်များသည် သူမ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော အဆောက်အအုံ အားလုံးကို ထိန်းသိမ်း ထားလိုက်သည်။

၂ဝ၁၄ ခုနှစ်တွင် ကရီမိုဗာကို ဥဇဘတ်ကစ္စတန်တွင် နေအိမ် အကျယ်ချုပ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်း ထားလိုက်ကြောင်း ဘီဘီစီ သတင်းက ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့သည်။

Ref: The Washington Post, BBC News, OCCRP Reports


  • VIA