POST TYPE

FEATURE

မူးယစ္စစ္ပြဲႏွင့္ လူၾကမ္းသမၼတ
13-Sep-2016

သုံးထပ္တိုက္ေပၚမွ ျပဳတ္က်လာသည့္ အဲရစ္ဆစ္ဆန္ တစ္ေယာက္ မေသေကာင္း မေပ်ာက္ေကာင္း အသက္ရွင္ေနသည္။ ေအာက္ထပ္မွ ျပတင္းတံခါးႏွင့္ ေဘာင္းဘီခ်ိတ္မိၿပီး မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ အိမ္ေခါင္မိုးေပၚ က်ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ 

ရဲေတြက ျပဳတ္က်လာသည့္အိမ္ရွင္ မာရီယာ ဆိုသူ၏ တဲအတြင္း ေသနတ္ေတြကိုင္ၿပီး ဝင္လာၾကသည္။ သူမက -
“ခ်မ္းသာေပးပါရွင္၊ မပစ္ပါနဲ႔၊ အဲဒီလူကို ကြၽန္မတို႔ မသိပါဘူး” ဟု ေအာ္လိုက္သည္။ ရဲေတြက မာရီယာႏွင့္ မိသားစုကို အိမ္ထဲတြင္ ေနရန္ေျပာလိုက္ၿပီး ထြက္ေျပးသူေနာက္ လိုက္သြားသည္။ ျပဳတ္က်သူထံမွ ေတာင္းပန္သံေတြ ၾကားေနရသည္။ သို႔ေသာ္ မၾကာမီ ေသနတ္သံေတြကိုလည္း ၾကားလိုက္ရသည္။

အေပၚထပ္မွ ျပဳတ္က်လာသည့္ ဆစ္ဆန္သည္ ဇူလိုင္လ ၁ ရက္ေန႔မွ စက္တင္ဘာလ ၅ ရက္ေန႔အတြင္း သမၼတ ဒူတာေတ တစ္ေယာက္ တက္လာၿပီးေနာက္ အသတ္ခံလိုက္ရသည့္ လူေပါင္း ၂၅၀၀ ထဲမွ တစ္ဦး ျဖစ္သည္။ သမၼတသစ္က မူးယစ္စစ္ပြဲ အသြင္ဆင္ႏႊဲေနသည့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအတြင္း တစ္ရက္လွ်င္ ပ်မ္းမွ် လူေပါင္း ၃၅ ဦးခန္႔ ေသဆုံးေနၾကရသည့္ သေဘာ ျဖစ္သည္။ 

ဆစ္ဆန္အမႈကို ရဲေတြက ျပန္ၿပီး အစီရင္ခံသည့္အခါ ရဲအရာရွိမ်ားကို ျပန္လည္ပစ္ခတ္သျဖင့္ ပစ္သတ္လိုက္ရသည္ဟူ၏။ အိမ္နီးခ်င္းတစ္ဦးက အိမ္ထဲမွ ဖုန္းျဖင့္ ခိုး႐ိုက္ထားေသာ ဗီဒီယိုတြင္ ဆစ္ဆန္က လက္နက္ခ်ၿပီး လက္ေျမႇာက္ထားစဥ္ ပစ္သတ္ခံလိုက္ရျခင္း ျဖစ္သည္။

ရဲအရာရွိမ်ားက ဆစ္ဆန္၏အိမ္ကို ဝင္ရွာသည့္အခါ ရွာဘူးဟုေခၚသည့္ မက္သမ္ဖက္တမင္း ေဆးျပား ပလတ္စတစ္အိတ္ ႏွစ္ထုပ္၊ ေဆးေျခာက္ထုပ္မ်ား၊ ေဆးေျခာက္ပါသည့္ ဖန္ပုလင္းတစ္လုံးႏွင့္ ပြိဳင့္ ၃၈ ကာလီဘာ ေျခာက္လုံးျပဴး ေသနတ္တစ္လက္ ေတြ႔ရွိသည့္အျပင္ တရားခံသည္ ျပန္လွန္ပစ္ခတ္ေသာေၾကာင့္ ရဲမ်ားက ပစ္သတ္လိုက္ရသည္ဟူ၍ အစီရင္ခံထားသည္။ ဆစ္ဆန္ႏွင့္ အတူေနသူ အမ်ဳိးသမီးက -

“သူတို႔က ကြၽန္မေယာက္်ားကို ေသနတ္ကိုင္ထားတယ္။ မူးယစ္ေဆး သုံးတယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။ ကြၽန္မေယာက္်ားက အဲဒီလိုလူ မဟုတ္ဘူး။ သူက အိမ္ေခါင္မိုးေပၚက ျပဳတ္က်ေတာ့ အက်ႌက ျပတင္းေပါက္နဲ႔ၿငိၿပီး က်န္ခဲ့ေတာ့ အေပၚပိုင္းဗလာ ျဖစ္ေနတာ။ တကယ္လို႔ သူ႔မွာ ေသနတ္ပါသြားတယ္ ဆိုရင္ေတာင္ ျပဳတ္က်ခဲ့မွာ။ ေသနတ္ကို ရဲေတြက ေကာက္သြားတာ” ဟု ေျပာၾကားသည္။

အေလာင္းေတြ ေတာင္လိုပုံ

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ သမၼတ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ကာလတြင္ သမၼတေလာင္း ေရာ္ဒရီဂို ဒူတာေတ တစ္ေယာက္ ရာဇဝတ္မႈမ်ားကို ထိေရာက္စြာ ႏွိမ္နင္းမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကတိေတြေပးကာ တက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။ ကတိေပးထားသည့္အတိုင္း သူတက္လာၿပီး ပထမသုံးလမွ ေျခာက္လအတြင္း မူးယစ္ေဆးဝါး သုံးစြဲျခင္း၊ ေရာင္းခ်ျခင္း၊ လက္ဝယ္ထားျခင္း ကိစၥမ်ားႏွင့္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ အက်င့္ပ်က္ျခစားျခင္း ကိစၥမ်ားကို ထိေရာက္စြာ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေတာ့သည္။ မူးယစ္ေဆးသမားေတြကို ပစ္သာသတ္ အေရးမယူဘူးဟု ဆိုလိုက္ေသာေၾကာင့္ ထိုကာလအတြင္း မနီလာပင္လယ္ေအာ္တြင္း အေလာင္းေတြ သိန္းခ်ီကာ စုပုံေနေၾကာင္း ငါးဖမ္းသမားေတြက ဆိုၾကသည္။

ဒူတာေတက သူၿမဳိ႕ေတာ္ဝန္အျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည့္ ဒါဗာအိုၿမဳိ႕ေတာ္တြင္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ အႏိုင္ရသည့္အတြက္ ေအာင္ပြဲအေနႏွင့္ ပါတီပြဲတစ္ခု က်င္းပသည္။ ထိုပြဲတြင္ ဒူတာေတက မူးယစ္ေဆး ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားသူမ်ားကို သတ္ျဖတ္ႏွိမ္နင္းရန္ အရပ္သား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔မ်ား ဖြဲ႔စည္းၾကပါ၊ မိမိကိုယ္တိုင္ အကူအညီေပးမည္ဟု ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားလိုက္သည္။

သမၼတသစ္ အဖြင့္မိန္႔ခြန္းတြင္လည္း ဒူတာေတက မူးယစ္ေဆး သုံးစြဲေနသူမ်ားကို ပစ္သတ္ရန္ႏွင့္ မိဘမ်ား၊ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုသည့္ ကိစၥမ်ားကို ဂ႐ုမစိုက္ရန္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔ျပင္သူက မူးယစ္ရာဇာမ်ားႏွင့္ ေငြေၾကးေထာက္ပံ့သူမ်ားကို ေနာက္ဆုံးအခ်ိန္ ဒူးေထာက္အညံ့ခံသည္အထိ သို႔မဟုတ္ ေထာင္ထဲပို႔လွ်င္ပို႔ ေျမေအာက္သို႔ ပို႔ႏိုင္သည့္ အခ်ိန္အထိ မူးယစ္စစ္ပြဲကို ဆက္လက္ဆင္ႏႊဲသြားမည္ဟုလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဥပေဒမဲ့ သတ္ျဖတ္စီရင္မႈမ်ားသည္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတြင္ သိပ္ၿပီးေတာ့ အဆန္းမဟုတ္ဟု ဆိုရမည္။ ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ အစီရင္ခံစာတစ္ခုတြင္ အာဏာရွင္ ဖာဒီနန္မားကို႔စ္ လက္ထက္ကလည္း ေသဆုံးခဲ့ရသူေပါင္း ၃၂၄၀ ခန္႔ ရွိသည္ဟု ဆိုထားသည္။ ရဲတပ္ဖြဲ႔၏ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၁ ရက္မွ စက္တင္ဘာ ၅ ရက္ေန႔အထိ အစီရင္ခံစာတြင္လည္း စစ္ဆင္ေရးကာလ အတြင္း မသကၤာမႈျဖင့္ သတ္ျဖတ္ခံရသူေပါင္း ၁,၀၂၇ ဦး ရွိသည္ဟု ဆိုထားသည္။ ဖမ္းဆီးထားသူေပါင္း ၁၅,၀၅၅ ဦးသည္ လာေရာက္အဖမ္းခံၾကၿပီး စုစုေပါင္း ေထာင္ထဲထည့္ထားသူေပါင္းမွာ ၆၈၆,၀၀၀ ဦး ရွိသည္။ 

ဆင္းရဲသားရပ္ကြက္မ်ား အတြင္းႏွင့္ မာလာဘုံၿမဳိ႕ သခၤ်ဳိင္းတြင္ လာပစ္ထားသည့္ အေလာင္းေတြကလည္း မနည္းျဖစ္လာသည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ မူးယစ္ေဆး ဂိုဏ္းအခ်င္းခ်င္း ပစ္ခတ္သတ္ျဖတ္ၿပီး အေလာင္းမ်ားကို လာပစ္ထားၾကဟန္တူသည္။ အခ်ဳိ႕ေသာ အေလာင္းမ်ားတြင္ တိပ္မ်ားျဖင့္ ပတ္ထားေၾကာင္း ေတြ႔ရၿပီး လည္ပင္း၌ “ကြၽန္ေတာ္ဟာ မူးယစ္ေဆးေရာင္းသူ တစ္ေယာက္ပါ။ ကြၽန္ေတာ့္လို မျဖစ္ပါေစႏွင့္” ဆိုသည့္ စာခ်ိတ္ဆြဲထားသည္ကိုပင္ ေတြ႔ၾကရသည္။ ရဲတပ္ဖြဲ႔က မဟုတ္ဘဲ သမၼတ ေျမႇာက္ေပးေသာေၾကာင့္ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ အေသခံ တပ္ေတြကလည္း မထင္လွ်င္ မထင္သလို အိမ္ေတြကို ဝင္စီးရွာေဖြမႈေတြ လုပ္ေနၾကသည္။ 

မလုံၿခံဳသည့္ဘဝမ်ား

ဆစ္ဆန္ေသဆုံးၿပီး အသုဘအိမ္တြင္ သူ၏ မိတ္ေဆြမ်ားက ဘီယာေသာက္ရင္း ဖဲ႐ိုက္ကာ အေလာင္းေစာင့္ေနၾကသည္။ ေသဆုံးသူ၏ အေဖာ္ျဖစ္သူ ဘာမြိဳင္းကလည္း အေခါင္းေဘးနားထိုင္ကာ ဆုေတာင္းေပးေနသည္။ သူ႔ကိုသတ္သြားသူမ်ားအတြက္ ဥပေဒအရ အမွန္အကန္ ျဖစ္ေစေရး ဆုေတာင္းေနပုံ ရသည္။

ဆစ္ဆန္ကို ဖမ္းစဥ္က ႐ိုက္ကူးထားသည့္ ဗီဒီယိုတြင္ ရဲအရာရွိသုံးဦးႏွင့္ သူတို႔ကို အုပ္ခ်ဳပ္သူ အရာရွိတစ္ဦးက ပါဝင္ပတ္သက္ေနေၾကာင္း ေတြ႔ၾကရသည္။ သို႔ေသာ္ တရားဥပေဒအရ အမွန္အကန္ျဖစ္ေရးကို ဆစ္ဆန္၏ မိတ္ေဆြမ်ားအေနႏွင့္ မေမွ်ာ္လင့္ရဲေပ။ စမတ္ဖုန္းျဖင့္ ဗီဒီယို႐ိုက္ကူးထားသူကိုပင္ ‘ေနာက္တစ္ခါ မင္းအလွည့္’ ဆိုသည့္ ၿခိမ္းေျခာက္စာကို ေပးပို႔မႈအား လက္ခံရရွိထားသည္။ ထိုစာကို ရဲမ်ားက ေပးသလား၊ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က ေပးသလား၊ မေသခ်ာေသာ္လည္း သက္ေသခံ ႐ိုက္ကူးထားသည့္ ဗီဒီယိုေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ရမည့္ သူမ်ားက လက္စေဖ်ာက္ခ်င္ေသာၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္းမွာ ေသခ်ာလွသည္။

ဗီဒီယို႐ိုက္သည့္ ေကာင္ေလးကို ၿခိမ္းေျခာက္ေၾကာင္း သတင္းမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားသည့္အခါတြင္ ထိုတစ္ရပ္ကြက္လုံး သာမက တစ္ႏိုင္ငံလုံးသည္ မူးယစ္စစ္ပြဲအေပၚ သံသယ ရွိလာၾကသည္။ သမၼတသစ္ ဒူတာေတကို သူတို႔ ေ႐ြးေကာက္စဥ္က တစ္ႏိုင္ငံလုံး၏ ၉၁ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔သည္ သမၼတသစ္ကို ေထာက္ခံခဲ့ၾကေၾကာင္း Pulse Asia အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ 

ယခင္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ တရားေရးဌာနတြင္ ဝန္ႀကီးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးသူ လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဒီလိုင္မာဆိုသူသည္ ဒူတာေတ၏ ဥပေဒမဲ့လုပ္ရပ္မ်ား အေပၚတြင္ အၿမဲေဝဖန္ေနခဲ့သူ ျဖစ္သည္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ ၿမဳိ႕ေတာ္ဝန္အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့စဥ္က ဒါဗာအိုၿမဳိ႕တြင္ ဒူတာေတက ေသမင္းတပ္ဆိုၿပီး အထူးတပ္ဖြဲ႔ကာ လုပ္ေဆာင္ခဲ့မႈမ်ားကို တရားေရးဝန္ႀကီးသည္ စုံစမ္းစစ္ေဆးခဲ့ဖူးသည္။ ယခုလည္း တစ္ႀကိမ္ ဒူတာေတ၏ ေသမင္းတပ္ဖြဲ႔မ်ား ဖြဲ႔ကာ အၾကမ္းဖက္ ႏွိမ္နင္းေနမႈမ်ားကို ဒီလိုင္မာက ဆန္႔က်င္ခဲ့သည္။

မူးယစ္ေဆးနဲ႔ ဖိလစ္ပိုင္ ျပႆနာ

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတြင္ မက္သမ္ဖက္တမင္း ေဆးဝါးမ်ား သုံးစြဲေနမႈသည္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနၿပီး အလြန္စိုးရိမ္ရသည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏိုင္ငံမ်ားထဲတြင္လည္း မူးယစ္ေဆးသုံးစြဲမႈ အလြန္အမင္း ထိပ္တန္းေရာက္ေနသည့္ ႏိုင္ငံဘဝ ေရာက္ေနသည္။ 

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ DDB (Dangerous Drugs Board) အဖြဲ႔၏ အစီရင္ခံစာအရ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတြင္ မူးယစ္ေဆး သုံးစြဲေနသူေပါင္း ၁ ဒသမ ၈ သန္းခန္႔ ရွိေနသည္ဟု သိရသည္။ 

ဒူတာေတက ႏိုင္ငံေတာ္သို႔ ေျပာၾကားသည့္ မိန္႔ခြန္းတြင္ DDB (Dangerous Drugs Board) အဖြဲ႔၏ စာရင္းဇယားကို ကိုးကားၿပီး မိမိတို႔ႏိုင္ငံတြင္ မူးယစ္ေဆးစြဲေနသူ ၃ သန္းခန္႔ ရွိေနေၾကာင္း ေျပာသြားသည္။ လႊတ္ေတာ္အမတ္ အယ္လန္ကာရီတာႏိုကမူ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတြင္ ၃ သန္းမွ ၇ သန္းအတြင္း မူးယစ္ေဆးမ်ားကို သုံးစြဲေနၾကသည္ဟု ဆိုသည္။ 

DDB အစီရင္ခံစာအရ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတြင္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ကတည္းက တရားမဝင္ မူးယစ္ေဆး သုံးစြဲေနသူေပါင္း ၆ ဒသမ ၇သန္း ရွိၿပီး၊ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ သုံးစြဲသူ ၄ ဒသမ ၉ သန္းခန္႔သာ ရွိေတာ့သျဖင့္ ၇၃ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ေလ်ာ့နည္းသြားသည္ဟု သိရသည္။

ဒူတာေတကလည္း ၿပီးခဲ့သည့္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ဆင္းရဲမႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရးအတြက္ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရးႏွင့္၊ အလုပ္သမားတို႔အေပၚ ေထာက္ပံ့ေနသည့္ စရိတ္မ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ၿပီး သူ၏ မူးယစ္စစ္ပြဲအတြက္ စရိတ္ေငြမ်ားကို တိုးျမႇင့္အသုံးျပဳမည့္ ကိစၥမ်ားကို ထုတ္ျပန္ေၾကညာသြားခဲ့သည္။

“ခင္ဗ်ား ဆင္းရဲလို႔ဆိုၿပီး အျပစ္ကေန ခြင့္လႊတ္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ဆင္းရဲရဲ ခ်မ္းသာသာ ခြင့္လႊတ္စရာ အေၾကာင္း မရွိဘူး။ က်ဳပ္အမိန္႔ေပးတယ္ သတ္ပစ္လိုက္” 
ယင္းစကားမွ ဒူတာေတ၏ ရင့္သီးျပတ္သားေသာ စကားျဖစ္သည္။ ဖိလစ္ပိုင္ရဲေတြ၏ လုပ္ရပ္ကလည္း တစ္ခါတစ္ရံတြင္ ေစာင့္ၾကည့္အဆင့္ ရွိေနသူမ်ားကို လက္စြမ္းျပကာ သတ္လိုက္ၾကမႈမ်ား ရွိေနသည္။ 

ထိုင္းႏိုင္ငံ၊ အင္ဒိုနီးရွားႏွင့္ မကၠဆီကိုႏိုင္ငံမ်ားတြင္လည္း ဒူတာေတလုပ္သလို မူးယစ္ေဆးစစ္ပြဲႀကီးမ်ားကို တိုက္ပြဲအသြင္ျဖင့္ ႏွိမ္နင္းခဲ့ဖူးပါသည္။ သို႔ေသာ္ လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ေသဆုံးခဲ့ရသည့္ ရလဒ္သာ အဖတ္တင္ခဲ့ၿပီး ေငြေပါင္းမ်ားစြာ ကုန္သာကုန္ လုံးဝ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ့သည္ေတာ့ မဟုတ္ေပ။

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတြင္ ဆင္ႏႊဲေနသည့္ မူးယစ္စစ္ပြဲသည္ ႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားမ်ားကို ဆိုး႐ြားသည့္ အေနအထားတစ္ခုသို႔ မေရာက္ေရာက္ေအာင္ တြန္းပို႔ျခင္းတစ္ခု ျဖစ္ၿပီး သမၼတတစ္ဦး၏ ရက္စက္ေသာ စတန္႔ထြင္မႈတစ္ခုအျဖစ္ ျပည္သူေတြကလည္း ကန္႔ကြက္လာၾကသည္။ 

ျပည္သူ႔အသံကေတာ့ ရွင္းသည္ “မူးယစ္ေဆးကိုသတ္ပါ၊ ျပည္သူေတြကို မသတ္ပါႏွင့္ေတာ့” ျဖစ္သည္။ သမၼတသစ္ ဒူတာေတတစ္ေယာက္ သူ၏ အာဏာတည္ၿမဲေရးႏွင့္ မူးယစ္စစ္ပြဲတြင္ ေနာက္ထပ္လူ ဘယ္ႏွေယာက္ ထပ္ေသေပးရဦးမည္နည္း ဆိုျခင္းကို ျပည္သူမ်ားကလည္း သူ႔ကိုတင္ေျမႇာက္ေ႐ြးေကာက္ စဥ္ကထက္ ပိုၿပီး သံသယ ျဖစ္လာၾကသည္။ 

(Ref : Philippines: Inside Duterte's killer drug war, Joseph Hincks)

ေက်ာ္ဗလ