POST TYPE

FEATURE

ေ႐ြးခ်ယ္စရာလမ္းမရွိခဲ့သူမ်ား
06-Feb-2018


မာလ္တီဒါသည္ အသက္ ၁၄ ႏွစ္သာ ရွိေသးသည္။ ေပ်ာ္စရာေကာင္းတုန္းအ႐ြယ္တြင္ ဖခင္ျဖစ္သူက သူ႔ကို အသက္ ၃၄ ႏွစ္ အ႐ြယ္ ေယာက်ာ္းတစ္ေယာက္ႏွင့္ လက္ထပ္ေပးရန္ လာေျပာသည္။ ဖခင္က လက္ဖြဲ႔ေၾကးအျဖစ္ ႏြား ၄ ေကာင္ႏွင့္ တန္ဇန္းနီးယားရွီလင္ ၇ သိန္း (အေမရိကန္ ၄၃၅ ေဒၚလာ) ကို သတို႔သားထံက ရရွိၿပီးျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေျပာျပသည္။ 

မာလ္တီဒါက ယခုမွ အလယ္တန္းကို ေအာင္ျမင္ၿပီး အထက္တန္းတက္ရန္ ျပင္ဆင္ေနသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ဖခင္ျဖစ္သူက -

“သမီးေရ ေက်ာင္းဆက္မတက္နဲ႔ေတာ့။ သမီး လက္ထပ္ရမယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အေဖတို႔ကို လက္ဖြဲ႔ေၾကးေပးၿပီးၿပီ”ဟု ေျပာလိုက္သည္။

သမီးက ေက်ာင္းဆက္တက္ခ်င္ေသးသျဖင့္ ေယာက်ာ္းမယူခ်င္ေသးေၾကာင္း ေျပာေသာ္လည္း သူ႔ဖခင္က လက္မခံခဲ့ေပ။ မာလ္တီဒါ၏ မိခင္ကလည္း ႐ြာလူႀကီးမ်ားထံသြားၿပီး ေတာင္းပန္သည္။

“ကၽြန္မ အရမ္းကို ဝမ္းနည္းသြားခဲ့တယ္။ ေက်ာင္းလည္း မတက္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ လက္ဖြဲ႔ေၾကးကလည္း လက္ခံၿပီးေနၿပီ။ အေဖ့စကားကိုလည္း လက္မခံႏိုင္ဘူး။ သူ႔ကို ျမင္လည္းမျမင္ဖူးဘူး။ ႐ြာလူႀကီးေတြက အေဖ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ေထာက္ခံၿပီး ကၽြန္မကို လက္ထပ္ဖို႔ သေဘာတူၾကတယ္။ ကၽြန္မ ဘာမွမလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ သူတို႔ ဖိအားေပးထားတဲ့အတိုင္း လက္ထပ္႐ံုကလြဲၿပီးေတာ့ ေရွာင္လႊဲလို႔မရေတာ့ဘူး”

လက္ထပ္ၿပီးေနာက္ မာလ္တီဒါ၏ ေယာက်ာ္းျဖစ္သူသည္ ႐ုပ္ပိုင္း၊ စိတ္ပိုင္း၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာမ်ားတြင္ လူမဆန္စြာ ျပဳမူဆက္ဆံ ရက္စက္ေတာ့သည္။ သူ႔ကိုလည္း ဘာမွပံ့ပိုးေထာက္ပံ့မႈမရွိေၾကာင္းကို

“ကၽြန္မေယာက်ာ္းက သိပ္ၿပီး ဆင္းရဲတယ္။ ကၽြန္မေနမေကာင္းေတာ့ သူ႔မွာ ပိုက္ဆံမရွိလို႔ ေဆး႐ံုေတာင္ ေခၚမသြားႏိုင္ခဲ့ဘူး”ဟု ဆိုသည္။ 

တန္ဇန္းနီးယားႏိုင္ငံတြင္ အမ်ိဳးသမီး ၁၀ ဦးလွ်င္ ၁ ဦးသည္ ၁၈ ႏွစ္မတိုင္မီ လက္ထပ္ေနၾကရရွာသည္။ United Nations Population Fund (UNFPA) အဖြဲ႔ အစီရင္ခံစာအရ တန္ဇန္းနီးယားႏိုင္ငံမွ အသက္ ၂၀ ႏွင့္ ၂၄ ႏွစ္ၾကား မိန္းကေလး ၃၇ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္မတိုင္မီ လက္ထပ္ခဲ့သူမ်ား ျဖစ္ေနသည္။ လူအခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔မ်ား၏ အဆိုအရလည္း အခ်ိဳ႕ဆိုလွ်င္ အသက္ ၇ ႏွစ္ အ႐ြယ္ကတည္းက လက္ထပ္ေပါင္းသင္းျခင္းခံေနရသည္ဟု ဆိုသည္။

ကေလးသူငယ္ လက္ထပ္မႈသည္ တန္ဇန္းနီးယားႏိုင္ငံ လူ႔ေဘာင္တြင္ စိတ္ပ်က္ဖြယ္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည္။ တန္ဇန္းနီးယား႐ိုးရာဓေလ့အရလည္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ရာသီပန္းပြင့္လာသည္ႏွင့္ လက္ထပ္၍ရသည္ဟု လက္ခံထားၾကသည္။ ရာသီလာခ်ိန္ကတည္းက လက္ထပ္လိုက္ျခင္းသည္ မိသားစုဂုဏ္ကို ထိန္းသိမ္းျခင္းျဖစ္သည္။ အပ်ိဳျဖစ္ကတည္းက မည္သူႏွင့္မွ ဆက္ဆံထိေတြ႔ျခင္းမျပဳဘဲ လက္ထပ္မည္ဆိုလွ်င္ လက္ဖြဲ႔ေၾကးလည္း ပိုရသည္။ ေယာက်ာ္းမယူမီ လိင္ဆက္ဆံမိသည္၊ ကိုယ္ဝန္ရွိသည္ဆိုလွ်င္ တန္ဖိုးက်ၿပီး လက္ဖြဲ႔ေၾကး ေကာင္းေကာင္းမရေသာေၾကာင့္ မိဘေတြကလည္း အရိပ္တၾကည့္ၾကည့္ႏွင့္ လာေတာင္းလွ်င္ လက္ထပ္ေပးလိုက္ၿပီး လက္ဖြဲ႔ေၾကးယူလိုက္ၾကသည္က မ်ားသည္။

အာဖရိကတြင္ အမ်ိဳးသမီး မအဂၤါကို ျဖတ္ေတာက္သည့္ female genital mutilation (FGM) ဆိုသည့္ စနစ္ကလည္း ထြန္းကားသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ လူမ်ိဳးစုမ်ားအတြင္း ငယ္ငယ္႐ြယ္႐ြယ္ႏွင့္ လက္မထပ္ေပးလိုသည့္ မိန္းကေလးမ်ားကို FGM လုပ္ပစ္လိုက္ၿပီး ထိန္းသိမ္းထားသည္။ 

မားဆိုင္းႏွင့္ ဂိုဂိုလူမ်ိဳးစုမ်ားတြင္ ကေလးအ႐ြယ္ လက္ထပ္ျခင္းႏွင့္ FGM လုပ္ျခင္းဓေလ့တို႔သည္ ဆက္စပ္ေနေၾကာင္း လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႔က အစီရင္ခံထားသည္။ အသက္ ၁၀ ႏွစ္မွ ၁၅ ႏွစ္အ႐ြယ္ မိန္းကေလးမ်ားသည္ FGM လုပ္ျခင္းကို ခံေနၾကရသည္။

တန္ဇန္းနီးယားႏိုင္ငံဓေလ့က သမီးတစ္ေယာက္ရလာလွ်င္ သူတို႔မိသားစုအတြက္သာမက သူ႔ဘဝအတြက္လည္း ေစာေစာလက္ထပ္ေပးလိုက္လွ်င္ ေငြလည္းရ၊ ဘဝလည္းလွဟု ယံုၾကည္လက္ခံထားၾကသည္။ သူတို႔ လူ႔ေဘာင္ဓေလ့က လက္ထပ္လိုသည့္ေယာက်ာ္းက မိန္းကေလးဘက္ကိုေတာင္းသည့္ လက္ဖြဲ႔ေၾကးေပးရသည္။ တစ္နည္းေျပာရလွ်င္ တင္ေတာင္းသည့္ လက္ဖြဲ႔ေၾကးအေပၚမူတည္ၿပီး သမီးေပးသည့္ ယဥ္ေက်းမႈတစ္ခုျဖစ္ေနသည္။

မိန္းကေလးေတြလည္း သိေနသည္။ သူတို႔ ေယာက်ာ္းေတြက တင္ေတာင္းၿပီး လက္ထပ္ျခင္းကို လက္ခံလိုက္ရၿပီးလွ်င္ ဘဝကို ခက္ခဲစြာ ရင္ဆိုင္ၾကရေတာ့မည္။ ဆင္းရဲျခင္း၊ လ်စ္လ်ဴ႐ႈျခင္း၊ အၾကမ္းဖက္ျခင္းမ်ားကို ခံစားၾကရေတာ့မည္။ ႏိုင္ငံအတြင္း ကေလးလုပ္သားအမ်ားစုသည္လည္း အ႐ြယ္မေရာက္မီ လက္ထပ္ေပးစားျခင္းမ်ားကို ခံေနၾကရသည္။ လုပ္ငန္းခြင္မ်ားတြင္ အႏွိပ္စက္ခံ၊ အၾကမ္းဖက္ခံ၊ အဓမၼျပဳျခင္းေတြကိုလည္း အခ်ိန္မေ႐ြး ခံရႏိုင္သျဖင့္ ေစာစီးစြာ လြတ္လမ္းရွာလိုက္လွ်င္ ေကာင္းမည္ဟု ယူဆသူေတြလည္း ရွိေနသည္။ 

လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႔က တန္ဇန္းနီးယားႏိုင္ငံရွိ မာဝမ္ဇာ၊ ရွင္ယန္ဂါ၊ ကီလီမန္ဂ်႐ို၊ အ႐ုရွာ၊ ဒိုဒိုမာႏွင့္ လင္ဒီ ေဒသမ်ားအတြင္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းၿပီး သုေတသနျပဳခဲ့သည္။ မိန္းကေလးတိုင္း သူတို႔ကို အတင္းအဓမၼလက္ထပ္ေပးမႈကို လက္ခံလိုၾကသည္မဟုတ္။ သူတို႔ မလႊဲမေရွာင္ႏိုင္လြန္းေသာေၾကာင့္ လက္ခံလိုက္ရသည္က ပိုမ်ားေနသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ကေလးသူငယ္မ်ား အ႐ြယ္မတိုင္မီ လက္ထပ္ျခင္းကို တားျမစ္သည့္ ဥပေဒမ်ားကို ျပ႒ာန္းႏိုင္မည္ဆိုလွ်င္ဟူ၍လည္း သံုးသပ္ၾကသည္။ ဥပေဒျဖင့္ အကာအကြယ္ေပးရန္မွတစ္ပါး သူတို႔ဘဝကို ကူရာကယ္ရာမဲ့ေနသည္။

အ႐ြယ္မေရာက္ေသးသည့္ မိန္းကေလးေတြကို လက္ထပ္ေပးလိုက္ျခင္း၏ အက်ိဳးဆက္ေတြက မ်ားသည္။ သူတို႔၏ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးအားလံုးကို ႐ိုက္ခ်ိဳးလိုက္သလိုျဖစ္သြားသည္။ ဘူးသီးႏုႏုကို ခူးခ်က္စားလိုက္သလို ျဖစ္သြားသည္။ အခ်ိဳ႕ကလည္း အ႐ြယ္မေရာက္ေသးသည့္ မိန္းကေလးေတြကို ေစာစီးစြာ လက္ထပ္ေပးလိုက္လွ်င္ မုဒိမ္းမႈမ်ား ပေပ်ာက္သြားမည္ဟု ဆိုၾကသည္။ မုဒိမ္းမႈေတြကလည္း ရပ္မသြား၊ ကိုယ္ယူထားသည့္ မိန္းမေတြကို လူမဆန္စြာ ျပဳမူဆက္ဆံမႈေတြက ပိုဆိုးလာသည္။ ငယ္ငယ္႐ြယ္႐ြယ္ေလးေတြႏွင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ထားရၿပီး ေမြးလာသည့္ သားသမီးေတြကလည္း ယိုင္နဲ႔နဲ႔ျဖစ္ကာ က်န္းမာေရးခ်ဴခ်ာၿပီး သန္စြမ္းက်န္းမာသည့္ မ်ိဳးဆက္သစ္ လူငယ္ေမြးထုတ္ေရးဆိုသည္မွာ စိတ္ကူး၍ပင္ မရႏိုင္ေလာက္သည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။ 

ငယ္ငယ္႐ြယ္႐ြယ္ႏွင့္ လင္ယူသားေမြးဘဝတြင္ က်င္လည္ေနရသည့္ မိန္းကေလးမ်ားဘဝသည္ ပညာေရးႏွင့္ ေဝးေအာင္လည္း အဓမၼလုပ္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ေရွ႕ဆက္ရမည့္ဘဝခရီးတြင္ ေယာက်ာ္းအေပၚ ပံုအပ္ထားရမည့္ အေနအထား။ ထိုေယာက်ာ္းက ေသသြားလွ်င္၊ ေနာက္တစ္ေယာက္ေျပာင္းသြားလွ်င္ သားတြဲေလာင္း၊ သမီးတြဲေလာင္းႏွင့္ ဘဝပ်က္ရၿပီ။ သည္းမခံႏိုင္လွ်င္ ကိုယ္ခႏၶာေရာင္းၿပီး စံုးစံုးျမဳပ္ရမည့္ အေနအထားမ်ားျဖစ္သည္။ တန္ဇန္းနီးယားတြင္ လင္ယူၿပီး ေယာက်ာ္းအိမ္က ႏွင္ထုတ္ခံေနရသည့္ မိန္းမအေရအတြက္ေတြကလည္း မ်ားစြာျဖစ္ေနသည္။ 

တန္ဇန္းနီးယား အစိုးရကလည္း လက္ထပ္သြားသည့္ ကေလးမ်ားကို ေက်ာင္းျပန္တက္ခြင့္ ပိတ္ပင္ထားျပန္သည္။ ကိုယ္ဝန္ရွိလည္း ေက်ာင္းထုတ္သည္။ လူမႈေရးခ်ိဳးေဖာက္သည္ဆိုကာ ႏွင္ထုတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ မိန္းကေလးမ်ားကို ကိုယ္ဝန္စစ္ေဆးျခင္း တရားဝင္ခြင့္ျပဳထားသည္။ မိန္းကေလးဆိုသည္မွာ မည္သည့္အခြင့္အေရးကိုမွ ခံစားခြင့္မရွိဆိုသည့္ သေဘာျဖစ္ေနသည္။

လက္ထပ္ရန္ ျငင္းဆန္သည့္ မိန္းကေလးမ်ား ဘာျဖစ္ကုန္သနည္းဆိုသည္ကိုလည္း လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႔က လိုက္လံေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့ပါသည္။ လက္ထပ္ေၾကးကို ယူသည္က မိဘမ်ားျဖစ္သည္။ လက္မခံႏိုင္ေၾကာင္း မိန္းကေလးက ျငင္းလိုက္လွ်င္ အၾကမ္းဖက္ျခင္း၊ ႏွိပ္စက္ျခင္း၊ အိမ္ကႏွင္ထုတ္ျခင္းမ်ား ခံရသည္။ သို႔ေသာ္ မ်ားေသာအားျဖင့္ အိမ္ထဲပိတ္ထားၿပီး ႏွိပ္စက္ျခင္းခံရမည္။ သတို႔သားက အတင္းလာၿပီး မုဒိမ္းက်င့္ကာ သိမ္းပိုက္မည္။ ၿပီးလွ်င္ အိမ္ေခၚၿပီးႏွိပ္စက္၊ ႏွင္ထုတ္ျခင္းမ်ားခံရကာ ဘဝနိဂံုးခ်ဳပ္သြားရသူေတြလည္း မ်ားစြာရွိေနသည္။ 

ေယာက်ာ္းေနာက္လိုက္ေနရသည့္ မိန္းကေလးတို႔ဘဝကလည္း ရွင္လ်က္ႏွင့္ ေသေနၾကရသူမ်ား ျဖစ္သြားသည္။ ေယာကၡမမ်ား၏ ႏွိပ္ကြပ္မႈကို ပါခံရကာ ေသေအာင္လုပ္၊ ေကၽြးတာစား၊ ေပးတာယူဘဝႏွင့္ ကၽြန္လိုေနရၿပီး စည္းကမ္းထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္ ေနထိုင္ၾကရရွာသည္။ လက္ထပ္ေပးလိုက္သည္ႏွင့္ သမီးျဖစ္သူကို အိမ္ကလည္း ျပန္လက္မခံ၊ ေယာက်ာ္းအိမ္ကလည္း ႏွိပ္စက္၊ ေယာက်ာ္းကလည္း လူမဆန္သည့္ဒဏ္ကို မခံႏိုင္သည့္အဆံုးတြင္ သတ္ေသကုန္သည့္ မိန္းကေလးေတြလည္း မနည္းျဖစ္သည္။ 

တန္ဇန္းနီးယားႏိုင္ငံတြင္ ငယ္႐ြယ္စဥ္ လက္ထပ္ၿပီး ကိုယ္ဝန္ေဆာင္သားေမြးေနမႈမ်ားေၾကာင့္ ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်မႈမ်ား၊ ကေလးေသႏႈန္းမ်ားလည္း အလြန္ျမင့္မားလ်က္ရွိသည္။ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊ ေသြးအားနည္းျခင္း၊ သဘာဝအတိုင္း မေမြးဖြားႏိုင္ျခင္း စသည့္ဒုကၡမ်ားခံစားကာ ေသဆံုးေနရမႈမ်ား ရွိေနသည္။ ေက်းလက္ေဒသမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ား ေသဆံုးႏႈန္းက အမ်ားဆံုးျဖစ္သည္။ 

၁၉၉၈ ခုႏွစ္ကစတင္ၿပီး တန္ဇန္းနီးယားႏိုင္ငံတြင္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အထူးဥပေဒတစ္ရပ္ကို စတင္ျပ႒ာန္းေပးခဲ့ေၾကာင္းေတြ႔ရသည္။ အထူးသျဖင့္ မုဒိမ္းမႈ၊ ကေလးသူငယ္မ်ားကို လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ လြန္က်ဴးမႈ၊ FGM လုပ္မႈတို႔ကို ရာဇဝတ္မႈေျမာက္ေၾကာင္း ဥပေဒတစ္ရပ္ကို ျပ႒ာန္းေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလတြင္လည္း လႊတ္ေတာ္က အသက္ ၁၈ ႏွစ္မျပည့္ေသးသူအားလံုးကို ကေလးသူငယ္အျဖစ္သတ္မွတ္ေၾကာင္း ဥပေဒျဖင့္ အတည္ျပဳေပးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ ျပည့္မွ လက္ထပ္ခြင့္ျပဳရန္အတြက္ တင္သြင္းသည့္ ဥပေဒၾကမ္းမွာ ပ်က္ပ်ယ္ခဲ့ရသည္။

ႏိုင္ငံအတြင္း ၁၉၇၁ ခုႏွစ္တြင္ ျပ႒ာန္းသည့္ လက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒတြင္ အမ်ိဳးသားမ်ား၏ လက္ထပ္ရမည့္ အနည္းဆံုး အသက္သည္ ၁၈ ႏွစ္ျဖစ္ၿပီး၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ လက္ထပ္ႏိုင္သည့္ အသက္မွာ ၁၅ ႏွစ္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ေက်းလက္မ်ားတြင္ အစဥ္အလာအတိုင္း မဂၤလာေၾကးေပးၿပီး သိမ္းပိုက္ေနျခင္း အေလ့အထမ်ားကိုကား တိုက္ဖ်က္ႏိုင္စြမ္း မရွိေသးေပ။

ႏိုင္ငံအတြင္း ကေလးသူငယ္ လက္ထပ္မႈအေလ့အထမ်ားကို ပေပ်ာက္ေစလိုလွ်င္ အစိုးရအပိုင္းက ဥပေဒအတိုင္း ကိုင္တြယ္ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ရန္ မ်ားစြာလိုသည္။အမ်ိဳးသမီးငယ္ေလးမ်ားအတြက္ စိတ္ပိုင္း၊ ႐ုပ္ပိုင္း၊ လူမႈေရးအပိုင္း၊ စီးပြားေရးအပိုင္းအားလံုးကို အေထာက္အပံ့ အကူအညီေပးရန္ လိုသလို၊ ဥပေဒအတိုင္း ထိေရာက္စြာ ကိုင္တြယ္ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ရန္လည္း အေရးႀကီးသည္။ ကေလးသူငယ္ လက္ထပ္ျခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ိဳးဆက္မ်ားသည္ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး၏ အနာဂတ္ကိုပါ ထိခိုက္ေစႏိုင္သည္ဆိုေသာ သေဘာထားမ်ားကို လက္ကိုင္မထားႏိုင္သေ႐ြ႕ မိန္းကေလးမ်ားဘဝမွာ အ႐ြယ္မတိုင္မီ ႏြံနစ္ေနၾကရဦးမည္သာ ျဖစ္သည္။ 

တန္ဇန္းနီးယားႏိုင္ငံမွ မိန္းကေလးမ်ား၏ဘဝကို လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က သ႐ုပ္ေဖာ္ထားသည္မွာ ပိုၿပီးရင္နာစရာေကာင္းလွပါသည္။ ကေလးေတြက သူတို႔အသက္ေတြကိုပင္ သူတို႔ေမ့ေနၾကသည္။ အ႐ြယ္ႏွင့္မမွ် ကေလးေတြ ခ်ီထားၾကေသာ္လည္း သူတို႔ကေလးေတြမွာ ေမြးစာရင္းပင္မရွိ။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ကတည္းက ကေလးေတြ အ႐ြယ္မတိုင္မီ လင္ယူသားေမြးလုပ္ေနၾကရသည္မွာ အ႐ြယ္မေရာက္ေသးသူမ်ား၏ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိခဲ့ရာက ႏွစ္စဥ္ တိုးတက္ေနသည္။ ယခုေနာက္ဆံုးစာရင္းတြင္ ေဒသအလိုက္ အမ်ိဳးသမီး ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ႏႈန္းမ်ားမွာ အသက္မျပည့္သူ၏ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ ျဖစ္ေနသည္။ 

တန္ဇန္းနီးယားႏိုင္ငံတြင္ လင္ယူသားေမြးျခင္းမွာ တားေပး၍ မရႏိုင္ေသးေသာ ေခတ္ဒုကၡေဝဒနာ ျဖစ္ေနၿပီး၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားဘဝကလည္း ေ႐ြးစရာလမ္းမရွိသူမ်ား ျဖစ္ေနၾကရရွာသည္။

(Ref: No Way Out, Human Rights Watch)