News

POST TYPE

FEATURE

အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ပတ္လည္ဝိုင္းေနေသာ ဒူတာေတး
ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ေရာ္ဒရီဂို ဒူတာေတးက စက္တင္ဘာလ ၉ ရက္ေန႔တြင္ တရားဝင္ ထုတ္ျပန္ေျပာဆိုလိုက္သည့္ အစၥလာမၼစ္အစြန္းေရာက္ သူပုန္မ်ားႏွင့္ မည္သို႔မွ အေပးအယူလုပ္ရန္ အေၾကာင္း မရွိဆိုသည့္ စကားေၾကာင့္ ဓားစာခံမ်ားကို အေၾကာင္းျပၿပီး အလဲအလွယ္ လုပ္ခ်င္ေနေသာ သူပုန္တို႔ ႏႈတ္ပိတ္ကုန္ၾကသည္။ 

စစ္ေသြးႂကြ အစြန္းေရာက္သမားေတြက မင္ဒါနာအိုကြၽန္းရွိ မာရာဝီၿမဳိ႕ကို ေမလကတည္းက သိမ္းပိုက္ထားၾကသည္။ ဖိလစ္ပိုင္အစိုးရကလည္း ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈကို ရက္ေပါင္း ၁၀၀ ခန္႔ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး၊ ေျခလ်င္တပ္ကလည္း ဆက္တိုက္တိုက္ပြဲေတြ ဆင္ေနၾကရသည္။

“ေစ့စပ္ညႇိႏိႈင္းစရာအေၾကာင္း မရွိဘူး”

သမၼတ ဒူတာေတးက သတင္းေထာက္မ်ားကို ယတိျပတ္ေျပာသည္။ သတင္းေထာက္ေတြက သူပုန္ေခါင္းေဆာင္ အိုမာခရမ္ ေမာ္တီက ကမ္းလွမ္းခ်င္ေၾကာင္း သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚေနသည္၊ သူတို႔ဖမ္းဆီး ျပန္ေပးဆြဲထားသူမ်ားႏွင့္ အစိုးရ ဖမ္းထားသူမ်ားကို အေပးအယူ လုပ္ခ်င္ေၾကာင္း ေကာလာဟလေတြ ထြက္ေနသည္ ဟုတ္ပါသလားဆိုသည့္ ေမးခြန္းကို သမၼတက အျပတ္ျငင္းဆိုလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ 

မာရာဝီၿမဳိ႕သည္ ေလေၾကာင္းတိုက္ခိုက္မႈဒဏ္ေၾကာင့္ ဖြတ္ဖြတ္ေၾကေနၿပီ ျဖစ္သည္။ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္းကို အီရတ္ႏွင့္ ဆီးရီးယားကဲ့သို႔ အစၥလာမၼစ္ႏိုင္ငံေတာ္အျဖစ္ ထူေထာင္ရန္ အစြန္းေရာက္ေတြက တပ္ျဖန္႔ၿပီး တိုက္ခိုက္ေနၾကသည္။ ဖိလစ္ပိုင္စစ္တပ္ကလည္း မာရာဝီကို ျပန္လည္သိမ္းပိုက္ႏိုင္ေရးအတြက္ အစြမ္းကုန္ ႀကဳိးစားေနၾကသည္။ မာရာဝီသည္ ၿမဳိ႕ပ်က္ႀကီးလို ျဖစ္ေနသည္။ အစြန္းေရာက္ ေသနတ္သမားမ်ား၏ မိုင္းမ်ား၊ ေထာင္ေခ်ာက္ဗုံးမ်ားက ၿမဳိ႕အႏွံ႔တြင္ ရွိေနသည္။ 

စစ္တပ္က သူပုန္ဓားစာခံ ၃၀ ေလာက္ကို ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားသည္။ ဖမ္းဆီးခံထားရသူမ်ားက မိမိတို႔ကို အစိုးရအား ဆန္႔က်င္ရန္ အတင္းအက်ပ္ ခိုင္းေစေသာေၾကာင့္ဟု ေျပာၾကသည္။ ဒူတာေတးကေတာ့ ျပတ္သည္။ ဓားစာခံတစ္ေယာက္ လႊတ္ေပးလိုက္လွ်င္ ဤနယ္ေျမကို ျပန္သိမ္းရန္ ေနာက္ထပ္ တစ္ႏွစ္ေစာင့္ရလိမ့္မည္ဟု ဆိုသည္။

မင္ဒါနာအိုကြၽန္းေပၚတြင္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အမိန္႔ကို ထုတ္ျပန္ထားသည္။ ထိုကြၽန္းေပၚတြင္ ျပည္သူေပါင္း ၂၂ သန္းခန္႔ ရွိသည္။ အစၥလာမၼစ္အစြန္းေရာက္ စစ္ေသြးႂကြ သူပုန္မ်ားကို ေထာက္ခံေနသူ မွန္သမွ် ဒူတာေတးကေတာ့ အျမစ္ျဖဳတ္မည္သာ ျဖစ္သည္။ 

ဖိလစ္ပိုင္စစ္တပ္သည္ တစ္ဖက္ကလည္း ကြန္ျမဴနစ္သူပုန္မ်ား ျဖစ္သည့္ ျပည္သစ္တပ္မေတာ္ (NPA) ကို ရင္ဆိုင္ေနရသည္။ သူတို႔ကလည္း အစိုးရကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကား ေဆြးေႏြးမည္ဆိုၿပီး အႀကိမ္ႀကိမ္ ခ်ဳိးေဖာက္ေနသည္။ ဒူတာေတးက စက္တင္ဘာ ၉ ရက္ ေန႔တြင္ မာရာဝီၿမဳိ႕မွ နာရီအနည္းငယ္သာ သြားရသည့္ ကာဂါယန္ဒီ အိုယိုၿမဳိ႕ကို ေရာက္စဥ္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရွိ တရားမဝင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ သူပုန္မ်ားကို တိုက္ရန္အတြက္ က်န္ေဒသမ်ားတြင္လည္း စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအမိန္႔ကို ထုတ္သင့္ထုတ္ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၿခိမ္းေျခာက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

စက္တင္ဘာ ၉ ရက္ေန႔က မီဒီယာႏွင့္ ေတြ႔ဆုံစဥ္ သမၼတ ဒူတာေတးသည္ ကြန္ျမဴနစ္သူပုန္မ်ား လမ္းေပၚထြက္လာၿပီး ဆူပူမႈမ်ားကို လုပ္ေဆာင္မည္ဆိုလွ်င္ သူ႔အေနႏွင့္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအမိန္႔ကို ထုတ္ျပန္ရန္ ဝန္မေလးေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့သည္။ ကြန္ျမဴနစ္သူပုန္မ်ားကို အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္လာလွ်င္ သူ႔ဘက္က သည္းခံမည္ မဟုတ္ေၾကာင္းလည္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့သည္။

ကြန္ျမဴနစ္ေတြကလည္း ထစ္ခနဲရွိ လမ္းေပၚထြက္လာၿပီး စစ္တပ္ႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ကို တပ္ထဲမွာပဲေနဟု ေႂကြးေၾကာ္ေနၾကသည္။ တစ္နည္းေျပာရလွ်င္ အစိုးရကို နည္းမ်ဳိးစုံျဖင့္ အေႏွာင့္အယွက္ေပးလာမႈအေပၚ ဒူတာေတး အေနႏွင့္ စစ္မ်က္ႏွာတစ္ခုဖြင့္ၿပီး ရင္ဆိုင္လာရသည့္ သေဘာျဖစ္သည္။ 

တစ္ခ်ိန္က ဒူတာေတးကိုယ္တိုင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ကို ငတုံးေတြဟု ေခၚခဲ့သူျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ယခုရဲတပ္ဖြဲ႔ႏွင့္ စစ္တပ္အေပၚ တိုက္ခိုက္ထိုးႏွက္ခ်က္မ်ားကို သူက ျပန္ၿပီး ကာကြယ္ေနရသည္။ သူ႔ဘက္က အစၥလာမၼစ္ အစြန္းေရာက္ သူပုန္မ်ားကို ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲဝင္ေနရခ်ိန္တြင္ ကြန္ျမဴနစ္ေတြကလည္း တစ္စခန္းထလာျခင္းအေပၚ လုံးဝ ခြင့္မလႊတ္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ျဖစ္လာေသာေၾကာင့္ လမ္းေပၚကို ထြက္ရဲထြက္လာၾကည့္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္ေနရျခင္း ျဖစ္သည္။ ကြန္ျမဴနစ္ေတြ ထႂကြၿပီး လႈပ္ရွားလာလွ်င္ ဖမ္းမည္ဟု သူက ေၾကညာၿပီး ျဖစ္သည္။ 

“ဒီေကာင္ေတြ ပုန္းမေနႏိုင္ဘူး။ သူတို႔ အစည္းအေဝးေတြကို ျပည္သူေတြ ၾကားထဲမွာပဲ လုပ္ေနၾကတယ္။ လုပ္ပါေစ လႊတ္ထားလိုက္မယ္။ အဖြဲ႔အစည္းအေနနဲ႔ အစည္းအေဝးေတြ လုပ္ေနတယ္ ၾကားတယ္။ လုပ္ပါေစ လႊတ္ထားလိုက္မယ္။ ေအး ဒါေပမဲ့ တစ္ခ်က္ေတာ့ မမွားလိုက္နဲ႔” ဟု သူက ကာဂါယန္ဒီ အိုယိုၿမဳိ႕တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“မင္းတို႔ကို ငါကေၾကာက္ေနမယ္ မထင္နဲ႔။ သူပုန္ထမယ္လည္း မႀကံနဲ႔။ လမ္းေပၚထြက္ၾကည့္။ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အမိန္႔ထုတ္ၿပီးေတာ့ အားလုံးကို ဖမ္းပစ္လိုက္မယ္” ဟုလည္း ဆိုလိုက္သည္။ 

ဒူတာေတးသည္ ေမလ ၂၃ ရက္ေန႔က မင္ဒါနာအိုကြၽန္းကို စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအမိန္႔ ထုတ္လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ အစၥလာမၼစ္ အစြန္းေရာက္သမားမ်ားက အစၥလာမၼစ္ႏိုင္ငံေတာ္ ထူေထာင္ရန္ ေႂကြးေၾကာ္ၿပီး မာရာဝီၿမဳိ႕ကို သိမ္းပိုက္တိုက္ခိုက္လာသျဖင့္ ေမာ္တီစစ္ေသြးႂကြအုပ္စုကို သူက တန္ျပန္ႏွိမ္နင္းေနခဲ့ရသည္မွာ ယေန႔တိုင္ ျဖစ္သည္။

မာရာဝီတြင္ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့ေသာ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားေၾကာင့္ စစ္ေသြးႂကြ အစြန္းေရာက္ သူပုန္ ၆၅၅ ဦး၊ အရပ္သား ၄၅ ဦးႏွင့္ အစိုးရဘက္မွ စစ္သား ၁၄၅ ဦး က်ဆုံးခဲ့ရၿပီး ျဖစ္သည္။ အစိုးရဘက္က ေျပာၾကားခ်က္အရ အရပ္သား ၁၇၂၈ ဦးကို ထိုေဒသမွ ကယ္ဆယ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး၊ အိုးပစ္အိမ္ပစ္ထြက္ေျပးခဲ့ရသူေပါင္း ၄၀၀၀၀ ခန္႔ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။ 

စစ္တပ္မွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ကာနယ္ အက္ ဂတ္ ေအရီဗာလိုက ဓားစာခံမ်ားကို ကယ္တင္ေရးသည္ မိမိတို႔ စစ္ဆင္ေရးတြင္ အဓိက ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္ရသည့္လုပ္ငန္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။ သူက အရပ္သားမ်ားကို သူပုန္ေတြက ေခါင္းကို ေသနတ္ႏွင့္ ခ်ိန္ထားေသာေၾကာင့္ စိုးရိမ္ရသည့္ အေနအထားကို ေရာက္ေနၿပီး သူတို႔လည္း သတိထား လုပ္ေဆာင္ေနရေၾကာင္း၊ အစြန္းေရာက္ အစၥလာမၼစ္ စစ္ေသြးႂကြမ်ားသည္ ဖမ္းဆီးထားသူမ်ားကို လူသားတံတိုင္းအျဖစ္ လုပ္ခိုင္းျခင္း၊ ေသနတ္ႏွင့္ လက္နက္ႀကီးမ်ား ပစ္ခတ္ေနခ်ိန္တြင္ အတင္းေရွ႕ကို တက္ခိုင္းျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေနေသာေၾကာင့္ မိမိတို႔စစ္တပ္က သူတို႔ကို ႏွိမ္နင္းရာတြင္ အခက္အခဲမ်ား ရွိေနသည္ ဟုဆိုသည္။ 

ကုလသမဂၢကလည္း မာရာဝီရွိ သူပုန္မ်ားကို အစိုးရက တိုက္ခိုက္ရန္အတြက္ နည္းပညာ အေထာက္အကူမ်ားေပးလ်က္ ရွိသည္။ ၾသစေၾတးလ် ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးကလည္း ဖိလစ္ပိုင္တပ္ဖြဲ႔ကို စစ္ေရးသင္တန္းမ်ားေပးရန္ ကမ္းလွမ္းထားသည္။ 

စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္ေန႔က သမၼတ ဒူတာေတးသည္ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားေနသည့္ မာရာဝီၿမဳိ႕ကို စတုတၳအႀကိမ္ေျမာက္ ေရာက္လာသည္။ စက္တင္ဘာ ၁၁ ညဥ့္သန္းေခါင္ယံအခ်ိန္တြင္ အစိုးရစစ္တပ္ႏွင့္ သူပုန္တပ္ဖြဲ႔တို႔ အႀကီးအက်ယ္ တိုက္ပြဲျဖစ္သည္။ သူပုန္ငါးေယာက္ က်ဆုံးခဲ့သည္။ သူပုန္မ်ားထံက ညၾကည့္မ်က္မွန္မ်ား၊ စြမ္းအားျမင့္ လက္နက္မ်ားကို သိမ္းဆည္းရမိခဲ့သည္။ 

ထိုညက အစိုးရတပ္ႏွင့္ သူပုန္မ်ား မိနစ္ ၃၀ ၾကာ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ အစိုးရစစ္တပ္ဘက္က စႏိုက္ပါ ေသနတ္သမားေၾကာင့္ ရန္သူေလးေယာက္ကို အေသပစ္ခတ္ ဖမ္းမိျခင္း ျဖစ္သည္။ က်န္တစ္ေယာက္မွာ ရန္သူတို႔ စြန္႔ပစ္ထားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ အစိုးရဘက္က ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူမ်ား မရွိခဲ့ေၾကာင္း ကာနယ္ ႐ိုမီ႐ို ဘေရာနားက ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။ 

ဒူတာေတး စက္တင္ဘာ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ မာရာဝီကို လာမည္အား သူပုန္ေတြက ႀကဳိသိေနသျဖင့္ ညကတည္းက ေသြးတိုးစမ္းၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ေနာက္တစ္ေန႔တြင္ သမၼတက ေရာက္လာၿပီး စစ္ပြဲကို အျမန္ဆုံး အဆုံးသတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ တိုက္တြန္းေျပာၾကားကာ စစ္တပ္ကို အားေပးသြားခဲ့သည္။ 

လက္ရွိစစ္တပ္က ရင္ဆိုင္ၿပီး တိုက္ပြဲဆင္ေနသည့္အက်ယ္အဝန္းမွာ ဟက္တာ ၂၀ ဝန္းက်င္ခန္႔ရွိသည္။ ထိုနယ္ေျမအတြင္း သူပုန္တို႔က အေဆာက္အအုံ ၂၃ ခုကို သိမ္းပိုက္ထားၿပီး အေဆာက္အအုံတစ္ခုမွာ ငါးထပ္ျမင့္သည္။ ထိုနယ္ေျမအတြင္း အမ်ဳိးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးမ်ားကို စစ္ေသြးႂကြမ်ားက ဓားစာခံမ်ား လုပ္ထားၿပီး အေသခံခိုင္းျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ေစရန္ အစိုးရတပ္ဘက္ကလည္း ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။ 

ဖိလစ္ပိုင္ေရဒီယို အသံလႊင့္ဌာနတစ္ခု ျဖစ္သည့္ Radio dzBB က ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ အေဆာက္အအုံမ်ားကို အစိုးရတပ္ဖြဲ႔က တိုက္ခိုက္ရွင္းလင္းခဲ့ၿပီး ေမာ္တီသူပုန္မ်ား သိမ္းပိုက္ထားေသာ အေဆာက္အအုံမ်ားကို ျပန္လည္သိမ္းပိုက္မိေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ သူပုန္တပ္ေတြက ထိုအေဆာက္အအုံမ်ားကို အခိုင္အမာ တပ္စြဲကာ သိမ္းပိုက္ထားသည္မွာ ၾကာခဲ့ၿပီ။ 

မာရာဝီၿမဳိ႕ကို သိမ္းပိုက္ရာတြင္ ေမာ္တီသူပုန္ ၆၀၀ ေက်ာ္ကို သုတ္သင္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ ေမာ္တီသူပုန္တို႔သည္ အရပ္သားေပါင္းမ်ားစြာကို ဓားစာခံမ်ားအျဖစ္ ဖမ္းဆီးထားဆဲျဖစ္သည္။ 

ဖိလစ္ပိုင္စစ္တပ္ အေနႏွင့္ အဓိက ရင္ဆိုင္ေနရသူမ်ားမွာ မြတ္ဆလင္ အစြန္းေရာက္သူပုန္မ်ား ျဖစ္သည္။ သူတို႔ကလည္း ဖိလစ္ပိုင္ကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အစၥလာမၼစ္ႏိုင္ငံေတာ္အျဖစ္ ထူေထာင္မည္ဆိုကာ ေႂကြးေၾကာ္ေနသူမ်ား ျဖစ္သည္။ မင္ဒါနာအိုကြၽန္းတြင္ အဓိကစိုးမိုးေနသည့္ အစြန္းေရာက္အုပ္စုမွာ MILF (Moro Islamic Liberation Front) ျဖစ္သည္။ 

MILF အဖြဲ႔ဝင္ သူပုန္ေပါင္း သိန္းေက်ာ္ရွိမည္ဟု အစိုးရတပ္မ်ားက ခန္႔မွန္းထားသည္။ သို႔ေသာ္ လက္နက္ကိုင္သူပုန္အျဖစ္ အစိုးရ ရင္ဆိုင္ေနရသည္မွာ ေသာင္းခ်ီျဖစ္ေနသည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က အစိုးရႏွင့္ MILF အဖြဲ႔တို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ လက္မွတ္ေရးထိုးဖူးသည္။ သို႔ေသာ္ တိုက္ပြဲေလးေတြကေတာ့ မျပတ္ျဖစ္ေနသည္။ 

ႏိုင္ငံေရးေလ့လာဆန္းစစ္သူ ရစ္ခ်တ္ ေဟဒါရီ ယန္က ဒူတာေတးေခတ္သည္ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာ သာမက MILF ျပႆနာကိုပါ ႏွိမ္နင္းေနရသည့္ေခတ္ ျဖစ္ေၾကာင္း သုံးသပ္ခဲ့သည္။ ယခုတစ္ဖန္ အ႐ူးမီးဝိုင္းလို ျဖစ္ေနေသာ အစိုးရမွာ ကြန္ျမဴနစ္ေတြ၏ စိန္ေခၚမႈကိုပါ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။ ရစ္ခ်တ္က မာရာဝီ ျပႆနာသည္ ISIS ဆိုသည့္ အုပ္စုကို တိုက္ခိုက္ႏွိမ္နင္းေနရသည့္ အသြင္ေဆာင္လာၿပီး အစိုးရအေနႏွင့္ အျပတ္ျဖတ္ႏိုင္ရန္ အေရးႀကီးသည္ဟု ဆိုသည္။ 

စစ္တပ္ကလည္း သူပုန္ေတြဘက္က စိတ္ဓာတ္က်ၿပီး လက္နက္ခ်ရန္ ျပင္ဆင္ေနၾကေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။ သို႔ေသာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကိုယ္တိုင္က လက္နက္ခ် အညံ့ခံလိုသူမ်ားကို ပစ္သတ္ျပေနသည္မွာလည္း မေရတြက္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ရွိေနေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ထားသည္။ 

မူးယစ္ေဆး ျပႆနာကို ကိုင္တြယ္ၿပီး ၾကမ္းျပရမ္းျပခဲ့ေသာ သမၼတဒူတာေတး တစ္ေယာက္ ယခုစစ္ေျမျပင္ ေရွ႕တန္းမ်ားသို႔ စစ္ဝတ္စုံ၀တ္ၿပီး တက္ႂကြစြာ လႈပ္ရွားျပေနသလို ေသနတ္ေတြလည္း စမ္းျပေနသည္။ ႏိုင္ငံအတြင္း မူးယစ္ေဆး ေရာင္းဝယ္သုံးစြဲေနသူမ်ားကို သတ္ခ်င္သလိုသတ္ အေရးမယူဟု အမိန္႔ထုတ္ခဲ့သည့္ လူၾကမ္းသမၼတတစ္ေယာက္ အၾကမ္းဖက္ MILF သူပုန္ေတြကို မည္သို႔ႏွိမ္နင္းမည္ ဆိုသည္ကို ေစာင့္ၾကည့္ၾကရမည္သာ ျဖစ္သည္။ သူ႔ဘက္ကေတာ့ ရွင္းသည္။ သူပုန္ေတြကို ဘယ္ေတာ့မွ “ေစ့စပ္ညႇိႏိႈင္းစရာအေၾကာင္း မရွိဘူး” ဟု ဆိုထားသည္။

(Ref : Inquirer.net, PhilStar Global, South China Morning Post, Reuters, AFP)

ေက်ာ္ဗလ