News

POST TYPE

ENVIRONMENT

“ဓေလ့ထုံးတမ္းေတြကို စြန္႔လႊတ္မယ္ဆိုရင္ ငွက္ေတြမ်ိဳးသုဥ္းတာ ေပ်ာက္သြားမယ္”
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ငွက္မ်ိဳးစိတ္ေပါင္း ၁၁၁၆ မ်ိဳးရွိသည့္အနက္ ငွက္မ်ိဳးစိတ္အခ်ိဳ႕မွာ တရားမဝင္ ဖမ္းဆီးစားေသာက္ျခင္း၊ စိုက္ပ်ိဳးေျမႏွင့္ ေမြးျမဴေရးကန္မ်ား ခ်ဲ႕ထြင္ျခင္းႏွင့္ သစ္ေတာမ်ား ျပဳန္းတီးလာျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ၎တို႔ေနထိုင္က်က္စားရာ ေဒသမ်ား ပ်က္စီးလာၿပီး ရွားပါးမ်ိဳးသုဥ္း ေပ်ာက္ကြယ္မည့္အႏၲရာယ္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည့္အေပၚ ငွက္ႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးပညာရွင္မ်ား၏ သုံးသပ္ေျပာဆိုထားမႈ အျမင္မ်ားကို ေကာက္ႏုတ္ ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

“ဓေလ့ထုံးတမ္းေတြကို စြန္႔လႊတ္မယ္ဆိုရင္ ငွက္ေတြမ်ိဳးသုဥ္းတာ ေပ်ာက္သြားမယ္”
ေဒါက္တာသိန္းေအာင္ (ဥကၠ႒- ျမန္မာငွက္ႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအသင္း)

ငွက္ေတြကို ဖမ္းဆီးတယ္။ အလွေမြးတယ္။ အခါႀကီးရက္ႀကီးေတြမွာ ငွက္လႊတ္တာရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေလွာင္အိမ္ထဲက တစ္ေကာင္လႊတ္ရင္ ေနာက္ထပ္ တစ္ေကာင္ ထပ္ဖမ္းခိုင္းတာနဲ႔ အတူတူပဲ။ ေနာက္ Wild Animals ေတြကို စားေသာက္တာ တိတိက်က် အေရးယူသင့္တယ္။ တိုင္းရင္းေဆး ေဖာ္စပ္တဲ့အခါ အသုံးျပဳေနတဲ့အတြက္ ေသခ်ာတာကေတာ့ မ်ိဳးသုဥ္းသြားမယ့္ အေနအထား ရွိေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဓေလ့ ထုံးတမ္းေတြကို စြန္႔လႊတ္မယ္ဆိုရင္ ငွက္ေတြမ်ိဳးသုဥ္းတာ ေပ်ာက္သြားမယ္။ ငွက္ေတြက်က္စားရာေဒသ က်ဥ္းေျမာင္းလာတယ္။ မိတ္လိုက္သားေပါက္ႏိုင္တဲ့ ေနရာေလးေတြကို သတ္မွတ္ေပးသင့္တယ္။ ၫွိၫွိႏႈိင္းႏႈိင္းလုပ္ဖို႔ awarness (အသိပညာ) ေပးသင့္တယ္။ ဒီလိုေနရာေလးေတြ သီးသီးသန္႔သန္႔ ေဖာ္ထုတ္ သင့္တယ္။ သဘာဝေတာၿခံေတြမွာ ငွက္ေတြ ဘယ္လို ရွင္သန္က်က္စားေနတယ္။ ဒီလိုသဘာဝေတာၿခံေတြ မရွိရင္ ငွက္မ်ိဳးေတြ ေပ်ာက္သြားမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေတာၿခံေတြ တိုးပြားရွင္သန္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ လိုတယ္။ အေကာင္းဆုံးနည္းလမ္းကို ေဖာ္ထုတ္ၿပီးေတာ့ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ဖို႔လိုမယ္။ 

“အေကာင္ျမင္ရင္ သတ္စားမယ္ဆိုတဲ့ အေလ့အထႀကီးကို ျပင္မွရမယ္”
ဦးသက္ေဇာ္ႏိုင္ (ငွက္ႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးပညာရွင္)

“ငွက္ေတြကို ႐ိုးရာဓေလ့ထုံးစံအရ ဖမ္းဆီး သတ္ျဖတ္တာရယ္၊ သူတို႔ရဲ႕စားက်က္ေျမေတြ ေပ်ာက္ ဆုံးလာတာရယ္ေၾကာင့္ မ်ိဳးသုဥ္းလာတယ္။ သစ္ေတာ ထြက္ပစၥည္း ထုတ္တာေတြေၾကာင့္လည္း ရွားပါးလာတဲ့အျပင္ စိုက္ပ်ိဳးေျမခ်ဲ႕ထြင္လာတာ တို႔လို တိရစၧာန္ေတြေနတဲ့ ေနရာကို လူေတြေျပာင္းေ႐ႊ႕လာတယ္။ စည္းကမ္းမဲ့ ဓာတ္သတၱဳေတြ တူးေဖာ္လာတာေတြ ေၾကာင့္လည္း ငွက္ေတြသာမက သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ပါ ပ်က္စီးလာတယ္။ ဒီလိုအခ်က္ေတြေၾကာင့္ ငွက္ေတြက ဥသာ အုတယ္။ အေရအတြက္ကေတာ့ တိုးလာတာမရွိဘူး။ ေနာက္ၿပီး ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္မႈ ေတြမွာ ထိေရာက္စြာအေရးယူႏိုင္မယ့္ ဥပေဒေတြ မရွိဘူး။ ဥပေဒအရ ဘာလုပ္ရင္ ဘာျပစ္ဒဏ္ဆိုတာ အတိအလင္းျပထားေပမယ့္ ဥပေဒထိေရာက္မႈ အားနည္းတယ္။ နယ္စပ္ေတြမွာဆို သတ္လည္းသတ္ ခြင့္မရွိ၊ ေရာင္းခ်ခြင့္လည္းမရွိတဲ့ တိရစၧာန္ထြက္ပစၥည္း ေတြကို ေပၚေပၚတင္တင္ ေရာင္းခ်တာေတြရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဓိကျပႆနာက ဖမ္းဆီးတဲ့ျပႆနာ ျဖစ္ေနတယ္။ သတ္ျဖတ္ခံရတာကေတာ့ အေကာင္ေသးေရာ၊ အေကာင္ႀကီးေရာ တစ္ေကာင္မွ ခ်မ္းသာေပးတာ မဟုတ္ဘူး။ အေကာင္ျမင္ရင္ သတ္စားမယ္ ဆိုတဲ့ အေလ့အထႀကီးကို ျပင္မွရမယ္။ ရွားပါးတဲ့ ငွက္မ်ိဳးစိတ္ေတြ မ်ိဳးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္ျခင္း မရွိေအာင္ အသိပညာေပးတာေတြ၊ ထိန္းသိမ္းတာေတြ လုပ္ရမယ္။ တစ္ဖက္ကလည္း အသိပညာေပးသလို တစ္ဖက္ ကလည္း ဥပေဒအရ ထိေရာက္စြာ လုပ္ဖို႔လိုမယ္။ 

“အခုေတာင္ငွက္ေကာင္ေရက ေတာ္ေတာ္ေလး က်ဆင္းေနၿပီ”
ဦးေလးဝင္း (ငွက္သုေတသနပညာရွင္)

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တနသၤာရီေတာင္ပိုင္းမွာပဲရွိတဲ့ ငွက္ေတြက တျခားမ်ိဳးစိတ္ေတြနဲ႔ မတူဘူး။ ထူးျခားတယ္။ မုတ္သုံသစ္ေတာေတြ၊ အပင္ႀကီးမ်ိဳးေတြ က်န္ရွိ ေနေသးတဲ့အတြက္ ငွက္မ်ိဳးစိတ္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရွိေနေသးတယ္။ တနသၤာရီေဒသမွာပဲ ငွက္မ်ိဳးစိတ္ေပါင္း ၁၃၄ မ်ိဳးေလာက္ရွိေနတယ္။ ကိုယ့္ျမန္မာႏိုင္ငံမွာပဲ ရွိတဲ့ Endemic ငွက္ရွိတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ငွက္မ်ိဳးစိတ္ေတြထဲက တခ်ိဳ႕ဆို မ်ိဳးသုဥ္းခါနီးေနၿပီ။ သူတို႔ရဲ႕ ႏႈတ္သီးေတြကို ပန္းပုထုတာရွိတယ္။ ေဈးကြက္မွာ ေဈးႀကီးတယ္။  ဒါေၾကာင့္ ဆက္မထိန္းရင္ မ်ိဳးျပဳန္းႏိုင္တဲ့အဆင့္ ရွိတယ္။ ေနာက္ တနသၤာရီမွာက ဆီအုန္းစိုက္ခင္းေတြ၊ ေရာ္ဘာစိုက္ခင္းေတြ လုပ္တဲ့အခါ သစ္ေတာေတြ ရွင္းရတဲ့အတြက္ ငွက္မ်ိဳးစိတ္ေတြ ၾကာရွည္မခံႏိုင္ဘူး။ ငွက္ေတြပစ္တာ၊ ဖမ္းၿပီး ေရာင္းတာေတြ ရွိေနတယ္။ ဒါေတြကို ဆက္မထိန္း သိမ္းဘူးဆိုရင္ မ်ိဳးျပဳန္းသြားလိမ့္မယ္။ အခုေတာင္ ငွက္ေကာင္ေရက ေတာ္ေတာ္ေလးက်ဆင္းေနၿပီ။ 


“ထိန္းသိမ္းေပးမယ့္လူေတြ ပိုမ်ားလာဖို႔လိုပါတယ္”
ဦးႏိုင္လင္း (သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕)

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လင္းတအပါအဝင္ ငွက္ေတြ ရွားပါးမ်ိဳးသုဥ္းလာရတဲ့ အဓိကအခ်က္က အစာေရစာ ရွားပါးလာတာနဲ႔ လူေတြရဲ႕ နိမိတ္မေကာင္းတဲ့ငွက္ အျဖစ္ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္ ေတြေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။ အယူသီးတာေတြေၾကာင့္ လင္းတေတြကို ပိုၿပီးမ်ိဳးသုဥ္းေစဖို႔ ၿခိမ္းေျခာက္လာတယ္။ ေနရင္းေဒသေတြ ပ်က္စီးလာတာ၊ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ သတ္ျဖတ္ခံ ေနရတာနဲ႔ အဆိပ္ရွိတဲ့ အေကာင္ေတြကို စားသုံးမိတာေတြေၾကာင့္ လင္းတေတြက မ်ိဳးသုဥ္းဖို႔ အလြန္ နီးကပ္ေနၿပီ။ ငွက္ေတြရဲ႕ဓေလ့စ႐ိုက္နဲ႔ သဘာဝကို နားမလည္ဘဲ ေရွး႐ိုးစြဲအယူအဆေတြ၊ အတိတ္နိမိတ္ေတြ၊ တိုက္ဆိုင္မႈေတြအေပၚ မူတည္ၿပီး အဆိုးျမင္တဲ့ အေလ့အထေတြ ျဖစ္ေပၚလာတယ္။ ငွက္ေတြက ေဂဟစနစ္ ဝန္ေဆာင္မႈေပးေနတယ္ ဆိုတာ သိသင့္တယ္။ လင္းတငွက္က တကယ့္ကို ရွားပါးေနပါၿပီ။ မ်ိဳးသုဥ္းဖို႔လည္း အလြန္နီးေနၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ ေရွး႐ိုးစြဲ အျမင္ေလးေတြကို Change (ေျပာင္းလဲ)ေပးေစခ်င္တယ္။


ABOUT AUTHOR

(ျပည့္ၿဖိဳးလင္း)