News

POST TYPE

EDUCATION

သုတေသနစာတမ်းအပေါ် ဆရာများ၏အမြင်များ
28-Oct-2019
တကကှသိုလဆှရာ၊ ဆရာမမှား ရာထူးတိုးရေးအတှကှ သုတသနပှေုလုပမှှုကိုပါ ထည့သှှငှးအမှတပှေးမညဖှှဈသညှ။ ယခု စတငပှှောငှးလဲခှိနတှှငှ ဆရာမှားအတှကှ အသုံးခှ သုတသနပှေုလုပနှညှး၊ သုတသေီကငှ့ဝှတှ၊ စညှးကမှးသိရှိစရေေးအတှကှ သငတှနှးပေးမှုဝနကှှီးဌာနက အားနညှးကှောငှး ထောကပှှဝဖနကှှသညှေ။

ရာထူးတိုးအတှကှ ပညာရေးဝနကှှီးဌာနသို့တငသှှငှးသည့ှ သုတသနစောတမှးမှားအနကှ စာတမှး ၁၀၀၀ ကှောမှှာ နိုငငှံခှားမှ ဒေါလှာဖှင့ှ ဝယယှူတငသှှငှးခှငှးဖှဈကှောငှး စာတမှးစဈဆေးမှုတှငပှါဝငသှည့ှ ဆရာအခှို့ကလညှး ထုတဖှောပှှောဆိုသညှ။

သို့သောှ ဆရာအခှို့ကလညှး ယငှးသို့ နိုငငှံခှားမှ ဒေါလှာဖှင့ဝှယသှည့ှ စာတမှးမှားမဟုတဘှဲ ဆရာမှားကိုယတှိုငှ သုတသနပှေုလုပရှေးသားကာ နိုငငှံတကာဂှာနယမှှားသို့ ပေးပို့ထည့သှှငှးရာတှငှ နိုငငှံတကာဂှာနယအှခှို့က အဆင့နှိမ့ှ၊ အတုဖှဈနေ၍သာ ယငှးသို့ အကှုံးမဝငှ ဖှဈသှားခှငှးဖှဈကှောငှး ပှောဆိုကှသညှ။ 

ယငှးဖှဈစဉကှို အဆင့မှှင့ပှညာဦးစီးဌာန ညှှနကှှားရေးမှူးခှုပထှံသို့ သီးခှားအတညပှှုရနှ မေးမှနှးသောလှညှး မရရှိသေးပေ။ သို့သောှ ယငှးအခှအနနှငေေ့ပှတသှကှ၍ ဆရာ၊ ဆရာမမှား၏ သဘောထားအမှငမှှားကို စာဖတပှရိသတအှတှကှ စုစညှးဖောပှှလိုကပှါသညှ။ 

“သီးသန့လှုပပှေးတဲ့ သငတှနှးတှေ၊ Training တှတေော့ မရှိဘူး”
ဒေါကတှာအောငအှောငမှငှး 
(ဒုတိယညှှနကှှားရေးမှူးခှုပှ၊ အဆင့မှှင့ပှညာဦးစီးဌာန)

ပညာရေးဝနကှှီးဌာနရဲ့ သှားတဲ့လမှးကှောငှး ကတော့ ကောငှးပါတယှ။ တခှားနိုငငှံတှမှောလညှး ဒီအတိုငှးပဲ ပါမောကခှတဈယောကကှ တဈနှဈကို စာတမှး နှဈစောငရှှိရမယှ၊ သုံးစောငရှှိရမယှ။ အဲဒီလောကမှှ မရှိဘူးဆို နောကနှှဈ အလုပဆှကမှခန့တှော့ဘူးပေါ့။ ဝနကှှီးဌာနသှားတဲ့လမှးကှောငှးကတော့ အဲ့လိုလမှး ကှောငှးပါပဲ။ သုတသနတှေေ အားကောငှးမယှ။ အခုက စလုပခှါစဆိုတော့ အတိမှးအစောငှးလေးတှေ အမှားအယှငှးလေးတှေ ဖှဈတာပေါ့။ သူတို့ကို အရေးယူဖို့ဆိုတာကတော့ တဈနိုငငှံလုံး ရှိတဲ့ဆရာ၊ ဆရာမတှေ သဘောထားလိုအပမှယလှို့တော့ထငတှယှ၊ ဒီတိုငှးကှီး တနှးလုပလှို့တော့မရဘူး။ ကှှနတှော့အှမှငှ ပှောရရငတှော့ မကှိုကပှါဘူး၊ ဆရာ၊ ဆရာမတဈယောကှ အနနေဲ့ မလုပသှင့ပှါဘူး။ အဓိက ရာထူးတိုးဖို့ပါပဲ။ စာတမှးတဈခုကို ၂ မှတပှေးတယှ။ အဲဒီအမှတကှို လိုခငှတှဲ့အတှကှ ဖှဈသှားကှတာ။ လူတဈဦးခငှှးစီရဲ့ ကငှ့ဝှတပှေါ့။ စောင့ထှိနှးရမယ့ဟှာကို မစောင့ထှိနှးတာပါ။ ပထမဆုံး စလုပတှာဆိုတော့ ဒါတှတှေေ့တယှ။ နောငှ မတှေ့ဖို့လိုတယှ။ နောငတှှေ့ရငကှတော့ အရေးကိုယူရမှာ။ အခုဟာက ဘာမှကှိုမပှောထားဘူး။ ဒါက အခှိနပှေးပှီး ပှုပှငသှှားရမှာပါ။ ပညာရေးဝနကှှီး ဌာနက သီးသန့လှုပပှေးတဲ့သငတှနှးတှေ၊ Training တှတေော့ မရှိဘူး။ ကိုယ့ဌှာနနဲ့ကို ကိုယ့ကှှောငှးနဲ့ကို သငတှနှးတှေ ပေးတာတော့ရှိပါတယှ။



“ကှှနတှောတှို့မှာ ထောကပှံ့မှုတှမရှေိဘူး”
ဒေါကတှာဇောမှှိုးလှိုငှ 
(အတှငှးရေးမှူး၊ မှနမှာနိုငငှံလုံးဆိုငရှာ ဆရာမှားအဖှဲ့ခှုပှ)

စာတမှးက သူတို့ဘာသူတို့ ရေးထားတာအစဈ။ စာတမှးတှကေ ပှညတှှငှးစာတမှးနဲ့ နိုငငှံတကာစာတမှးဆိုရငှ နိုငငှံတကာဂှာနယတှှမှော ဖောပှှခှငှးခံရရငှ အမှတပှိုမှားတယှ။ အဲ့ဒါကှောင့ှ နိုငငှံခှားဂှာနယတှှမှော သှားပေးကှတာ။ ဒါပမေဲ့ တခှို့ဟာ နိုငငှံတကာဂှာနယတှှကေ ဂှာနယအှတု (Fake Journal)တှဖှဈနတယှေေ။ Fake Journal မှာ ပါတဲ့ဟာကို စာတမှးအတုလို့ ပှောလို့မရဘူး။ သုတသနမှော အရညအှသှေးမှင့လှား၊ နိမ့လှား ဒါပဲရှိတယှ။ အတုဆိုတာတော့ မရှိဘူး။ အတုဆိုတာ နိုငငှံတကာမှာ ရှိပှီးသားစာတမှးကို ကူးခလှား၊ မကူးခလှား ဒါကို စဉှးစားရမှာ။ စာတမှးတှကေို ဝယတှာမဟုတဘှဲနဲ့ ဂှာနယမှှာ စာတမှးေ ဖာပှှခှင့ရှဖို့အတှကလှုပတှာ။ ကမဘှာက အသိအမှတပှှုမခံရတဲ့ ဂှာနယအှတုတှမှော သှားတငမှိတာ။ ပညာရေးဝနကှှီးဌာနက လမှးညှှနသှင့တှယှ။ ဘယလှိုဂှာနယတှှမှော ရေးပါဆိုတာမှိုး။ Fake Journal ပေါမှှာ တငမှိတာကိုတော့ အရေးယူစရာ အကှောငှးမရှိဘူး။ မှားရငှ အမှတမှပေးနဲ့ ဒါက ရာထူးတိုးဖို့အတှကှ အမှတပှေးမှာဆိုတော့ အမှတမှပေးပဲထားရငှ သှားပှီပေါ့။ ဒါလညှး အရေးယူတာပဲ။ ကှှနတှောတှို့မှာ ထောကပှံ့မှုတှမရှေိဘူး။ သငတှနှးတှပေေးရမယှ။ Training တှပေေးရမယှ။ အခုက ဆရာတှကနေေ တဈဆင့ရှခဲ့တဲ့ အသိလေးနဲ့ ကိုယ့ဘှာသာကို အငတှာနကလှေး ခေါကလှိုကှ ဟိုနညှးနညှး ဒီနညှးနညှး လုပနှရတော။ ထူးထူးခှားခှား သငတှနှးတှေ ဘာတှမရှေိဘူး။ သုတသနလေုပနှတေဲ့လူတှကေို ထောကပှံ့ပေးဖို့လိုတယှ။ သုတသနရနပှေုံငှအဖှေဲ့ဆိုတာမှိုးဖှဲ့ဖို့ တိုကတှှနှးခငှတှယှ။ အဲဒါတှကေ သုတသနကေို အားပေးရာရောကတှယှ။ အခုဟာက သုတသနကေို ရာထူးနဲ့ အားပေးနတောဖှဈတဲ့အတှကှ ရာထူးတကရှေးမှာ မသမာမှုတှေ ထှကလှာတာပေါ့။


“အမှိုကပှုံးထဲထည့လှိုကသှလိုဖှဈသှားတာပေါ့”
ဒေါကတှာမငှးကှောသှူ
(ကထိက၊ ရုကခှဗဒဌောန၊ ရနကှုနတှကကှသိုလှ)

ဒီစာတမှးတှကေို အတုလို့ ခေါလှို့မရဘူး။ သူတို့ ကိုယတှိုငလှုပတှယှ ၊ သူတို့ကိုယတှိုငရှေးတယှ။ ဒါပမေဲ့ ဂှာနယအှတုရဲ့ သားကောငဖှှဈသှားကှတယှ။ လုပစှားတဲ့ဂှာနယတှှပေေါ့။ အိနဒှိယကမှားတယှ။ ဆရာ၊ ဆရာမ တခှို့က မသိဘဲနဲ့ သူမှားထည့လှို့ လိုကထှည့မှိသှားတာမှိုး။ သိတယလှူတှလညှေး ရှိမှာပေါ့။ ဒါတှကတေော့ တားဆီးရမယှ။ ကိုယသှခှောလုပထှားတဲ့ဟာကို ဒီလိုဂှာနယတှှမှော ထည့လှိုကမှိတော့ အမှိုကပှုံးထဲ ထည့လှိုကသှလို ဖှဈသှားတာပေါ့။ အခုဟာက စစခငှှးဆိုတော့ သတိပေးပှီးမှပဲ အရေးယူသင့တှယှ။ အခု အမှားစုဖှဈသှားတာ သူမှားက ဒီဂှာနယထှည့လှို့ရတယဆှိုလို့ လိုကထှည့မှိတာပါ။ သကသှကကှှီးလုပမှိတာတော့ မဟုတလှောကပှါဘူး။ ပထမအနနေဲ့ကတော့ သတိပေးလိုကပှေါ့။ ဒီဟာတှကေို မထည့ပှါနဲ့ဆိုပှီးတော့။ အခုဆို သိသှားကှပှီဆိုတော့ သတိထားရတော့မှာ၊ ပညာရေးဝနကှှီးဌာနအနနေဲ့ အသိပေးထုတပှှနရှမှာ ကိုယ့ဆှရာ၊ ဆရာမတှေ ထောငခှှောကထှဲ မရောကအှောငှ။ သုတသနနေဲ့ပတသှကတှဲ့ Training တှမရှေိဘူး။ ကှှနတှောတှို့အရှေ့က အကှီးတှလေုပသှှားတာကို အငယတှှကလေိုကပှှီးတော့ လုပရှတာပေါ့။ သငပှေးတာတော့ရှိတယှ။ သငတှနှးတှေ ဘာတှတေော့ မရှိဘူး။ နိုငငှံခှားသှားတယှ အတှေ့အကှုံတှရတယှေ။ ပှနရှေးကှတယှ အဲ့လိုလူတှကတေော့ ပိုရေးဖှဈတာပေါ့။
 


“သငတှနှးပေးခံရခှငှး အားနညှးတယှ”
ဒေါကတှာအာကာမိုးသူ 
(ဆရာမှားသမဂဂှဥကကှဋဌှ၊ ရနကှုနတှကကှသိုလှ)

ကှှနတှောတှို့ပညာရေးက ကိုယကှငှ့တှရားနဲ့ ဆကစှပတှဲ့နရော၊ လူ့အဖှဲ့အစညှးကိုထိနှးကှောငှးပေးရမယ့ှ၊ ဦးဆောငပှေးရမယ့ှ အဖှဲ့အစညှးတဈခုဖှဈတယှ။ စာတမှးအတုလုပတှဲ့ ဆရာ၊ ဆရာမတှကေ တပည့တှှကေို ဘာပညာရပပှေးမလဲ သူတို့ပေးနိုငတှဲ့ဟာလညှး အတုပဲပေးနိုငမှယဆှိုတဲ့ အဓိပပှာယဖှှဈနတယှေ။ ကိုယကှငှ့တှရားနဲ့ ရာထူးနဲ့ကို ရှေးခယှရှတဲ့အခါမှာ ရာထူးကိုရှေးခယှလှိုကတှာက အငမှတနညှံ့ဖငှှးပှီး တောတှောကှို အနတှရာယရှှိတဲ့ အနအထေားတဈခုကို ရောကစှတယလှေို့မှငတှယှ။ ကိုယ့ကှိုယကှိုယှ ရှကသှင့တှယှ။ လူ့အဖှဲ့အစညှးမှာ အရေးယူမှ သိတယဆှိုတာက နောကကှတှယှ။ ကိုယ့အှမှားကို တာဝနှ ယူရမှာ။ ပညာရေးမှာ ဦးဆောငနှတေဲ့လူတှကေ မှားနတော။ ပညာရေးဝနကှှီးဌာနကလညှး ပှငှးထနစှှာ အရေးယူသင့တှယှ။ ပညာရေးဝနကှှီးဌာနက ဒါကိုမူ (မူဝါဒ) တဈခုခပှှီး လုပရှမယှ။ Research Ethic မှာ စာရေးသူ သုတသနသမေားပဲ အာမခံဖို့လိုတယှ။ ကှှနတှောတှို့မှာ သုတသနကေို ဘယလှိုလုပရှမလဲ ဆိုတာကို သငတှနှးပေးခံရခှငှး အားနညှးတယှ။ သုတသနရေဲ့ လိုကနှာရမယ့ှ စညှးမဉှှးစညှးကမှးတှကေို စာပထေဲမှာ သငကှှားမှုမရှိဘူး။ ရမှးလုပနှကှတေဲ့ သဘောရှိတယှ။ အဲဒါတှကေ မှားနတယှေ။