News

POST TYPE

EDUCATION

တကၠသိုလ္ႏွင့္ ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္
15-Jun-2018



တကၠသိုလ္မ်ားသည္ ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ (Academic Freedom) အမ်ားဆံုး ရွိရမည့္ေနရာမ်ား ျဖစ္သင့္ပါသည္။ Academic Freedom ဆိုသည္ကို တကၠသိုလ္မ်ားတြင္ အထူးျပဳၿပီး ေတာင္းဆိုရသည့္ ကိစၥတစ္ရပ္အျဖစ္ အေလးအနက္ထားကာ လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါသည္။ Academic Freedom ဆိုသည္မွာ တကၠသိုလ္တြင္ ပညာသင္ေပးေနသည့္ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားအတြက္ေရာ၊ ပညာသင္ယူေနသည့္ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ားအတြက္ပါ မရွိမျဖစ္အေရးႀကီးကာ ပညာသင္ၾကားမႈ၊ သင္ယူမႈ လုပ္ငန္းစဥ္ကို ၾကားခံမည္သည့္အဖြဲ႔အစည္း တစ္ခုခုကမွ ဝင္ေရာက္ေႏွာင့္ယွက္ျခင္း၊ တားဆီးပိတ္ပင္ျခင္းမ်ား မရွိေရးကို ေတာင္းဆိုျခင္းလည္းျဖစ္သည္။

အဘယ္ေၾကာင့္ Academic Freedom ကိုေတာင္းဆိုၾကရသနည္း။ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ သင္ၾကားသင္ယူမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ ဆက္သြယ္ေပါင္းကူးေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ Academic Freedom က မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေသာေၾကာင့္ ေတာင္းဆိုရျခင္းျဖစ္သည္။

ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ဆိုသည္မွာ တကၠသိုလ္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအတြင္း ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္စီမံပိုင္ခြင့္ရွိျခင္း  (Autonomy) ႏွင့္လည္း သက္ဆိုင္ေနသည္။ အားလံုးကို ပညာရွင္မ်ားက မိမိတို႔၏ စိတ္သေဘာအရ စီမံဖန္တီးတီထြင္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခြင့္ရွိမွလည္း ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ႏိုင္ေပလိမ့္မည္။ 

Academic Freedom ဆိုသည္မွာ အေတြးအေခၚလြတ္လပ္ျခင္း၊ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုေရးသားေဝဖန္ခြင့္ရွိျခင္း၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ရွိျခင္း မ်ားႏွင့္လည္း သက္ဆိုင္ေနသည္။ ကမၻာကလည္း ပညာေရးတြင္ လြတ္လပ္ခြင့္ရွိမႈတို႔ကို အခြင့္အေရးတစ္ရပ္အေနႏွင့္ ထုတ္ျပန္ထားမႈမ်ား အသီးသီးရွိၿပီးျဖစ္သည္။

“ဝိဇၨာပညာရပ္ကိုလည္းေကာင္း၊ သိပၸံပညာရပ္ကိုလည္းေကာင္း သုေတသနျပဳရာတြင္ ခ်ဳပ္ကိုင္ထားျခင္းမွ ကင္းလြတ္ေစရမည္။ ပညာေရးဆိုင္ရာ လြတ္လပ္ခြင့္ကိုေလးစားရမည္” ဟု ဥေရာပသမဂၢ၏ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ပညာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ဆိုသည္မွာ အစဥ္အလာက သတ္မွတ္သည့္ ဥပေဒမ်ားအရ လိုက္နာေဆာင္႐ြက္ရသည္မ်ားရွိသလို၊ အစဥ္အလာအတိုင္း မဟုတ္သည့္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္လည္း လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးရသည္မ်ားရွိႏိုင္ပါသည္။ ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ ကိစၥမ်ား၊ ရန္ပံုေငြမ်ား၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈဆိုင္ရာကိစၥမ်ား၊ တကၠသိုလ္အဖြဲ႔အစည္း၏ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို လိုက္နာၿပီး လုပ္ေဆာင္ရသည္မ်ား ရွိႏိုင္သကဲ့သို႔ အျခားေသာ လိုအပ္ခ်က္မ်ားအရ ခြင့္ျပဳရမႈမ်ားလည္း ရွိေကာင္း ရွိႏိုင္ပါသည္။

တကၠသိုလ္ဆိုင္ရာ ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ဆိုသည္မွာ အဘယ္နည္း

ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ဆိုသည္မွာ သုေတသနလုပ္ငန္း၊ သင္ၾကားျခင္းလုပ္ငန္း၊ ေျပာဆိုျခင္း၊ ထုတ္ေဝျခင္း၊ လိုအပ္ခ်က္ကို သတ္မွတ္ျခင္းတို႔တြင္ လြတ္လပ္စြာ ဆံုးျဖတ္လုပ္ေဆာင္ပိုင္ခြင့္ကို ဆိုလိုသည္။ ထိုသို႔ လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ အစိုးရသို႔မဟုတ္ အျခားေသာ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ရန္မလိုပါ။ ဘာလုပ္ရမည္၊ ဘာလုပ္သင့္သည္၊ မည္သို႔လုပ္မည္ဆိုျခင္းကို သက္ဆိုင္ရာ တကၠသိုလ္အဖြဲ႔ အစည္းမ်ားကသာ လြတ္လပ္စြာ ဆံုးျဖတ္လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိရမည္။ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားသည္ လူသားအက်ိဳးျပဳေစမည့္ လုပ္ငန္းမွန္လွ်င္ အားလံုးကိုနားလည္ခြင့္လႊတ္ေပးရမည္သာျဖစ္သည္။ 

Academic Freedom ဆိုသည္မွာ တကၠသိုလ္တြင္ ေရာက္ရွိေနသည့္ ဆရာ၊ ေက်ာင္းသား၊ ပညာရွင္ အားလံုး သည္ လြတ္လပ္စြာေတြးေတာခြင့္၊ လုပ္ကိုင္ပိုင္ခြင့္မ်ားျဖင့္ လူသားအက်ိဳးျပဳလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ သုေတသန လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိေရးျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ လုပ္ေဆာင္ရန္အတြက္ ျပင္ပမွ မည္သည့္ ႏိုင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ တိုက္တြန္းခ်က္ႏွင့္ ဖိအားမ်ားလည္းမလို၊ အလုပ္ျပဳတ္မွာလည္း မေၾကာက္ရ၊ ဖိႏွိပ္ျခင္းလည္း မခံ၊ ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်ရန္ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္းလည္း မရွိေစရသည့္ လြတ္လပ္စြာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရရွိေရးကို ဆိုလိုပါသည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ Academic Freedom ဆိုသည္မွာ တကၠသိုလ္ႏွင့္ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ နယ္ပယ္တြင္ -

၁။ မည္သူက သင္ၾကားမည္
၂။ မည္သည့္အေၾကာင္းအရာေတြကို သင္ၾကားမည္
၃။ မည္သို႔သင္ၾကားမည္
၄။ မည္သူေတြကို သင္ယူခြင့္ျပဳမည္ ဆိုသည့္ အခ်က္မ်ားကို တကၠသိုလ္၏ ကိုယ္ပိုင္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖင့္ လုပ္ကိုင္ပိုင္ခြင့္မ်ား ရွိျခင္းအား Academic Freedom ဟု သတ္မွတ္ပါသည္။

Academic Freedom တြင္ အသိဉာဏ္ဆိုင္ရာ တို႔ကို ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေစမည့္ ေဆြးေႏြးျငင္းခံုပြဲမ်ား (Debate) မ်ား လုပ္ေပးျခင္းတို႔လည္း ပါဝင္သည္။ တကၠသိုလ္ဆိုသည္မွာ အသိဉာဏ္ကို ပိတ္ပင္ထားရမည့္ေနရာမဟုတ္။ အသိဉာဏ္ကို ပြင့္လင္းေစမည့္ မည္သည့္ေျပာဆိုေဆြးေႏြးျငင္းခံုေဝဖန္မႈကိုမဆို ခြင့္ျပဳလက္ခံရမည့္ ေနရာျဖစ္သည္။ တကၠသိုလ္ဝင္းအတြင္း Debate မ်ားလုပ္ရန္အတြက္ ဆင္ဆာလုပ္ျခင္း၊ ႏွိပ္ကြပ္ျခင္းတို႔ မရွိေစရ။

တကၠသိုလ္ဝင္းအတြင္းရွိ ဆရာ ဆရာမတိုင္း သည္ မိမိတို႔ထံ ပညာလာရွာေနသူမ်ားကို မိမိတို႔ဆရာ အတတ္ပညာျဖင့္ လြတ္လပ္စြာ ဖန္တီးသင္ၾကား ပို႔ခ် ခြင့္ရွိသည္။ ကိုယ့္စိတ္ကူး၊ ကိုယ့္အေတြးမ်ားျဖင့္ ဖန္တီးသင္ၾကားမည္။ ျပည္သူ႔အက်ိဳးျပဳလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ေနၿပီး အနာဂတ္လူငယ္မ်ားကို အေတြးအေခၚပညာ ဗဟုသုတမ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေစရမည္
ဆိုသည့္ စိတ္ဓာတ္မ်ားျဖင့္ လုပ္ကိုင္ေနသူမ်ားအေပၚ မည္သူကမွ် ခ်ဳပ္ကိုင္တားဆီး ပိတ္ပင္ျခင္းမ်ား မရွိရန္ အေရးႀကီးသည္။

လြတ္လပ္စြာ သင္ၾကားခြင့္ဆိုသည္မွာ သတ္မွတ္ထားသည့္ ပညာရပ္မ်ားအေပၚ လြတ္လပ္စြာေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္၊ မိမိႏွစ္သက္ရာကို သင္ယူပိုင္ခြင့္မ်ားႏွင့္လည္း သက္ဆိုင္ေနပါသည္။ တကၠသိုလ္တြင္ ေက်ာင္းသား ေရာ၊ ဆရာမ်ားကပါ မိမိတို႔အျမင္မ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးခြင့္ရွိရန္ အေရးႀကီးသည္။ ေခတ္မီ နည္းစနစ္မ်ား ကြန္ပ်ဴတာမ်ား၊ တက္ဘလက္မ်ား၊ မိုဘိုင္းလ္ဖုန္းမ်ား ေပၚလာၿပီ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ လြတ္လပ္စြာ ယူေဆာင္ သံုးစြဲခြင့္မ်ားရွိရန္လိုပါသည္။ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုေဝဖန္ခြင့္၊ ေရးသားခြင့္မ်ားကို ေက်ာင္းဝင္းအတြင္းျဖစ္ေစ ေက်ာင္းျပင္က အိမ္ကျဖစ္ေစဆရာႏွင့္ေက်ာင္းသားမ်ား ဆက္သြယ္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေရးကလည္း ပိုၿပီး အေရးႀကီးလာသည္။ 

ဆရာေရာ၊ ေက်ာင္းသားမ်ားပါ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုေရးသားေဝဖန္ခြင့္မ်ားအတြက္ မည္သူ႔ကိုမွ ေၾကာက္စရာမလိုသည့္အေနအထားတစ္ခုလည္း ျဖစ္ ေနရန္လိုသည္။ တကၠသိုလ္ဆိုသည္မွာ နည္းပညာကို လြတ္လပ္စြာ ရယူသံုးစြဲခြင့္ရွိၿပီး မိမိတို႔ရပိုင္ခြင့္တစ္ခုအေနႏွင့္ လြတ္လပ္စြာေဖာ္ထုတ္ သုေတသနျပဳႏိုင္ရန္လည္း အေရးႀကီးသည္။ 

ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္တြင္ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ေဆာင္ရာ၌ ဆရာေရာ၊ ေက်ာင္းသားပါ မိမိႀကိဳက္သည့္ ေခါင္းစဥ္ကို ေ႐ြးခ်ယ္ပိုင္ခြင့္ရွိရမည္။ ဆရာေတြကလည္း လြတ္လပ္စြာ အကဲျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိရန္ လိုသကဲ့သို႔ ေက်ာင္းသားေတြကလည္း မိမိတို႔ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားအေပၚတြင္ စိတ္ႀကိဳက္ နိဂံုးဆြဲႏိုင္ရန္ အခြင့္အေရးမ်ားေပးရမည္။ သုေတသနေကာင္းမ်ားေပၚတြင္ရန္ အေထာက္အပံ့မ်ားကိုလည္း တကၠသိုလ္အေနႏွင့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားထံက ေထာက္ပံ့မႈမ်ားကို ယူေဆာင္ခြင့္ရွိသကဲ့သို႔ အစိုးရအေနႏွင့္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ အေထာက္အပံ့ေကာင္းမ်ားကို တကၠသိုလ္မ်ားအားေပးရန္ လိုအပ္သည္။ 

တကၠသိုလ္မ်ားတြင္ Academic Freedom သေဘာသည္ ႏိုင္ငံေရး လြတ္လပ္စြာ ယံုၾကည္ခြင့္၊ ဘာသာေရးလြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္ခြင့္၊ မကိုးကြယ္ခြင့္မ်ားႏွင့္လည္း ပတ္သက္ေနသည္။ ႏိုင္ငံေရး၊ ဘာသာေရးတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရသည္ မည္သူ႔ကို ယံုၾကည္ရမည္၊ ဘာကိုကိုးကြယ္ရမည္ စသည္ျဖင့္ ကန္႔သတ္တားဆီး ပိတ္ပင္ပိုင္ခြင့္မရွိေပ။

ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္တြင္ မတရားသည္ကို မတရားမွန္းသိၿပီး တရားသျဖင့္ ျဖစ္ပိုင္ခြင့္ကို ေတာင္းဆိုပိုင္ခြင့္မ်ားလည္းပါသည္။ မိမိတို႔ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးလိုသည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုပိုင္ခြင့္၊ နားေထာင္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ျပဳလုပ္ေနပါက ခြင့္ျပဳရမည္သာျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားမ်ား၊ ဆရာမ်ားအေနႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ ေက်ာင္းအာဏာပိုင္မ်ား၏ မူဝါဒမ်ား သို႔မဟုတ္ စီမံခ်က္မ်ားအေပၚ တရားမွ်တမႈမရွိျခင္း၊ ဖိႏွိပ္သည္ဟု ထင္ျခင္းမ်ားရွိလွ်င္ ကန္႔ကြက္ေဝဖန္ပိုင္ခြင့္မ်ားရွိရမည္။

ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ဆိုသည္မွာ အေတြးအေခၚ အယူအဆမွန္သမွ်ကို ေျပာတိုင္း ယံုၾကည္ခြင့္မဟုတ္ေပ။ တစ္ဦးအျမင္ကို လက္ခံႏိုင္စြမ္းမရွိလွ်င္ ကန္႔ကြက္ျခင္း ျငင္းခံုျခင္းမ်ားကို ခြင့္ျပဳရမည္သာ ျဖစ္သည္။ ဆရာကလည္း ေက်ာင္းသားကို ေျပာသည္ကို နားေထာင္၊ ခိုင္းသည္ကိုလုပ္ဟု အမိန္႔ေပးပိုင္ခြင့္မရွိ။ အေတြးအျမင္ အယူအဆ အားလံုးသည္ အခ်ိန္မေ႐ြး စိန္ေခၚေဆြးေႏြးျခင္းခံရႏိုင္ေၾကာင္း သေဘာေပါက္ထားရန္လိုသည္။

ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ဆိုသည္မွာ က်က္ထားသည့္အတိုင္းေရး အမွတ္ေပးမဟုတ္ေပ။ ခိုးခ်သည့္ အတိုင္း အမွတ္ေပးစနစ္လည္း မဟုတ္ေပ။ ေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္၏ အရည္အခ်င္းကို စာေမးပြဲႏွင့္ မသတ္မွတ္။ သူမည္မွ် သုေတသနလုပ္ေဆာင္ထားသည္၊ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္ထားသည္ဆိုျခင္းကို သမာသမတ္က်က် ဆံုးျဖတ္အကဲျဖတ္ျခင္းမ်ားႏွင့္လည္း သက္ဆိုင္သည္။ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ႏွင့္ လြတ္လပ္စြာ သတ္မွတ္ခြင့္မ်ားကို အေလးထားမွသာ လြတ္လပ္ေသာပညာေရးဟုဆိုႏိုင္ပါသည္။

ပညာေရးလြတ္လပ္ခြင့္တြင္ ဆရာမ်ားက ေက်ာင္းသားမ်ားအေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း၊ အက်ပ္ကိုင္ျခင္း၊ အေႏွာင့္အယွက္ေပးျခင္းတို႔ မျပဳျခင္းမ်ားႏွင့္လည္း သက္ဆိုင္သည္။ အလားတူ ေက်ာင္းသားမ်ားဘက္ကလည္း အျပန္အလွန္သေဘာျဖင့္ ဆရာမ်ားအေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း၊ အက်ပ္ကိုင္ျခင္းႏွင့္ အေႏွာင့္ အယွက္မေပးရန္လိုသည္။ တကၠသိုလ္ဆိုသည္မွာ ပူးေပါင္းကာ ပညာကို ရယူရန္သာျဖစ္သည္။ တကၠသိုလ္ဆိုသည္မွာ ကာယ၊ ဉာဏ၊ စာရိတၱ၊ မိတၱ၊ ေဘာဂဗလ ငါးတန္ျပည့္ဝရန္ႏွင့္ လူ႔ေဘာင္ေကာင္းက်ိဳးအတြက္ လာေရာက္ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ေနၾကေသာ ေနရာတစ္ေနရာသာျဖစ္သင့္သည္။ 

Academic Freedom က သူ႔ေနရာ၊ သူ႔စည္းကမ္း၊ သူ႔လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္ရန္ မဟုတ္ပါ။ ေစာ္ကားရန္လည္း မဟုတ္ပါ။ စည္းကမ္းမလိုက္နာသူမ်ားကို Academic Freedom ျဖင့္ အကာအကြယ္မေပးႏိုင္ပါ။ စည္းကမ္းေဖာက္ဖ်က္သျဖင့္ ဆရာကို ျဖစ္ေစ၊ ေက်ာင္းသားကိုျဖစ္ေစ အေရးယူရာတြင္ Academic Freedom က အကာအကြယ္ မျဖစ္သင့္ပါ။

အရည္အခ်င္းရွိသူကို အရည္အခ်င္းရွိသလို လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား အျပည့္အဝေပးေရးႏွင့္ အရည္အခ်င္းမရွိသူကို အခြင့္အေရးမေပးရန္မွာ စည္းကမ္းႏွင့္ သတ္မွတ္ခ်က္အတိုင္းသာျဖစ္ပါသည္။ ဤကိစၥမ်ားသည္ Academic Freedom ႏွင့္ မပတ္သက္ပါ။ Academic Freedom ဆိုသည္မွာ ေကာင္းရာ မွန္ရာကို လြတ္လပ္စြာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ျဖစ္ၿပီး ပ်က္စီးရာပ်က္စီးေၾကာင္း၊ တကၠသိုလ္၏ ဂုဏ္သိကၡာ၊ ေက်ာင္း၊ ဆရာ၊ ေက်ာင္းသား ဂုဏ္သိကၡာမ်ားကို ေသးသိမ္ေမွးမွိန္သြားရန္ လုပ္ေဆာင္ရန္လည္း မဟုတ္ပါ။

Academic Freedom သည္ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္မႈတိုင္းကို အကာအကြယ္ေပးခြင့္မဟုတ္။ မိမိတို႔ ပညာရပ္ဆိုင္ရာတိုးတက္ရာ တိုးတက္ေၾကာင္း သုေတသနျပဳခြင့္ႏွင့္ ေလ့လာမႈ၊ သင္ယူမႈ၊ သင္ၾကားမႈမ်ားအေပၚ ဖိႏွိပ္မႈ မွန္သမွ်ကို ေတာင္းဆိုခြင့္တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း သိထားသင့္ပါသည္။ 

(မွတ္ခ်က္- အထက္ပါအခ်က္အလက္မ်ားသည္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရွိ တကၠသိုလ္ ပါေမာကၡမ်ားကိုယ္တိုင္ လိုက္နာက်င့္သံုးခဲ့ၾကေသာ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ ခန္႔ကတည္းက Academic Freedom ဆိုင္ရာ သေဘာတရားမ်ားျဖစ္ပါသည္။)

E-01
(Ref : The Conversation)