POST TYPE

EDITORIAL

ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္ စီးပြားျဖစ္ေရး
ထိုအ႐ႈံးေပၚေနေသာ ဘဏ္ကို ျပည္ေထာင္စုဘတ္ဂ်က္မွ ရန္ပုံေငြ ျဖည့္တင္းေပးရင္း အသက္ဆက္ေနရသည္။ အမွန္တကယ္တြင္ ဘဏ္လုပ္ငန္း ဆိုသည္မွာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အားလုံးတြင္ ေငြေၾကးပိုင္ဆိုင္မႈ အမ်ားဆုံးရွိေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ဳိးျဖစ္သလို ၀င္ေငြ၊ အျမတ္မ်ားစြာ ရရွိသည့္ အဖြဲ႕အစည္းလည္း ျဖစ္သည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြက္ ကမၻာေပၚတြင္ အႀကီးဆုံး အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီ ထိပ္တန္း ဆယ္ခုစာရင္းတြင္ ဘဏ္လုပ္ငန္းေျခာက္ခု အထိ ပါဝင္သည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အ႐ႈံးေပၚေနေသာ ဘဏ္ရွိသည္။ ထိုဘဏ္မွာ ပုဂၢလိဘဏ္မဟုတ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ပိုင္ ဘဏ္တစ္ခုျဖစ္ေသာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္ ျဖစ္သည္။

"ဘဏ္လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံတကာမွာ ရွိေနတာကို ေျပာရရင္ ႏိုင္ငံေတာ္အေနနဲ႔ ဘဏ္လုပ္ငန္းလုပ္တာဟာ အေတာ့္ကိုခ်ာတဲ့ အလုပ္တစ္ခုပါပဲ" ဘဏ္လုပ္ငန္းတြင္ အစိုးရ၏ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္မႈကို ျမန္မာ့အေရး ကြၽမ္းက်င္သူ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံရွိ Macquire တကၠသိုလ္မွ ပါေမာကၡ Sean Turnell က ဤသို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ပထမအႀကိမ္လႊတ္ေတာ္ သက္တမ္းအတြင္း ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္၏ အ႐ႈံးျပမႈကို ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ရန္ ဘ႑ာ ေရးလ်ာထားမႈကို ထိုစဥ္က ျပည္သူ႔ေငြ စာရင္းပူးေပါင္းေကာ္မတီက စစ္ေဆးေတြ႕ရွိ အစီရင္ခံခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ထိုအစီရင္ခံစာတြင္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ၾကာ အျမတ္မရရွိျခင္း၊ အ႐ႈံးျပျခင္းတို႔ကို ေထာက္ပံ့ရန္ ေငြက်ပ္ သန္းေပါင္း ၈၀,၀၀၀ နီးပါး သုံးစြဲခဲ့ရေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။ျပည္ေထာင္စု ဘတ္ဂ်က္အတြင္းမွ ထိုေငြပမာဏကို သုံးစြဲျခင္းမွာ ျပည္သူ႔ဘ႑ာေငြကို ထိခိုက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

"အစိုးရဘဏ္ေတြအေနနဲ႔ ဝန္ေဆာင္မႈပိုင္း ေကာင္းေအာင္လုပ္ဖို႔လိုတယ္။ ဘဏ္ခြဲအမ်ားဆုံးထဲမွာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္ပါတယ္။ ပုဂၢလိကဘဏ္ေတြမွာ ဘဏ္ခြဲအမ်ားဆုံးျဖစ္တဲ့ ကေမၻာဇဘဏ္ေတာင္ အျမတ္ေငြ အမ်ားႀကီးရၿပီး အလွဴအတန္းေတြ အမ်ားႀကီး လုပ္ေနႏိုင္တာပဲ" ဟု စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ ေဒါက္တာစိုးထြန္းက သူ၏အျမင္ကို ေျပာသည္။ "အစိုးရပိုင္ဘဏ္ေတြက ေျမတို႔၊ အေဆာက္အအုံတို႔က အလကားနီးပါး ရတာကို။ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ေျပာင္းဖို႔လိုေနတာပါ"

ယခု အစိုးရသစ္ လက္ထက္တြင္ ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ပိုမို ေအာင္ျမင္ေစရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းဆိုသည့္ အခ်က္ကို မၾကာခင္က ထုတ္ျပန္ထားေသာ စီးပြားေရး မူဝါဒတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္ (MEB)၊ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံျခား ကုန္သြယ္မႈဘဏ္ (MFTB)၊ ျမန္မာ့ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဘဏ္ (MICB) ႏွင့္ ျမန္မာ့လယ္ယာ ဖြံ႕ၿဖဳိးေရးဘဏ္ (MADB) ဟူ၍ ႏိုင္ငံပိုင္ဘဏ္ေလးခု ရွိသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ဘဏ္လုပ္ငန္းအားလုံး ပိုင္ဆိုင္မႈ၏ ငါးပုံသုံးပုံခန္႔၊ ၆၄ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔သည္ ႏိုင္ငံပိုင္ဘဏ္ ေလးခုအပါအဝင္ ဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီ လက္ေအာက္ရွိ ဘဏ္မ်ားက ပိုင္ဆိုင္ထားသည္။
ယင္းအနက္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္ (MEB) သည္ ဘဏ္ခြဲေပါင္း ၃၀၀ ေက်ာ္၊ ဝန္ထမ္းေပါင္း ၉၀၀၀ နီးပါးျဖင့္ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိသည္။

MEB ဘဏ္ကို ၁၉၇၆ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ရာ ယခုဆိုလွ်င္ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ သက္တမ္းရွိၿပီ ျဖစ္သည္။ MEB ဘဏ္၏ ပင္မလုပ္ငန္းမွာ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဘဏ္ (Commercial Banking) ျဖစ္ေသာ္လည္း အစိုးရ၏ ဘဏ္အျဖစ္လည္း ဦးစီး လုပ္ေဆာင္ေနရသည္။

အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံ့ဝန္ထမ္းမ်ား၏ ပင္စင္ေငြထုတ္ေပးျခင္း၊ အစိုးရေငြတိုက္ စာခ်ဳပ္၊ ေငြေခ်းစာခ်ဳပ္မ်ားကို တာဝန္ယူ ေရာင္းဝယ္ျခင္း၊ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၏ ရန္ပုံေငြစာရင္း ထိန္းသိမ္းေပးရျခင္းတို႔အျပင္ အစိုးရ၏ စီးပြားေရး မူဝါဒအေပၚ မူတည္၍ သက္သာေသာ အတိုးႏႈန္းမ်ားျဖင့္ ေခ်းေငြမ်ား ထုတ္ေခ်းေပးရျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။ ဤအခ်က္သည္ပင္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္ စီးပြားမျဖစ္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းလည္း ျဖစ္သည္။

ဘဏ္လုပ္ငန္းအေပၚ ႏိုင္ငံေရးအရ လႊမ္းမိုးေနျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရးအရ ပါဝင္ ပတ္သက္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ႏိုင္ငံေရးအရ လႊမ္းမိုးမႈႏွင့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားအတိုင္း လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ရသည့္အတြက္ ႏိုင္ငံပိုင္ဘဏ္မ်ားသည္ အက်ဳိးအျမတ္ရျခင္းကို အဓိကထားေလ့ မရွိေၾကာင္း Sean Turnell က ဆိုသည္။

"သူတို႔ထုတ္ေခ်းထားတဲ့ ေငြေတြဟာ ပုံမွန္ဘဏ္ေတြ ၾကည့္ေလ့ရွိတဲ့ အခ်က္ေတြကို ၾကည့္တာမဟုတ္ဘူး။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေငြေခ်းတဲ့အခါ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြက ႏိုင္ငံေရးအရ ျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ႏႊယ္ၿပီးေခ်းတဲ့ ေခ်းေငြေတြဟာ စီးပြားေရး အရေခ်းတဲ့ ေခ်းေငြေတြေလာက္ ျပန္ရခ်က္မွာ အားမေကာင္းဘူး"ဟု ၎က ဆုိသည္။

လက္ရွိကာလ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဗဟိုဘဏ္၏ အတိုးႏႈန္းမွာ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အပ္ေငြအေပၚ အနည္းဆုံး အတိုးႏႈန္း ၈ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ ေခ်းေငြအေပၚ အမ်ားဆုံးအတိုးႏႈန္း ၁၃ ရာခိုင္ႏႈန္း သတ္မွတ္ထားေသာ္လည္း ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္မွာ အစိုးရကိုယ္စား ေခ်းေငြမ်ားကို အတိုးႏႈန္း သက္သာစြာျဖင့္ ထုတ္ေခ်းေပးရသည္။

ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္မွ ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံပိုင္ ဘဏ္မ်ားသို႔ အတိုးႏႈန္း ၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အေသးစားႏွင့္ အလတ္စား စက္မႈလုပ္ငန္း ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္သို႔ အတိုးႏႈန္း ၈ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖင့္ ေခ်းေငြမ်ား ထုတ္ေခ်းေပးေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးအရ လႊမ္းမိုးမႈ၊ စြက္ဖက္မႈမ်ား အၾကားတြင္ ယခင္ေခတ္မ်ားက အစိုးရထိပ္ပိုင္း လူႀကီးမ်ားႏွင့္ ရင္းႏွီးေသာ လုပ္ငန္းရွင္ႀကီးမ်ားကိုလည္း စီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ အတိုးႏႈန္း သက္သာေသာ ေခ်းေငြမ်ား ထုတ္ေခ်းခဲ့ရသည္။

"အထက္က အမိန္႔ေၾကာင့္ ဟိုလူ႔ကိုေတာ့ ေငြထုတ္ေခ်းလိုက္ပါ ဆိုတာမ်ဳိး၊ လူက ဘဏ္မေရာက္ေသးဘူး၊ အမိန္႔က ေရာက္ႏွင့္ၿပီဆိုတာမ်ဳိး အရင္က ရွိခဲ့တာေပါ့။ ႏိုင္ငံေရးအရ လႊမ္းမိုးမႈ၊ Political Influence ေပါ့။ အထက္က ညႊန္ၾကားလို႔ ေခ်းရတာမ်ဳိးထက္ ကိုယ့္ဘာသာ ေသခ်ာေလ့လာ ဆန္းစစ္ၿပီး ေခ်းသင့္၊ မသင့္ ဆုံးျဖတ္ရမွာေပါ့"ဟု ဘဏ္လုပ္ငန္းပညာရွင္ ဦးစံသိန္းက ေျပာသည္။

ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ႏႊယ္ေနေသာ ေခ်းေငြအမ်ားစုသည္ ျပန္မဆပ္ႏိုင္ေသာေၾကြးၿမီမ်ား ျဖစ္ေလ့ရွိၿပီး ထိုကဲ့သို႔ ေၾကြးၿမီမ်ားမွာ ႏိုင္ငံပိုင္ဘဏ္မ်ားတြင္ မ်ားျပားေနေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ဘဏ္မ်ားအေၾကာင္း စာတမ္းကို ျပဳစုေရးသားခဲ့သူ Sean Turnell က ဆိုသည္။လက္ရွိတြင္ ပုဂၢလိက ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ဘဏ္မ်ား ရွိေနၿပီျဖစ္ရာ အ႐ႈံးေပၚေနေသာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဘဏ္ကို မည္သို႔ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမည္နည္းဆိုသည္မွာ ေမးခြန္းျဖစ္လာသည္။

"ႏိုင္ငံပိုင္ဘဏ္ဆိုတာေတာ့ ရွိၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံပိုင္ ဘဏ္အေတာ္မ်ားမ်ားသည္ ပို႔ကုန္သြင္းကုန္ ဘဏ္အျဖစ္ ရွိေနတာေပါ့။ MEB က ဒီေလာက္ ႀကီးႀကီးမားမားရွိဖို႔ မလိုေတာ့ဘူး။ ေနရာတိုင္းမွာ ဖြင့္ထားေတာ့ ႐ႈံးတာေပါ့" ဟု ကေမၻာဇဘဏ္၏ အႀကီးတန္းအႀကံေပး ဦးသန္းလြင္က ဆိုသည္။

"အႀကံေပးခ်င္တာက ဒီဘဏ္ေတြကို ပို႔ကုန္သြင္းကုန္ဘဏ္အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းပစ္ရမယ္၊ ဘဏ္ခြဲမ်ားတာေတြ ျဖဳတ္ပစ္ရမယ္။" ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား၏ ထုံးစံတစ္ခု ရွိေသးသည္။ ယင္းမွာ ဝန္ေဆာင္မႈ ညံ့ဖ်င္းျခင္း ျဖစ္သည္။အခ်ိန္ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာျခင္း၊ ဝန္ေဆာင္မႈ ယူသူမ်ားအေပၚ မေခ်မငံ ဆက္ဆံခံရျခင္းမ်ားမွာ ႏိုင္ငံပိုင္လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံဖူးသူတိုင္း ခံစားၾကရသည္။

"ႏိုင္ငံပိုင္ဘဏ္ေတြမွာ အဓိကေတာ့ Efficiency ေပါ့။ လုပ္ငန္းေတြကို သြက္သြက္ လက္လက္ လုပ္ႏိုင္ဖို႔၊ ဝန္ေဆာင္မႈ ေကာင္းဖို႔၊ ေခတ္မီ နည္းပညာစနစ္ေတြ တပ္ဆင္ဖို႔၊ လူ႔စြမ္းအားရင္းျမစ္ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမႇင့္တင္ဖို႔။ ဒါေတြလုပ္ရမယ္" ဟု ဘဏ္လုပ္ငန္း ပညာရွင္ ဦးစံသိန္းက ေထာက္ျပသည္။

ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္မ်ား မလုပ္ခ်င္ေသာ၊ စိတ္မဝင္စားေသာ နယ္ပယ္က႑မ်ဳိးတြင္ ႏိုင္ငံအစိုးရအေနႏွင့္ တာဝန္ယူကာ ဘဏ္လုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္ရျခင္းမ်ဳိး ရွိႏိုင္ေသာ္လည္း ေယဘုယ်အားျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာတြင္ ဘဏ္လုပ္ငန္းကို ပုဂၢလိက က လုပ္ေဆာင္ျခင္းသာ ပိုမုိသင့္ေလ်ာ္ေလ့ရွိေၾကာင္း Sean Turnell က ဆိုသည္။

လတ္တေလာတြင္ ႏိုင္ငံပိုင္ ဘဏ္လုပ္ငန္းမ်ားကို ပုဂၢလိကသို႔ လႊဲေျပာင္းေပးျခင္းထက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ဖြဲ႕စည္းရန္ အစိုးရက စီစဥ္ေနသည္။ "MEBက အစိုးရဘဏ္အေနနဲ႔လည္း လုပ္ရတယ္။ ဌာနေတြရဲ႕ ေငြစာရင္းေတြ ထိန္းေပးရတယ္။ အဲဒီလုပ္ငန္းေတြရွိေတာ့ တျခား ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရးဘဏ္ေတြလို ဝန္ေဆာင္မႈက မလိုက္ႏိုင္ဘူး ျဖစ္ေနတာ။ ဒါေတြေပၚမွာ စဥ္းစားၿပီးေတာ့ Structure ကို ေျပာင္းလဲဖို႔ စဥ္းစားရမွာေပါ့" ဟု စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး ဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး ဦးေမာင္ေမာင္ဝင္းက ေျပာဆုိသည္။

ဘဏ္လုပ္ငန္းကို အစိုးရ ေဆာင္ရြက္သည့္အခါ ႏိုင္ငံေရးအရ လႊမ္းမိုးမႈမ်ားေၾကာင့္ ဆုံး႐ႈံးမႈမ်ားတတ္ၿပီး ထိုသို႔ အ႐ႈံးေပၚျခင္းသည္ ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရးကို ထိခိုက္ေစသလို ႏိုင္ငံ၏ ရင္းျမစ္မ်ားကို ဆုံး႐ႈံးရေၾကာင္း လက္ရွိအစိုးရသစ္၏ စီးပြားေရး မူဝါဒ ေရးဆြဲမႈတြင္ ပါ၀င္ခဲ့သူ Sean Turnell က ဆိုသည္။

"ႏိုင္ငံပိုင္ ဘဏ္ေလးခုမွာ ဘယ္ဘဏ္က ပုဂၢလိက ဘဏ္ေတြ လုပ္ႏိုင္သလဲ၊ ဘယ္ဘဏ္က အစိုးရ၊ ပုဂၢလိက ပူးေပါင္းလုပ္သင့္သလဲ၊ ဘယ္ဘဏ္က ႏိုင္ငံပိုင္အျဖစ္ ဆက္ရွိေနဖို႔ မလိုေတာ့ဘူးလဲ ဆိုတာေတြကို ေသခ်ာတစ္ခုခ်င္း နက္နက္နဲနဲ ေလ့လာဆန္းစစ္ဖို႔လိုတယ္Sean Turnell ဟု ၎က ဆိုသည္။

ABOUT AUTHOR

(စစ္ၿငိမ္းသူ)