News

POST TYPE

EDITORIAL

သိပ္ပံဂူ
13-May-2017
ရှာသူ၊ ရှာသားမှားက ယငှးနရောကို သိပပှံဂူဟုသာ ခေါကှှသညှ။

ထငရှှားသည့ှ မှနမှာစာပေ အကှောအှမောတှဈဦးသညှ ဂပှနခှတှတှငှေ စဈဘေးရှောငရှငှး ဓားပှလူဆိုးတို့၏ လကခှကှကှှောင့ှ သဆေုံးခဲ့ရရာ ယခုတိုငှ တောတှငှးတဈနရောတှငှ ထာဝရ လဲလှောငှးနရတေော့သညှ။ 
“သိပပှံမောငဝှလား၊ သိပပှံမောငဝှက ကှှနတှောတှို့ ရှာကပဲ စောင့ရှှောကထှားတယှ”

အရပထှောငထှောငမှောငှးမောငှးနှင့ှ အညာသားလညှးဖှဈ၊ ကှေးရှာအုပခှှုပရှေးမှူးလညှး ဖှဈသည့ှ ဦးစိုးမှင့ကှ လှနခှဲ့သည့ှ ၇၅ နှဈကပငှ ကှယလှှနခှဲ့ပှီ ဖှဈသည့ှ စာရေးဆရာကှီး သိပပှံမောငဝှနှင့ှ ပတသှကှ၍ ယငှးသို့ စကားဆိုလိုကခှှငှး ဖှဈသညှ။ 

လကရှှိအသုံးပှုနသညှေ့ ခတှသဈမှနမှောစာပေ အရေးသားမှား ပေါပှေါကရှေးတှငှ ဆရာဇောဂှှီ၊ ဆရာမငှးသုဝဏတှို့နှင့အှတူ ဦးဆောငသှူတဈဦး ဖှဈသည့အှပှငှ တကကှသိုလှ မှနမှာစာ ဂုဏထှူးတနှးကို ပထမဦးဆုံး တကရှောကခှဲ့ပှီး ပထမအဆင့ဖှှင့ှ အောငမှှငခှဲ့သူ၊ ဗှိတိနနှိုငငှံ  အောကဈှဖို့ဒတှကကှသိုလတှှငှ ပညာသငခှှင့ှ ရရှိခဲ့ပှီး အိုငစှီအကဈှ (အရေးပိုငမှငှး) အဖှဈ တာဝနထှမှးဆောငခှဲ့သလို ဆောငှးပါး၊ ဝတထှုနှင့ှ ပှဇာတမှှားစှာကို ရေးသားခဲ့ပှီး နိုငငှံကှောှ စာရေးဆရာလညှး ဖှဈသည့ှ ဦးစိနတှငှ (ခ) သိပပှံမောငဝှ ဖှဈသညှ။

အဓိကအားဖှင့ှ မှနမှာစာပလေောကအတှကှ ကှီးမားသည့ှ အလှည့အှပှောငှးကို ဖှဈစခေဲ့ပှီး စာပလေောကအပေါှ သှဇာကှီးမားသူတဈဦးအဖှဈ မှတတှမှးဝငခှဲ့သူ ဖှဈသညှ။

“သိပပှံမောငဝှသညှ စကားပှရေေးရာ၌ အလှနထှူးခှှနသှညှ။ လှယကှူသော စကားတို့ကို သုံးလကှှ ရှငှးလငှးပှတသှားစှာ ရေးနိုငသှညှ။ ထို့ကှောင့ှ သူ့စာတို့ကို ဖတရှသညမှှာ ထငလှှယှ၊ မှငလှှယှ၊  သိလှယပှသညှေ” ဟု နိုငငှံကှောှ စာရေးဆရာကှီး မငှးယုဝကေ မှတခှကှပှှုထားသညှ။

ဖုနထှူလမှးနှင့ှ ယာခငှးမှား၊ ဝါးရုံတောမှားကို ကှောလှှနှ၍ နှရောသီတှငှ ရစေီးမသနတှော့သည့ှ ခှောငှးတဈခုကို ဖှတပှှီးလှှငှ ရှာသို့ရောကသှညှ။ ခှောငှးကိုဖှတှ၍ ကုနှးတကကှို တကနှစဉမှှောပငှ  ဗိမာနသှဏဌှာနှ အဆောကအှအုံဖှူဖှူကို လှမှးမှငနှရသညှေ။

ဆယပှပတလှညှေ ဝနှးကငှရှှိ လေးတိုငစှငှ ကှနကှရဈ အဆောကအှအုံ။ အပေါတှှငလှညှး ကှနကှရဈသားဖှင့ှ အမိုးမိုးထားသည့ှ ဂူသခှုႋငှးပုံစံသညှ ယငှးဒသတှငှေ တှေ့မှငနှကှေ ပုံစံမှိုး မဟုတပှါ။ အဆောကအှအုံကို တံတိုငှးလေးဘကဖှှင့ှ ကာရံထားသညှ။

စဈကိုငှးတိုငှးဒသကှေီးရှိ ကန့ဘှလူခရိုငှ ကန့ဘှလူမှို့နယှ အတှငှးက ဂါးထာကှေးရှာတှငှ ဖှဈသညှ။(ဂါးထာကှေးရှာကို ဂါထာ၊ ဂါးတာ၊ ဂါးဒါ စသဖှင့ှ အမှိုးမှိုး ရေးသားကှသောလှညှး ဤဆောငှးပါးတှငှ ပှညထှဲရေး အမညပှေါကှ ဂါးထာဟုသာ သုံးစှဲပါမညှ)

“အဲဒီကာလက သူ ဒီမှာနတေဲ့အခါကတှော့ ညကှီးအခှိနမှတောှ ဓားပှတိုကတှာပဲ ခငဗှှာ” ဟု ဦးစိုးမှင့ကှ ဆိုသညှ။

သို့သောှ ယခု အသကှ ၅၀ ကှောအှရှယှ ဦးစိုးမှင့အှနနှငှေ့ သူမမှေးခငှ နှဈအစိတလှောကကှ ဖှဈခဲ့သည့ှ ယငှးအဖှဈအပကှကှို ကိုယတှိုငသှိမီခဲ့ခှငှး မဟုတဘှဲ ရှေးလူကှီးသူမတို့ ပှောဆိုခဲ့သညမှှားမှ မှတသှားမိသညမှှားကို ပှနလှညပှှောဆိုရခှငှး ဖှဈသညှ။

ကိုလိုနီလကအှောကခှံ မှနမှာနိုငငှံကို ဂပှနတှို့ ဝငရှောကလှာခှိနှ၊ အငှဂှလိပတှို့ စဈပှေးခှိနကှာလ ဖှဈသညှ။

မှနမှာပှညအှောကပှိုငှးတှငှ စဈမီးတောကရှာ တဈမှို့ပှီး တဈမှို့သို့ စဈဘေးရှောငရှငှး အညာဒသေ ကန့ဘှလူမှို့သို့ သိပပှံမောငဝှတို့ မိသားစု ရောကရှှိခဲ့သညှ။ ယငှးမှ မှို့၏အရှေ့ဘကှ ဆယမှိုငခှန့အှကှာရှိ ဂါးထာရှာသို့ ပှောငှးရှှေ့ခိုလှုံသညှ။

ယငှးအခှိနကှ နိုငငှံတဈဝနှးတှငှ အငှဂှလိပတှို့ ကနှရှဈသည့ှ လကနှကမှှား ပှံ့နှံ့ခဲ့သညဖှှဈရာ ယငှးလကနှကမှှားကို အမှီပှု၍ လကနှကကှိုငှ တောလှှနသှူမှား၊ သောငှးကနှှးသူမှားလညှး ထူပူခဲ့သညှ။ ဦးစိုးမှင့ှ၏အဆိုအရ ရဲဘောမှှား ဖှဈသညှ။

ကန့ဘှလူမှို့နယအှတှငှးလညှး အဆိုပါ ရဲဘောမှှား ထကှှခဲ့သညှ။
“လကနှကတှှေ အနှံ့တောပှား (အနှံ့အပှား) နရဈတေဲ့ အခါကတှော့ သနတရှထေားတဲ့ကောငကှ ရဲဘောှ ထလုပတှာကိုး”

ရဲဘောဆှိုသညကှ စနဈတကှ ဖှဲ့စညှးထားသည့ှ တပဖှှဲ့ဝငမှှားမဟုတှ။ သာမနအှရပသှူ အရပသှားက လကနှကကှိုငဆှောငထှားခှငှးမှှသာ ဖှဈပှီး လကနှကအှားကိုးဖှင့ှ ရပရှှာအပေါတှှငှ  ဗိုလကှစှိုးမိုးနကှသေူမှား ဖှဈသညှ။

ဂါးထာသညှ ယငှးအခှိနမှှားက တောကှီးမကှမှညှး ဖှဈသညှ။ ယခု ရှှဘေို-မှဈကှီးနား ပှညထှောငစှုလမှးမပေါရှှိ စပါယနှံ့သာ ကှေးရှာသညလှညှး ထိုစဉကှ ကားလမှးမပေါကသှေး၊ တောခေါငခှေါငကှ ကှေးရှာမှှသာ။ 

အဆိုပါ စပါယနှံ့သာရှာမှ ရဲဘောသှကထှှနှး ခေါငှးဆောငသှည့ှ လကနှကကှိုငမှှားက သိပပှံမောငဝှတို့ အုပစှုကို ဓားပှဝငတှိုကခှှငှး ဖှဈသညှ။ 

“၂ နာရီလောကအှခှိနှ ဓားပှ ဝငတှိုကတှာ။ ဓားပှဝငတှိုကတှဲ့အခါကတှော့ ဓားပှတှလောပှီဆိုတာ သူသိတယှ၊ သိတော့ အိမပှေါကှ ဆငှးပှေးတာ။ ဆငှးပှေးတဲ့ အခါကတှော့ ကလေးတဈယောကှ ကနှရှဈတယှ။ ကလေးတဈယောကကှ ငိုတာပေါ့။ ငိုတဲ့အခါကတှော့ သတိရလာတော့ ကလေးကို ပှနခှေါတှဲ့အခှိနမှှာ ဟိုကလှမှးပဈတာ”

ပဈခတမှှုကှောင့ှ သိပပှံမောငဝှ တဈဦးတညှးသာ သဆေုံးခဲ့ပှီး ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးတို့ပိုငဆှိုငသှည့ှ ရှှေ၊ ငှေ၊ ဥဈစာပဈစညှးမှားကို ဓားပှမှားက လှညှးမှားဖှင့ှ တိုကယှူသှားကှကှောငှး ဦးစိုးမှင့ကှ ဆိုသညှ။ သူ့အဆိုအရ လှညှးခုနဈစီး၊ ရှဈစီးခန့ှ ဖှဈသညှ။

သို့သောှ။ 

အဆိုပါဓားပှမှုနှင့ှ ပတသှကှ၍ ယငှးအခှိနကှ မှနမှာ့အလငှးသတငှးစာက သတငှးရေးသားခဲ့သညှ။ အခငှးဖှဈပှားပှီး နှဈရကအှကှာတှငှ ရေးသားသည့ှ သတငှးတဈပုဒတှှငှ သဆေုံးသူမှာ သိပပှံမောငဝှ (ဦးစိနတှငှ) တဈဦးတညှးသာမက ကန့ဘှလူမှို့၊ နယပှိုငဝှနထှောကဟှောငှး ဦးဘသနှးနှင့ှ ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှး၏ ဇနီးတို့လညှး ပါဝငသှလို ရှှငှပဈစညှေေး သုံးသိနှးကှောဖှိုးကို လှညှး ၂၁ စီးဖှင့ှ တိုကယှူသှားခှငှး  ဖှဈသညှ။

အခငှးဖှဈပှားပုံမှာလညှး ကှဲလှဲမှု ရှိနသညှေ။ (အဆိုပါဖှဈစဉှ သတငှးအပှည့အှစုံကို သိပပှံမောငဝှ ရေးသားခဲ့သည့ှ အောကဈှဖို့ဒတှကကှသိုလှ ခရီးသှားမှတတှမှး စာအုပတှှငှ ဖတရှှုနိုငပှါသညှ။)  

၁၈၉၉ ခုနှဈ၊ ဇှနလှ ၅ ရကနှေ့တှငှ  မှနပှှညနှယှ မောလှမှိုငမှှို့၊ မုပှနနှတှ ကှှနှးအရပတှှငှ ဖှားမှငခှဲ့ပှီး နိုငငှံဝနထှမှးဘဝ ၁၃ နှဈတာကာလအတှငှး မှို့အုပှ၊ နယပှိုငဝှနထှောကှ၊ အရေးပိုငှ၊ ဒုတိယအတှငှးဝနှ စသည့ှ ရာထူးမှားဖှင့ှ ကှောကဆှညှ၊ စဈကိုငှး၊ မိတထှီလာ၊ မငှးဘူး၊ ဟငှသှာတ၊ ဇလှနှ၊ မှောငှးမှ၊ ညောငတှုနှး၊  ရနကှုနှ၊ အငှးစိနှ၊ စလငှးနှင့ှ ရှှဘေိုမှို့တို့တှငှ တာဝနထှမှးဆောငခှဲ့ကာ ကှယလှှနခှှိနတှှငှ အသကှ ၄၃ နှဈဖှဈပှီး ဇနီးနှင့ှ သားသမီးသုံးဦး ကနှရှဈသညှ။ (ကှယလှှနခှှိနသှညှ မှေးနေ့အလှနှ နောကတှဈရကတှှငှ ဖှဈသညှ။)

သိပပှံမောငဝှသညှ စာအမှိုးအစား စုံလငစှှာ၊ မှောကမှှားစှာ ရေးသားနိုငသှူ ဖှဈသလို နေ့စဉမှှတတှမှးကိုလညှး ပှေးရငှးလှှားရငှး ကှားမှပငှ ရေးသားခဲ့သေးသညှ။

မကှယလှှနမှီ နောကဆှုံးရကှ (ဇှနလှ ၅ ရကှ) ကလညှး ရေးသားခဲ့သညှ။ 

ထိုနေ့သညှ သူ၏မှေးနေ့ဖှဈကှောငှး၊ လှနခှဲ့သည့ှ ရှဈနှဈခန့ကှ မိတဆှှဗဒငှေေ ဆရာတဈဦးက ယခုနှဈ မှေးနေ့မတိုငမှီ သလေောကသှည့ဘှေးနှင့ှ တှေ့ကှုံနိုငဖှှယရှှိကှောငှး ဟောပှောခဲ့ရာ ထိုစဉကှ မယုံကှညခှဲ့သောလှညှး စဈကှောင့ှ ပှေးလှှားရငှး ဒုကခှမှိုးစုံကှုံရသည့ှ အခါတှငမှှ အဆိုပါ ဟောပှောခကှကှို ပှနလှညသှတိရမိကှောငှး ရေးသားခဲ့သညှ။

“ယနေ့ကား မှေးနေ့ဖှဈ၏။ သနှးခေါငကှှောလှှှငှ မှေးနေ့လှနတှော့မညှ။ မိတဆှှဗဒငဆှရေော ဟောပှောခကှအှရ ဆိုလှှငှ ဘေးအပေါငှးတို့မှ လှတကှငှးတော့မညှ။ ဤအကှောငှးမှားကို တှေးမိသောကှောင့ှ ဝမှးမှောကမှိတော့သတညှး” ဟု၍လညှး ဆကလှကရှေးသားထားသေးသညှ။

သိပပှံမောငဝှ၏ အလောငှးကို ဗိုလတှဲအနီးက လှှိုထဲတှငှ မှှုပနှှံခဲ့သညှ။ ကနှရှဈသည့ဇှနီးနှင့ှ သားသမီးမှားသညလှညှး ရနကှုနသှို့ အပှီးတိုငှ ပှနသှှားခဲ့ကှတော့သညှ။ 

ယငှးနရောတှငှ ယခုအခါ ယာခငှးမှား ဖှဈနပပှေေီ။ ပိနနှဲပငတှဈပငသှာ အမှတအှသားအဖှဈ ရှိနသညှေ။

သဆေုံးပှီး နှဈပေါငှးနှဈဆယကှှောအှကှာ ဗိုလခှှုပနှဝငှေး၏ တောလှှနရှေးကောငစှီ အစိုးရလကထှကတှှငှ သိပပှံမောငဝှ၏ မိသားစုဝငမှှားက ဂါးထာသို့ တဈခေါကပှှနရှောကခှဲ့သညှ။ 

မှှုပနှှံထားသည့နှရောကို တူးဖောှ၍ အရိုးမှားကို လကရှှိနရောဖှဈသည့ှ ကုနှးမှင့ပှေါသှို့ ပှောငှးရှှေ့ကာ ဂူသှငှးခဲ့ခှငှး ဖှဈသညှ။ 

“သူတို့အမှိုးအနှယတှှေ လာတယှ၊ အရိုးလာဖောတှယှ၊ အရိုးလာဖောတှော့ ဒီက မှတမှိတဲ့လူကှီးတှေ၊ ရှေးလူကှီးတှေ ရှိသေးတဲ့အခါကတှော့ နရောလိုကပှှပှီးတော့မှ အရိုးဖောပှှီးတော့မှ ဂူတညထှားခဲ့တာ” ဟု ဦးစိုးမှင့ကှ ဆိုသညှ။

ဂူနှင့အှတူ ကှောကစှာတဈခပှကှိုလညှး ရေးထိုးခဲ့ပှီး အမိုးပါဝငသှည့ှ အဆောကအှအုံကို တညဆှောကခှဲ့သညှ။

ကှောကစှာကို စာအုပပှုံသဏဌှာနပှှု လုပထှားပှီး ‘မှနမှာစာပေ တိုးတကရှေးသညှ ကှှနှုပတှို့၏ တာဝနဟှူ၍ ခံယူသော စာရေးဆရာ သိပပှံမောငဝှသညှ ပှနလှညအှားသဈစ မှနမှာစာပလေောကအတှကှ သူသနရှာမှ ကှိုးပမှးရငှး ၁၃၀၄ ခု၊ နယုနှ လဆုတှ ၉ ရကှ၊ စနနေေ့၊ ၆-၆-၄၂၊  အငှဂှလိပအှပှေး ဂပှနအှဝငှ ကာလပကှတှှငှ ဂါးတာရှာဗိုလတှဲ၌ ဓားပှလူဆိုးတို့၏ အထငမှှား လကလှှနမှှုကှောင့ှ အနိဈစ ရောကရှှာသညှ’ ဟု ရေးထိုးထားသညှ။

လကရှှိတှငှ သိပပှံမောငဝှ၏ သား၊သမီးမှားနှင့ှ မှိုးဆကမှှားသညှ ရနကှုနတှှငှ နထေိုငသှညဟှု သိရပှီး ဂူသှငှးပှီး ၂၅ နှဈအကှာတှငှ နောကတှဈကှိမလှာ ရောကကှာ ဆှမှးကပလှှူခဲ့သေးသောလှညှး ယငှးအကှိမသှညှ နောကဆှုံးလာရောကခှှငှး ဖှဈကှောငှး ဦးစိုးမှင့ကှ ဆိုသညှ။ ယခုဆိုလှှငှ အဆကပှှတနှခေဲ့သညမှှာ နှဈပေါငှး ၃၀ ကှောရှော့မညှ။

အခှိနကှာလ တိုကစှားမှုကှောင့ှ အုတဂှူ၏ အစိတအှပိုငှးအခှို့သညှ ပကှစှီးခဲ့ရာ ရှာခံမှားက စုပေါငှး၍ ပှုပှငထှားသလို အနီးနား ကှေးရှာမှားနှင့ှ စုပေါငှး၍ အုတတှံတိုငှး ကာရံခဲ့ကှသညှ။

အလှူရှငှ ကမဗှညှးစာတနှးမှားတှငှ ကှောငှးအုပဆှရာကှီး၊ ကှေးရှာကနှှးမာရေး ဆရာမတို့ ပါဝငသှလို တောငသှူလယသှမားမှားလညှး ပါဝငသှညှ။ ‘ဂါထာကှောငှး၊ ဦးအာဒိဈစကောငှးမှု၊ အလှူငှေ  ၅၀၀၀ိ/’ ဆိုသည့ှ ကမဗှညှးကိုလညှး တံတိုငှးတှငှ တှေ့ရသညှ။

ဂါးထာသညှ ရှေးက လမှးပနှးခကခှဲခဲ့ပှီး မညသှညနှရောနှင့မှှှ ကားလမှးမပေါကှ။ သဈကှီးဝါးကှီးရှိရာ အရပဖှှဈပှီး ကန့ဘှလူမှို့နယထှဲမှ ကှေးရှာမှားစှာက လာရောကှ၍ သဈဝါးခုတကှှရနရော ဖှဈသညှ။ တပမှတောအှစိုးရမှား လကထှကအှထိ ဓားပှမှား ကကှစှားလေ့ ရှိသလို နှားမှောငခှို၊ သဈမှောငခှိုတို့ ပေါမှားသညှ။

ယငှးအခကှမှှားက မိသားစုဝငမှှား အပါအဝငှ သိပပှံဂူသို့ လူအရောကအှပေါကှ နညှးပါးစခှငှေး ဖှဈသညှ။

ယခုအခါ အိမခှှငေါးရာခန့ှ ရှိသည့ှ  အုပစှုရှာကှီးတဈရှာ ဖှဈနပှေီး သူ့အုပစှုတှငှ ဆညကှှီး၊ ဆားတှငှးကှီး၊ စလှယတှို့ ပါဝငသှညှ။ ရှာတှငှ အခှခေံပညာအလယတှနှးကှောငှး (ခှဲ) ရှိနပှေီး ယခငကှလောကှ လမှးပနှးမခကခှဲတော့။ ကန့ဘှလူမှို့မှ လမှးတဈဝကကှို ကတတှရာ လမှးပေါကပှှီး ယငှးမှခှဲထှကသှည့ှ မှလမှေးကိုလညှး ကှောကသှားလမှးအဖှဈ အဆင့မှှင့တှငလှကှှ ရှိသညှ။ တယလှီနောမှနမှာ၏ ဆကသှှယရှေးတိုငလှညှး ရှိနပှေီ။ လှှပစှဈမီးတော့ မရသေး။

“ကှှနတှောတှို့ရှာတှကေ ဘာမှမထှကဘှူးလေ၊ ပညာရေးကလညှး နောကကှခှဲ့တယှ” ဟု ကှေးရှာအုပစှုအုပခှှုပရှေးမှူး ဦးစိုးမှင့ကှ ဆိုသညှ။

နောကကှသှည့အှလှောကှ ဆယတှနှးအောငမှှငသှူ ရှာတှငမှရှိခဲ့။ ယခုမူ ရှာခံကှောငှးဆရာ၊ ဆရာမမှားပငှ ရှိနပှေီ။

အုတဂှူသို့ စာပအသေိုငှးအဝိုငှးမှ ပုဂဂှိုလမှှား တဈခါတဈခါ လာရောကလှေ့လာတတကှှသညှ။ အခှို့က လမှးကှုံ၍။ အမှားစုကမူ ဒသအတှငှေးရှိ စာပဝေါသနာရှငမှှားသာ အမှတတှရ လာရောကကှှခှငှး ဖှဈသညှ။ 

အမှတတှရအနနှငှေ့ လူမှုကှနရှကမှှားတှငှ ဓာတပှုံရိုကတှငကှှသညကှလှဲ၍ အခှားထူးခှားခကှမှှား အုတဂှူနှင့ှ ပတသှကှ၍ မရှိဟု ဦးစိုးမှင့ကှ ဆိုသညှ။

မှားသောအားဖှင့မှူ အုတဂှူသညှ ရှာအဝငတှှငရှှိရာ တဈရှာနှင့တှဈရှာ ကူးလူးခရီးသှားကှသည့ှ ဒသခေံမှားအတှကှ နေ့လယနှပေူပူတှငှ ခတှတနေားခိုရာလညှး ဖှဈနသေေးသညှ။ 

ခရီးသှား လူငယယှောကှှားလေးအခှို့ အမိုးအောကသှို့ဝငှ၍ ဂူပေါတှှငှ ထိုငကှှ၊ လဲလှောငှးနကှသညကှေို တှေ့ရသညှ။ တဈဦးက ကှောကစှာကိုဖတရှငှး ဗိုလတှဲဆိုသည့ှ ဝေါဟာရကို နားမလညဟှု ဆိုသညှ။
“ဗိုလတှဲဆိုတာ ဘာလဲ” ဟု ထိုလူငယကှ မေးသညှ။ 

တဈခှိနကှမူ ဗိုလတှဲမှားသညှ မှနမှာနိုငငှံ အနှံ့အပှားတှငှ ရှိနခေဲ့သလို ထိုနရောမှားမှပငှ လူတနှးစားတဈခုသညှ မှနမှာလူမှိုးတို့ကို အုပခှှုပခှှငှး၊ တိုငှးရေးပှညရှေးမှားကို စီမံခန့ခှှဲခှငှးကစ၍ အပနှးဖှခှငှေး၊ အနားယူခှငှး၊ အမဲပဈထှကခှှငှးမှားလညှး ပှုလုပခှဲ့သညှ။ 
ဗိုလတှဲသညှ တောကှီးမကှမှညှးထဲက ဂါးထာကှေးရှာတှငလှညှး ရှိခဲ့သညှ။

သို့ကလို ယငှးဗိုလတှဲသညပှငှ စဈပှေးရာနရော ဖှဈခဲ့သညှ။ ယငှးဗိုလတှဲတှငပှငှ နေ့စဉမှှတတှမှးမှား ရေးသားခဲ့သညှ။ မကှယလှှနမှီ တဈလခန့ှ (မလေ  ၂ ရကနှေ့) က ရေးသားခဲ့သည့ှ မှတတှမှးတဈခုတှငှ ယခုလို ရေးသားခဲ့သေးသညှ။

“ဤအကှိမှ ပှေးခှငှးကား နောကဆှုံးပှေးခှငှး ဖှဈပါစေ၊ စဈစ၍ဖှဈကတညှးက  တဈပှေးတညှး ပှေးလာရသောကှောင့ှ မှင့နှှင့ှ ကလေးမှားမှာ အတောပှငပှနှးရှာလပှေီ။ ကလေးမှားရော မှင့ပှါ ရှေးကကဲ့သို့ ဝဝဖှိုးဖှိုး မရှိကှ။”

ယငှးဗိုလတှဲတှငှ နိုငငှံကှောှ စာရေးဆရာကှီးတဈဦး ဓားပှတို့၏ လကခှကှဖှှင့ှ  အသကဆှုံးခဲ့ရလသညှေ။

ယခုမူ ဗိုလတှဲအစား အုတဂှူတဈလုံး ကနှရှဈခဲ့သညှ။ 

ရှေးအခါက ရနကှုနတှကကှသိုလကှို ကောလိပသှိပပှံကှောငှးဟု ခေါတှှငကှှသညှ။ ကောလိပသှိပပှံကှောငှးသားတဈဦးက စာပမှေားရေးသားစဉတှှငှ အဆိုပါ ကောလိပသှိပပှံကှောငှးကို အစှဲပှု၍ သိပပှံ (မောငဝှမှ ကနဦးကတညှးက ရယူထားသည့ှ ကလောငနှာမညတှဈခု ဖှဈသညှ။  ဦးစိနတှငအှနနှငှေ့ သိပပှံမောငဝှ အပါအဝငှ အခှားကလောငခှှဲ ၅၇ ခု ရှိသညဟှု မှတသှားရသညှ။) ဆိုသည့ှ အမညကှို ယူခဲ့သညှ။

အဆိုပါ သိပပှံအမညခှံ စာရေးဆရာကှီးသညှ ယခုအခါတှငှ အုတဂှူထဲတှငှ ထာဝရ လဲလှောငှးနခှပှေေီ။

ရှာခံမှားကမူ ယငှးသမိုငှးအခကှမှှားထကှ အာလုပပှှုရလှယကှူသော သိပပှံဆိုသည့ှ စကားလုံးကိုပငှ ဆကလှကသှုံးစှဲကှပှနသှညှ။ 
သိပပှံဂူဟူ၍။ 

အောငမှှိုးထကှ