News

POST TYPE

EDITORIAL

ျပည္တြင္းစက္သုံးဆီေစ်းကြက္ ေနာက္ထပ္စာမ်က္ႏွာသစ္
01-Apr-2017 tagged as စက္သံုးဆီ

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စက္သုံးဆီ ဝယ္ရာ၌ စစ္တပ္က အာဏာရယူထားေသာ အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းႏိုင္ငံကဲ့သို႔  ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္ မ်ားမ်ားစားစားမရွိ။ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းရွင္မ်ား တင္သြင္းေနသည့္ စက္သုံးဆီမ်ားကိုသာ ႀကဳိက္သည္ျဖစ္ေစ၊ မႀကဳိက္သည္ျဖစ္ေစ ဝယ္ယူသုံးစြဲရသည္။

ဆီအရည္အေသြးေၾကာင့္ ကားမ်ားပ်က္စီးမႈ၊ ျပင္ဆင္စရိတ္မ်ားစြာ သုံးစြဲေနရမႈသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ကားစီးသူတိုင္းအတြက္ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုး ျဖစ္ေနရသည့္ လက္ေဆာင္လည္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း စက္သုံးဆီ ေစ်းတက္ရာက တစ္ဆင့္ အေၾကာင္းဖန္လာေသာ ေရႊဝါေရာင္ ေတာ္လွန္ေရး စတင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး လုပ္ငန္းတို႔ မေရွးမေႏွာင္း ျဖစ္ထြန္းလာၾကသည္။ 

ထို႔ေနာက္ ၈ ႏွစ္ခန္႔အၾကာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ လက္ရွိအစိုးရသစ္သည္ စက္သုံးဆီ ေရာင္းဝယ္ေရး လုပ္ကိုင္ေသာ လုပ္ငန္းမ်ား အားလုံးကို ႏိုင္ငံတကာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ခြင့္ျပဳမည္ဟု အစိုးရက ထုတ္ေျပာလိုက္သည္။

စက္သုံးဆီဆိုင္မ်ား အပါအဝင္ ေစ်းဝယ္စင္တာ လုပ္ငန္းမ်ားကို ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားအား လုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးရန္ ေဆာင္႐ြက္သြားမည္ဟု စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္ဝင္းက မတ္လ ၁၈ ရက္ေန႔က ႏိုဗိုတယ္ဟိုတယ္တြင္ က်င္းပသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္ႏွင့္ ျပည္ပလုပ္ငန္းရွင္မ်ား ေတြ႔ဆုံပြဲတြင္ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ဝန္ႀကီး၏ စက္သုံးဆီဆိုင္ မူဝါဒသစ္ကား ယခင္တပ္မေတာ္အစိုးရႏွင့္ နီးစပ္ခဲ့သူ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အမ်ားစု လုပ္ကိုင္ၾကသည့္ စက္သုံးဆီဆိုင္ေလာကတြင္ ဂယက္႐ိုက္သြားခဲ့သည္။

လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံအႏွံ႔ စက္သုံးဆီ အေရာင္းဆိုင္ အမ်ားဆုံး ဖြင့္လွစ္ေရာင္းခ်ေနရာတြင္ ဦးေဇာ္ေဇာ္ အုပ္စုမွ Max Energy၊ ဦးေတဇအုပ္စုမွ ထူးအုပ္စုေအာက္ Apex Petroleum၊ ေဒါက္တာစိုင္းဆမ္ထြန္း အုပ္စုမွNew Day ႏွင့္ ေဒါက္တာဝင္းျမင့္ အုပ္စုမွ ျမတ္ေမတၱာ မြန္ဆိုင္တို႔ ျဖစ္ၾကသည္။

ဦးေဇာ္ေဇာ္သည္ ဘိလပ္ေျမ အပါအဝင္ ဟိုတယ္လုပ္ငန္း၊ ဘဏ္လုပ္ငန္းတို႔ လုပ္ကိုင္ေနသည့္ Max အုပ္စု၏ ဥကၠ႒တစ္ဦး ျဖစ္သကဲ့သို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဘာလုံးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒အျဖစ္ပါ တာဝန္ယူထားသည္။ ဦးေတဇသည္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အခ်မ္းသာဆုံး စာရင္းဝင္တစ္ဦး ျဖစ္သကဲ့သို႔ ထူးအုပ္စု ဥကၠ႒ တာဝန္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေက်ာက္မ်က္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း ဥကၠ႒ေဟာင္း ျဖစ္သည္။ 

ေဒါက္တာစိုင္းဆမ္ထြန္းသည္ Alpine၊ Blue Mountain၊ အာမခံလုပ္ငန္းမ်ား အပါအဝင္ အျခားလုပ္ငန္းမ်ားစြ ာပိုင္ဆိုင္သည့္ လုပ္ငန္းရွင္ႀကီး ျဖစ္သည္။ ေဒါက္တာဝင္းျမင့္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ စက္သုံးဆီ တင္သြင္းေရာင္းခ် ျဖန္႔ျဖဴးေရးအသင္း၏ အဓိကေနရာ ျဖစ္သည့္ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ေနရာတြင္ ထမ္းေဆာင္ေနသည့္ လုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦး ျဖစ္သည္။

စက္သုံးဆီအသင္း အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး ေဒါက္တာဝင္းျမင့္ကေတာ့ ယခုလို ဆိုသည္။

“လုပ္ငန္းရွင္ေတြက ေစ်းႏႈန္း၊ အရည္အေသြးနဲ႔ အေရအတြက္ေတြကို လုပ္ေပးႏိုင္ေသးတယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ ျပည္ပလုပ္ငန္းရွင္ေတြကို မေခၚေသးပါနဲ႔ဦး။ ျပည္တြင္းလိုအပ္ခ်က္ ရွိေနတာေတြကို ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ မေခၚခင္ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းရွင္ေတြကို လမ္းညႊန္မႈေပးပါ” ဟု ေျပာသည္။

ဝန္ႀကီးထံ စာတင္မည္ဟုလည္း အသင္းဘက္က သတင္းထုတ္ျပန္သည္။ သို႔ေသာ္ စက္သုံးဆီ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကို ခြင့္ျပဳ၊ ခြင့္မျပဳ စသည္တို႔ကိုေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရေသး။

အစိုးရဘက္ကလည္း ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီမ်ားကို မည္သည့္အခ်ိန္ ခြင့္ျပဳမည္၊ မည္သို႔ခြင့္ျပဳမည္ ဆိုသည္မ်ားကိုလည္း သတင္းထုတ္ျပန္မႈလည္း မရွိေသးေပ။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ ရွိသည့္ စက္သုံးဆီ မူဝါဒႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ေနထိုင္သည့္ စာေရးဆရာ၊ ေဆာင္းပါးရွင္ မင္းဒင္က -

“စက္သုံးဆီေရာင္းတဲ့ လုပ္ငန္းဟာ တကယ့္ကို ခြင္ႀကီးခြင္ေကာင္းမို႔ အစဥ္အဆက္ အစိုးရနဲ႔ နီးစပ္သူေတြပဲ ရခဲ့တာပါ။ စက္သုံးဆီေစ်းဟာ အေျခခံစားေသာက္ကုန္ အပါအဝင္ အားလုံးေသာ ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားနဲ႔ တိုက္႐ိုက္အခ်ဳိးက်ေနတာမို႔၊ လက္ရွိစက္သုံးဆီေစ်းႏႈန္း က်ဆင္းလာေအာင္ နည္းလမ္းမ်ဳိးစုံ ႀကံဆရမွာပါပဲ။ ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ ျပည္တြင္းကုန္သည္ေတြထက္ ေစ်းေလွ်ာ့ၿပီး ေရာင္းႏိုင္ရင္ ခြင့္ျပဳသင့္ပါတယ္။ ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြ က်ဆင္းလာႏိုင္သလို အခြန္အခလည္း တိတိက်က် ေကာက္ခံရရွိႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီလုပ္ငန္းရွင္ေတြကို သနားဖို႔မလိုပါ” ဟုလည္း ေျပာၾကားသည္။

ထိုလုပ္ငန္းရွင္တို႔ ေပၚေပါက္လာမႈသည္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္အတြင္း သံဃာေတာ္မ်ား ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့သည့္ ေရႊဝါေရာင္ ေတာ္လွန္ေရးက ျမစ္ဖ်ားခံေလသည္။ ထိုအေရးအခင္းကာလ အတြင္းမွ ေလးလအတြင္း စက္သုံးဆီေစ်းတို႔ ႏွစ္ဆထိ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ယာဥ္စီးခမ်ား ႏွစ္ဆျမင့္တက္ခဲ့သလို ကုန္ေစ်းႏႈန္းတို႔သည္လည္း မ်ားစြာ လိုက္ပါျမင့္တက္ခဲ့ရသည္။

ထိုအခ်ိန္က ဒီဇယ္တစ္ဂါလန္လွ်င္ ၂၂၀၀ ခန္႔သာ ရွိခဲ့သည့္ စက္သုံးဆီေစ်းတို႔သည္ တစ္မုဟုတ္ခ်င္း တစ္ဂါလန္လွ်င္ ၄၃၀၀ က်ပ္ခန္႔ထိ ျမင့္တက္ခဲ့သည္။

ထို႔ေနာက္ သံဃာေတာ္မ်ား ဦးေဆာင္ေသာ ေရႊဝါေရာင္ အေရးအခင္းႀကီး ျဖစ္လာၿပီး ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပကာ သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ တက္လာခဲ့သည့္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ဇြန္လအတြင္းတြင္ အစိုးရက ခ်ဳပ္ကိုင္ထားသည့္ စက္သုံးဆီ ေရာင္းခ်ခြင့္မ်ားကို ပုဂၢလိကဆိုင္မ်ား အျဖစ္သို႔ လႊဲေျပာင္းဖြင့္လွစ္ခြင့္ျပဳခဲ့ၿပီး ပုဂၢလိက ကုမၸဏီမ်ားကို ျပည္ပမွလည္း တင္သြင္းေရာင္းခ်ခြင့္ ျပဳခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွ ယခုအခ်ိန္ထိ ပုဂၢလိက သီးသန္႔ ဆိုင္ဖြင့္လွစ္ေရာင္းခ်ခြင့္ျဖင့္ စက္သုံးဆီဆိုင္ ၁၈၃၉ ဆိုင္၊ အစိုးရမွ ပုဂၢလိကသို႔ လႊဲေျပာင္းဖြင့္လွစ္ခြင့္ ျပဳထားသည့္ ဆိုင္မွာ ၂၆၁ ဆိုင္ရွိၿပီး စုစုေပါင္း ၂၀၉၄ ဆိုင္ ဖြင့္လွစ္ေရာင္းခ်ခြင့္ ျပဳထားကာ အစိုးရဆိုင္မ်ားအျဖစ္ ၁၂ ဆိုင္ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း စြမ္းအင္ဝန္ႀကီးဌာနထံမွ သိရသည္။

“ဆီေတြ ဒီထက္ေကာင္းၿပီး ေစ်းေလ်ာ့သြားမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ေကာင္းတာေပါ့ဗ်ာ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အတြက္ ဝင္ေငြလည္း ပိုေကာင္းတာေပါ့။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ တစ္ရက္ဆီဖိုးက ၁၂၀၀၀ ေလာက္ ရွိပါတယ္” ဟု အငွားယာဥ္ေမာင္း ဦးျမင့္ေဌးက ညည္းတြားေျပာဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ အသုံးျပဳမႈ မ်ားျပားလာသည္ႏွင့္အမွ် စက္သုံးဆီ တင္သြင္းမႈသည္လည္း တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ ပိုမိုမ်ားျပားလာၿပီး ယခင္ဘ႑ာႏွစ္ ဧၿပီမွ ေဖေဖာ္ဝါရီလကုန္ထိ ဒီဇယ္တင္သြင္းမႈသည္ တန္ ၁ ဒသမ ၄၆ သန္းျဖင့္ တန္ဖိုး အေမရိကန္ေဒၚလာ ၇၇၂ ဒသမ ၈၆၇ သန္းသာ ရွိခဲ့ရာမွ ယခုဘ႑ာႏွစ္ ယင္းကာလတူ အတြင္းတန္ ၂ ဒသမ ၅၉ သန္းျဖင့္ တန္ဖိုး အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀၁၉ ဒသမ ၆၈၃ သန္းထိ တင္သြင္းခဲ့ၿပီး ယခုဘ႑ာႏွစ္အတြင္း ဓာတ္ဆီကို တန္ ၉ သိန္းနီးပါးျဖင့္ တန္ဖိုး အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၅၄၇ သန္းေက်ာ္ထိ တင္သြင္းထားေၾကာင္း စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန ထံမွ သိရသည္။

ထိုပမာဏအရ ဒီဇယ္ကို တစ္လတင္သြင္းမႈ ပမာဏသည္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၉၂ သန္းေက်ာ္ထိ တင္သြင္းၿပီး ဓာတ္ဆီကို တစ္လလွ်င္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄၉ သန္းေက်ာ္ထိ တင္သြင္းလ်က္ ရွိသည့္ စက္သုံးဆီမ်ားကို အရည္အေသြး၊ အျခင္အတြယ္ႏွင့္ ေစ်းႏႈန္းပိုင္းကို မ်ားစြာေဝဖန္ခံေနရသည္။

စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီး ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္ဝင္းက ဘာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ခြင့္ျပဳရေၾကာင္းကိုလည္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ားကို ယခုကဲ့သို႔ ရွင္းျပခဲ့သည္။

“ျပည္တြင္းမွာရွိတဲ့ စက္သုံးဆီေရာင္းတဲ့ ဆိုင္ေတြက ျပည္ပမွာ ေရနံေစ်းက်လည္း သူတို႔မက်ဘူး။ ဒါေတြက ဘာေၾကာင့္ျဖစ္လာလဲဆိုရင္ ယွဥ္ၿပဳိင္မႈမရွိလို႔ ေစ်းက သူတို႔လက္ထဲမွာပဲ ရွိေနတယ္။ ဒီလိုပဲ ဆူပါမားကက္ေတြ၊ စတိုးဆိုင္ေတြကို ျပည္ပက လူေတြကို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံခြင့္ ေပးရမယ္။ အဓိကက စားသုံးသူေတြ ေ႐ြးခ်ယ္ခြင့္ရွိေလ စီးပြားေရး အားေကာင္းေလပဲ။ ယွဥ္ၿပဳိင္တဲ့ဘက္ကို သြားမွျဖစ္မယ္” ဟု ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးက ဆိုခဲ့သည္။

ဝန္ႀကီး၏ ေျပာၾကားခ်က္ကို ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ေတာ္ရွိ အငွားယာဥ္ေမာင္း အသိုင္းအဝိုင္းႏွင့္ စက္သုံးဆီေစ်းကြက္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူမ်ားက ေထာက္ခံၾကသည္။

ႏိုင္ငံျခားလုပ္ငန္းရွင္မ်ား ဝင္ေရာက္လာမည္ ကို ႀကဳိဆိုၿပီး ထိုသို႔ ဝင္ေရာက္လာျခင္းျဖင့္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ အသုံးျပဳသူမ်ားအတြက္ ဆီေကာင္း၊ ဆီသန္႔မ်ား အသုံးျပဳလာႏိုင္မည္ ျဖစ္သည့္အျပင္ ေစ်းႏႈန္းခ်ဳိခ်ဳိသာသာျဖင့္ သုံးစြဲလာႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စက္သုံးဆီေစ်းကြက္ ေလ့လာသူ ကိုအရည္ႀကဳိက ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ လက္ရွိ စက္သုံးဆီ အေရာင္းဆိုင္မ်ား၏ ေစ်းႏႈန္းမ်ားကို စက္သုံးဆီအသင္း၏ တစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္ အစည္းအေဝးမွ သတ္မွတ္၍ ေရာင္းခ်ေနျခင္း ျဖစ္ၿပီး ျဖစ္သင့္ျဖစ္ထိုက္သည့္ ေစ်းႏႈန္းမ်ားကို သတ္မွတ္ေပးေနသည္ဟု လုပ္ငန္းရွင္ေတြဘက္က တုံ႔ျပန္သည္။ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ျပည္ပမွ စက္သုံးဆီ တင္သြင္းေရာင္းခ်ခြင့္အတြက္ ကုမၸဏီ ၇၀ ေက်ာ္ကို ခြင့္ျပဳထားၿပီး တင္သြင္းေရာင္းခ်လိုသူမ်ားကို ႀကဳိဆိုေၾကာင္း စက္သုံးဆီအသင္းက ဆိုသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ပါက ဒီဇယ္တစ္လီတာလွ်င္ ၂၃၀ က်ပ္၊ အဆင့္ျမင့္ ဒီဇယ္တစ္လီတာလွ်င္ ၁၉၀ က်ပ္၊ ေအာက္တိန္း ၉၂ တစ္လီတာလွ်င္ ၁၇၀ က်ပ္ႏွင့္ ေအာက္တိန္း ၉၅ တစ္လီတာလွ်င္ ၁၁၀ က်ပ္ထိ ျမင့္တက္လာခဲ့သည္။

လက္ရွိ စက္သုံးဆီကို စင္ကာပူႏိုင္ငံမွ တစ္ဆင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ တင္သြင္းျခင္း ျဖစ္ၿပီး ေစ်းႏႈန္းမ်ားကို ျပည္ပမွ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ခ၊ ဆိပ္ကမ္းအေရာက္တန္ဖိုးမ်ား၊ အခြန္ႏႈန္း၊ ျပည္ပစက္သုံးဆီေစ်းတို႔ေပၚမွ ႏုတ္၍ တြက္ခ်က္သတ္မွတ္ကာ ေရာင္းခ်ေပးျခင္း ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္ဝင္းက ျပည္ပလုပ္ငန္းရွင္မ်ားကို စက္သုံးဆီ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ခြင့္ျပဳရန္ လုပ္ေဆာင္မည္ဟု ေျပာဆိုၿပီးေနာက္ပိုင္း ျပည္တြင္းစက္သုံးဆီ လက္လီ၊ လက္ကား ေစ်းႏႈန္းမ်ားသည္ ဆက္တိုက္က်ဆင္းလာၿပီး မတ္လ တတိယပတ္အတြင္းက ျပည္ပစက္သုံးဆီ ေစ်းက်ျခင္းေၾကာင့္ လက္လီေစ်းႏႈန္းတြင္ တစ္လီတာလွ်င္ ၁၀ က်ပ္ခန္႔ က်ဆင္းခဲ့ရာမွ မတ္လ ေနာက္ဆုံးပတ္သို႔ ေရာက္ရွိခ်ိန္တြင္ ၁၀ က်ပ္ခန္႔ ထပ္မံက်ဆင္းလာခဲ့သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ လက္ကားေစ်းကြက္တြင္လည္း တစ္လီတာလွ်င္ ၂၀ က်ပ္မွ ၃၀ က်ပ္ထိ က်ဆင္းသြားၿပီး ျပည္ပစက္သုံးဆီေစ်းႏႈန္းသည္ တစ္စည္လွ်င္ ၂ ေဒၚလာ မွ ၄ ေဒၚလာထိ က်ဆင္းလာခဲ့သည္။

ယင္းမွာ ျပည္ပလုပ္ငန္းရွင္မ်ား ခြင့္မျပဳရေသးခင္ပင္ ေစ်းႏႈန္းမ်ား က်ဆင္းသြားျခင္း ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ လက္ေတြ႔ ျမန္မာ့စက္သုံးဆီေစ်းကြက္ အတြင္းသို႔ ျပည္ပလုပ္ငန္းမ်ား ဝင္ေရာက္လာမည္ ဆိုပါက ယခုထက္ ပိုမိုက်ဆင္းလာဖြယ္ရွိၿပီး အရည္အေသြးပိုင္းတြင္လည္း ေကာင္းမြန္လာမည္ ျဖစ္သည္ဟုလည္း ေမာ္ေတာ္ယဥ္ အသုံးျပဳသူတို႔က ေျပာၾကသည္။

လက္ရွိစက္သုံးဆီ အသုံးျပဳေနရသူတို႔၏ အဓိက အခက္အခဲမွာ စက္သုံးဆီ အရည္အေသြး မျပည့္ဝျခင္း ျဖစ္သည္။

“ႏိုင္တီးတူး (၉၂) ဆိုရင္ ဘာပလပ္ (Plug) ထည့္ထည့္ လပိုင္းပဲ၊ ႏိုင္တီးဖိုက္ (၉၅) ေတာင္မွ သုံးလေလာက္ေန Plug လဲရတယ္။ ဆီအရည္အေသြးေကာင္းေကာင္းကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ လိုခ်င္တာပါ” ဟုလည္း ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ပိုင္ရွင္တစ္ဦးက ေျပာဆိုသည္။

လတ္တေလာ ျပည္တြင္း၌ ကမာၻ႔နာမည္ႀကီး စက္သုံးဆီ ေရာင္းခ်သည့္ ကုမၸဏီႀကီးမ်ား ျဖစ္သည့္ နယ္သာလန္ အေျခစိုက္ Shell ကုမၸဏီႏွင့္ အေမရိက အေျခစိုက္ စက္သုံးဆီ ကုမၸဏီႀကီး ျဖစ္သည့္ Petro ကုမၸဏီတို႔သည္ ျပည္တြင္းသို႔ ေရာက္ရွိေနၿပီ ျဖစ္သည့္ အတြက္ စက္သုံးဆီ အေရာင္းဆိုင္မ်ား ဖြင့္လွစ္ေရာင္းခ်ခြင့္ ျပဳလိုက္မည္ ဆိုပါက အခ်ိန္မေ႐ြး လုပ္ကိုင္ႏိုင္စြမ္း ရွိသည့္ ကုမၸဏီႀကီးမ်ား ျဖစ္သည္။

လက္ရွိ ျပည္တြင္းစက္သုံးဆီ အသုံးျပဳသူမ်ား၏ အျဖစ္သည္ ‘ဆင္ဖိုးထက္ ခြၽန္းဖိုးကႀကီး’ ဟူေသာ စကားပုံအတိုင္း ထည့္သြင္းသည့္ ဆီအရည္အေသြး မေကာင္းမြန္ျခင္းေၾကာင့္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ အသုံးျပဳသူတို႔အတြက္ ျပင္ဆင္စရိတ္တို႔က အလြန္ျမင့္တက္ေနေလသည္။

အရည္အေသြး မျပည့္သည္ပင္ မဟုတ္ေသး၊ အခ်ဳိ႕က အေရာအေႏွာမ်ား ျပဳလုပ္၍ ေရာင္းခ်ေနေသးဟုလည္း ေဝဖန္ၾကသည္။ ယင္းသို႔ အေရာအေႏွာ ျပဳလုပ္ထားသည့္ စက္သုံးဆီမ်ားကို ရန္ကုန္ေစ်းကြက္အတြင္းထက္ နယ္ေစ်းကြက္မ်ားတြင္ ေရာင္းခ်မႈ ပိုမိုမ်ားသည္ဟုလည္း ၎တို႔က ဆိုသည္။

“အရင္တုန္းကဆို ဆီဂိတ္ခိုးတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒါေတြလည္း ရွိတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ ဆိုင္ေတြက အဲဒါေတြ ေလ်ာ့လာေပမယ့္လည္း အရည္အေသြးပိုင္းမွာေတာ့ သိပ္စံမမီေသးဘူး။ ေစ်းကလည္း က်တယ္လို႔ကို မရွိပါဘူး” ဟု  အငွားယာဥ္ေမာင္းတစ္ဦးျဖစ္သူ ကိုေက်ာ္ဦးက ေျပာဆိုသည္။

ထိုသို႔ အရည္အေသြးျပည့္မီျခင္း မရွိသည့္ ဆီမ်ားကို အသုံးျပဳျခင္းေၾကာင့္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ားတြင္ Catalytic Converter (ေက်ာက္ဆန္ခါ) ပိတ္ေသာေၾကာင့္ ကားမီးေလာင္ျခင္း၊ ပလပ္မ်ား မၾကာခဏ လဲရျခင္း၊ Knocking (မီးသံ) ေခါက္၍ ကားအဆြဲအ႐ုန္းက်ျခင္း၊ Diesel Pump မ်ား/ Injector ေနာ္ဇယ္မ်ား မၾကာခဏပ်က္ျခင္း၊ လဲရျခင္း၊ O2 Sensor မ်ား မၾကာခဏ ပ်က္စီးျခင္း၊ Pressure Pump မ်ား၊ High Pressure Pump မ်ား မၾကာခဏ ပ်က္စီးျခင္းတို႔အျပင္ မည္သည့္ႏိုင္ငံတြင္မွ် ျဖစ္ေပၚေလ့ မရွိသည့္ ေရာဂါေပါင္းစုံ ျဖစ္ေပၚလ်က္ ရွိသည္ဟုလည္း သူတို႔က ေထာက္ျပၾကသည္။

ထို႔ျပင္ ဆီအရည္အေသြး မျပည့္ဝျခင္းေၾကာင့္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္တစ္စီး၏ သတ္မွတ္ေမာင္းႏွင္ခြင့္ ကီလိုမီတာ မတိုင္မီ ပ်က္စီးျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚေစသည့္အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အင္ဂ်င္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ရသည့္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ားမွာ ဆီအရည္အေသြး မျပည့္ဝသည့္အတြက္ ပ်က္စီးရေသာ ပမာဏသည္ ၆၀ ရာခိုင္ ႏႈန္းေက်ာ္အထိ ရွိသည္ဟု စက္ျပင္ဆရာ အသိုင္းအဝိုင္းက ဆိုသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ စက္သုံးဆီေစ်းႏႈန္း က်ဆင္းေရးထက္ အရည္အေသြးျပည့္မီေရးက ပိုမိုအေရးႀကီးသည္ဟု ဆိုေသာ္လည္း ေစ်းႏႈန္းပိုင္းတြင္လည္း ျဖစ္သင့္ျဖစ္ထိုက္သည့္ ေစ်းႏႈန္းမ်ားကို ျဖစ္ေစလိုသည္ဟု ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားႏွင့္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ အသုံးျပဳသူမ်ားက ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ ယခုလက္ရွိ စက္သုံးဆီ တင္သြင္းေရာင္းခ်ေနသူမ်ားကမူ ထိုသို႔ ေျဖရွင္းေပးရန္ မလိုအပ္ေသးဟု ဆိုလာၾကသည္။ လက္ရွိသုံးစြဲသူ အမ်ားစုကမူ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈတို႔ကို လက္ကမ္း၍ ႀကဳိဆိုေနၾကသည္။

ထိုသို႔ ျပည္ပလုပ္ငန္းရွင္မ်ား စက္သုံးဆီလုပ္ငန္းတြင္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ျပဳမည့္အေရးကို စက္သုံးဆီ အရည္အေသြးပိုင္းဆိုင္ရာ မျပည့္မီျခင္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆာင္းပါးမ်ား ေရးသားေနသူ ကိုအရည္ႀကဳိကေတာ့ ယခုလို ဆိုသည္။

“ဝန္ႀကီးေျပာတာ ျဖစ္မသြားမွာကိုပဲ အရမ္းစိတ္ပူပါတယ္။ အရင္အစိုးရ လက္ထက္တုန္းကလည္း အဲ့လိုပဲ ဝိုင္းဝန္းကန္႔ကြက္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္မသြားတာလည္း ျဖစ္ခဲ့ဖူးတယ္။ ဒီလိုမျဖစ္ေအာင္ ဥပေဒအခ်ဳိ႕မွာ Cross (ျဖတ္မ်ဥ္း) ေတြ ရွိေနတာကို လႊတ္ေတာ္တင္ၿပီး အျမန္ဆုံး ျပင္ဆင္လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခ်ိန္မဆိုင္းသင့္ပါဘူး” ဟု ေျပာသည္။

ဟိန္းျမတ္စိုး