News

POST TYPE

EDITORIAL

ဒီမိုကေရစီေခတ္ မီဒီယာ (Daily, Vol-7/No-153)
07-Oct-2019

မီဒီယာမ်ားကို ႏိုင္ငံတကာတြင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေခၚၾကသည္။ အခ်ိဳ႕က Watchdog (အိမ္ေစာင့္ေခြး) ဟုေခၚၿပီး အခ်ိဳ႕က Whistle Blower (ဝီစီမႈတ္သူမ်ား) ဟု ဆိုၾကသည္။ ျမန္မာလူ႔အဖြဲ႔အစည္း၏ စံသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ အစြဲအခ်ိဳ႕အရ Watchdog မွာ မယဥ္ေက်းသည့္သေဘာသို႔ တစ္မ်ိဳးတစ္ဖံု သက္ေရာက္ေနေပရာ ယင္းစကားလံုးကို သိပ္မသံုးၾကဘဲ စတုတၳမ႑ိဳင္၊ မီဒီယာ၊ စာနယ္ဇင္း စသည္ျဖင့္သာ ေခၚၾကသည္ကမ်ားပါသည္။ ဒီမိုကေရစီေခတ္ထဲတြင္မူ လြတ္လပ္စြာေရးသားခြင့္မ်ား အေတာ့္ကိုရရွိလာရာ မီဒီယာမ်ားသည္ တျဖည္းျဖည္းခ်င္း ဝီစီမႈတ္သူမ်ား (Whistle Blower) ျဖစ္လာၾကသည္။ 

ႏိုင္ငံတြင္း လူ႔အဖြဲ႔အစည္းတြင္းရွိ မညီမွ်မႈမ်ား၊ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈမ်ား၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈညံ့ဖ်င္းသည္မ်ား၊ မူဝါဒအလြဲမ်ားႏွင့္ ျပႆနာမ်ားကို မီဒီယာမ်ားက သတိေပးၾက၊ ေထာက္ျပေဝဖန္ၾက၊ ဖြင့္ခ်ၾက လုပ္လာျခင္းသည္ပင္ ဝီစီမႈတ္ျခင္းပင္ ျဖစ္ေပသည္။ 

ယခင္ေခတ္ကာလ (အာဏာရွင္ေခတ္) တြင္ ဘံုရန္သူမွာ တစ္မ်ိဳးတည္းသာ ရွိခဲ့သည္။ ဘံုရန္သူကို တိုက္႐ိုက္ေဝဖန္သည္ျဖစ္ေစ၊ သြယ္ဝိုက္၍ေဝဖန္သည္ျဖစ္ေစ၊ ဘံုရန္သူ၏ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္မ်ားကို ဖြင့္ခ်ႏိုင္လွ်င္ျဖစ္ေစ၊ အာဏာရွင္လက္ထက္ ျပည္သူမ်ား၏ ဒုကၡကိုေပၚလြင္ေအာင္ ေဖာ္က်ဴးျပႏိုင္လွ်င္ မီဒီယာတာဝန္ေက်ပြန္သည့္သေဘာျဖစ္ခဲ့သည္။ 

ေရဒီယိုေလးမ်ားႏွင့္ ျပည္ပအသံလႊင့္ဌာနမ်ား၊ စာေပစိစစ္ေရးဌာန၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ရေအာင္ ပညာသားပါပါေရးသားႏိုင္ေသာ ပံုႏွိပ္သတင္းဂ်ာနယ္မ်ားႏွင့္ မဂၢဇင္းမ်ားမွာ ျပည္သူ႔အခ်စ္ေတာ္မ်ားသဖြယ္ျဖစ္ခဲ့သည္ မဟုတ္ပါေလာ။ 

ယခုေခတ္ကာလတြင္ ထိုသို႔မဟုတ္ေတာ့။ ပေဒသာစံုသည့္ ဒီမိုကရက္တစ္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းသို႔ ဦးတည္သည္ျဖစ္ရာ ဆန္႔က်င္ဘက္သေဘာ၊ ကြဲျပားျခားနားသည့္သေဘာ၊ မိတ္ေဆြ - ရန္သူသေဘာမွာ နယ္ပယ္ႀကီးလာသလို Rights ဆိုသည့္ အခြင့္အေရးကိစၥေတြကလည္း ပိုမ်ားလာသည္။ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားအခြင့္အေရး၊ လူနည္းစုအခြင့္အေရး၊ Gay Rights စသည္ျဖင့္။ 

ထို႔ျပင္ ဒီမိုကေရစီခရီးမွာ ၈ ႏွစ္နီးပါးဟု ဆို၍ရေသာ္လည္း အေတြ႔အႀကံဳမွာ ႏုနယ္ေသးသည့္ အဆင့္တြင္ပင္ရွိေသးရာ မီဒီယာမ်ားအေနႏွင့္ သာမန္ဝီစီမႈတ္ေပး႐ံုမွ်ျဖင့္ ကိုယ့္တာဝန္ေက်ပြန္ၿပီဟု ဆို၍မရေတာ့ေခ်။ အေရးကိစၥႀကီးငယ္တိုင္းကို အေပၚယံသေဘာ တီးမီးေခါက္မိ႐ံု သေဘာမ်ိဳးသိသည့္ Generalist အသိမွ်ျဖင့္ မလံုေလာက္ေတာ့ဘဲ ထဲထဲဝင္ဝင္သိသည့္ Specialist အဆင့္ျဖစ္ေအာင္ ျပင္ဆင္ထားရန္ လိုအပ္လာေပသည္။

မတူကြဲျပားျခားနားသည့္ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားႏွင့္ အင္အားစုမ်ားအၾကား ျမန္မာစာ - အဂၤလိပ္စာ အေရးအသား အသံုးအႏႈန္းကအစ အေလးမထားမိလွ်င္ မီဒီယာတို႔ ကိုယ္တိုင္သည္ပင္ အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္သူျဖစ္သြားႏိုင္သည္ကို အထူးသတိခ်ပ္သင့္ေပသည္။ 

အေၾကာင္းမွာ မရင့္က်က္ေသးသည့္ အဆင့္တြင္ မဲဆႏၵရွင္လူထု၊ လူထုတင္ေျမႇာက္ထားသည့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ အစိုးရအဖြဲ႔အၾကား အျပန္အလွန္ နားလည္မႈႏွင့္ ပူးေပါင္းႏိုင္မႈတို႔ နိမ့္က်ေလ့ရွိေသာေၾကာင့္ပင္။ လက္ရွိ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းသည္ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေရးစနစ္ႏွင့္ ကာလၾကာရွည္စြာ အဆက္ျပတ္ခဲ့ေပရာ မီဒီယာမ်ားအေနႏွင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမႇင့္တင္ေရးကိစၥ (Capacity Building) ကို တတ္ႏိုင္သမွ် တာဝန္ယူျဖည့္ဆည္းေပးရန္ လိုအပ္ေပမည္။ Generalist ျဖစ္႐ံုႏွင့္ မၿပီးဘဲ Specialist အဆင့္ရွိေသာ သတင္းစာဆရာမ်ား ေမြးထုတ္ရန္လိုအပ္သည္ဟု ဆိုလိုရင္းျဖစ္ေပသည္။ 

အယ္ဒီတာ ( ၆ - ၁၀ - ၂၀၁၉ )

The Voice Daily, Vol-7/No-153 (#voiceeditorial)