News

POST TYPE

EDITORIAL

ဒီမိုကရေစီခေတ် မီဒီယာ (Daily, Vol-7/No-153)
07-Oct-2019
မီဒီယာများကို နိုင်ငံတကာတွင် အမျိုးမျိုးခေါ်ကြသည်။ အချို့က Watchdog (အိမ်စောင့်ခွေး) ဟုခေါ်ပြီး အချို့က Whistle Blower (ဝီစီမှုတ်သူများ) ဟု ဆိုကြသည်။ မြန်မာလူ့အဖွဲ့အစည်း၏ စံသတ်မှတ်ချက်များနှင့် အစွဲအချို့အရ Watchdog မှာ မယဉ်ကျေးသည့်သဘောသို့ တစ်မျိုးတစ်ဖုံ သက်ရောက်နေပေရာ ယင်းစကားလုံးကို သိပ်မသုံးကြဘဲ စတုတ္ထမဏ္ဍိုင်၊ မီဒီယာ၊ စာနယ်ဇင်း စသည်ဖြင့်သာ ခေါ်ကြသည်ကများပါသည်။ ဒီမိုကရေစီခေတ်ထဲတွင်မူ လွတ်လပ်စွာရေးသားခွင့်များ အတော့်ကိုရရှိလာရာ မီဒီယာများသည် တဖြည်းဖြည်းချင်း ဝီစီမှုတ်သူများ (Whistle Blower) ဖြစ်လာကြသည်။ 

နိုင်ငံတွင်း လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင်းရှိ မညီမျှမှုများ၊ အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ၊ စီမံခန့်ခွဲမှုညံ့ဖျင်းသည်များ၊ မူဝါဒအလွဲများနှင့် ပြဿနာများကို မီဒီယာများက သတိပေးကြ၊ ထောက်ပြဝေဖန်ကြ၊ ဖွင့်ချကြ လုပ်လာခြင်းသည်ပင် ဝီစီမှုတ်ခြင်းပင် ဖြစ်ပေသည်။ 

ယခင်ခေတ်ကာလ (အာဏာရှင်ခေတ်) တွင် ဘုံရန်သူမှာ တစ်မျိုးတည်းသာ ရှိခဲ့သည်။ ဘုံရန်သူကို တိုက်ရိုက်ဝေဖန်သည်ဖြစ်စေ၊ သွယ်ဝိုက်၍ဝေဖန်သည်ဖြစ်စေ၊ ဘုံရန်သူ၏ လျှို့ဝှက်ချက်များကို ဖွင့်ချနိုင်လျှင်ဖြစ်စေ၊ အာဏာရှင်လက်ထက် ပြည်သူများ၏ ဒုက္ခကိုပေါ်လွင်အောင် ဖော်ကျူးပြနိုင်လျှင် မီဒီယာတာဝန်ကျေပွန်သည့်သဘောဖြစ်ခဲ့သည်။ 

ရေဒီယိုလေးများနှင့် ပြည်ပအသံလွှင့်ဌာနများ၊ စာပေစိစစ်ရေးဌာန၏ ခွင့်ပြုချက်ရအောင် ပညာသားပါပါရေးသားနိုင်သော ပုံနှိပ်သတင်းဂျာနယ်များနှင့် မဂ္ဂဇင်းများမှာ ပြည်သူ့အချစ်တော်များသဖွယ်ဖြစ်ခဲ့သည် မဟုတ်ပါလော။ 

ယခုခေတ်ကာလတွင် ထိုသို့မဟုတ်တော့။ ပဒေသာစုံသည့် ဒီမိုကရက်တစ် လူ့အဖွဲ့အစည်းသို့ ဦးတည်သည်ဖြစ်ရာ ဆန့်ကျင်ဘက်သဘော၊ ကွဲပြားခြားနားသည့်သဘော၊ မိတ်ဆွေ - ရန်သူသဘောမှာ နယ်ပယ်ကြီးလာသလို Rights ဆိုသည့် အခွင့်အရေးကိစ္စတွေကလည်း ပိုများလာသည်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများအခွင့်အရေး၊ လူနည်းစုအခွင့်အရေး၊ Gay Rights စသည်ဖြင့်။ 

ထို့ပြင် ဒီမိုကရေစီခရီးမှာ ၈ နှစ်နီးပါးဟု ဆို၍ရသော်လည်း အတွေ့အကြုံမှာ နုနယ်သေးသည့် အဆင့်တွင်ပင်ရှိသေးရာ မီဒီယာများအနေနှင့် သာမန်ဝီစီမှုတ်ပေးရုံမျှဖြင့် ကိုယ့်တာဝန်ကျေပွန်ပြီဟု ဆို၍မရတော့ချေ။ အရေးကိစ္စကြီးငယ်တိုင်းကို အပေါ်ယံသဘော တီးမီးခေါက်မိရုံ သဘောမျိုးသိသည့် Generalist အသိမျှဖြင့် မလုံလောက်တော့ဘဲ ထဲထဲဝင်ဝင်သိသည့် Specialist အဆင့်ဖြစ်အောင် ပြင်ဆင်ထားရန် လိုအပ်လာပေသည်။

မတူကွဲပြားခြားနားသည့် ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် အင်အားစုများအကြား မြန်မာစာ - အင်္ဂလိပ်စာ အရေးအသား အသုံးအနှုန်းကအစ အလေးမထားမိလျှင် မီဒီယာတို့ ကိုယ်တိုင်သည်ပင် အခွင့်အရေးချိုးဖောက်သူဖြစ်သွားနိုင်သည်ကို အထူးသတိချပ်သင့်ပေသည်။ 

အကြောင်းမှာ မရင့်ကျက်သေးသည့် အဆင့်တွင် မဲဆန္ဒရှင်လူထု၊ လူထုတင်မြှောက်ထားသည့် ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် အစိုးရအဖွဲ့အကြား အပြန်အလှန် နားလည်မှုနှင့် ပူးပေါင်းနိုင်မှုတို့ နိမ့်ကျလေ့ရှိသောကြောင့်ပင်။ လက်ရှိ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံရေးစနစ်နှင့် ကာလကြာရှည်စွာ အဆက်ပြတ်ခဲ့ပေရာ မီဒီယာများအနေနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ရေးကိစ္စ (Capacity Building) ကို တတ်နိုင်သမျှ တာဝန်ယူဖြည့်ဆည်းပေးရန် လိုအပ်ပေမည်။ Generalist ဖြစ်ရုံနှင့် မပြီးဘဲ Specialist အဆင့်ရှိသော သတင်းစာဆရာများ မွေးထုတ်ရန်လိုအပ်သည်ဟု ဆိုလိုရင်းဖြစ်ပေသည်။ 

အယ်ဒီတာ ( ၆ - ၁၀ - ၂၀၁၉ )

The Voice Daily, Vol-7/No-153 (#voiceeditorial)