POST TYPE

EDITORIAL

ေတာင္ပံပါသူမ်ား သတိျပဳစရာ (Daily, Vol-7/No-29)
15-May-2019

ၿပီးခဲ့သည့္ရက္ပိုင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ဳိးသား ေလေၾကာင္းလိုင္းပိုင္ Embraer ERJ-190 အမ်ိဳးအစားေလယာဥ္သည္ မႏၲေလးေလဆိပ္သို႔ ဆင္းသက္ရာတြင္ ေရွ႕ဘီးခ်မရ၍ ေနာက္ဘီးႏွင့္သာ ဆင္းသက္ခဲ့ရေသာ္လည္း လိုက္ပါလာသည့္ ခရီးသည္မ်ားႏွင့္ ေလယာဥ္ အမႈထမ္းမ်ား တစ္စံုတစ္ရာ ထိခိုက္မႈမရွိခဲ့ရာ လိုက္ပါစီးနင္းခဲ့သူ ခရီးသည္မ်ား သာမက ျမန္မာျပည္သူ အေတာ္မ်ားမ်ား ဝမ္းသာမဆံုး ျဖစ္ခဲ့ၾကသည္ကို သတိျပဳမိပါသည္။

ေရွ႕ဘီးခ်မရျဖစ္ခဲ့ရသည့္ အဆိုပါေလယာဥ္မ်ား၏ သမိုင္းေၾကာင္းကို ေလ့လာၾကည့္ရာ ယင္းေလယာဥ္မ်ားသည္ ကမၻာ့ေလေၾကာင္းလိုင္း အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အသံုးျပဳလ်က္ရွိၿပီး ပ်ံသန္းေနေသာ ေလယာဥ္ အေရအတြက္မွာ ၅၄၉ စီးရွိသည္။ တန္ဖိုးအားျဖင့္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၀ ဒသမ ၆ သန္းခန္႔ရွိကာ ၂၀ဝ၄ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ စတင္ ပ်ံသန္းခဲ့သည့္ ယင္းေလယာဥ္ အမ်ိဳးအစားမ်ားသည္ လံုၿခံဳေကာင္းမြန္ေသာ ေလယာဥ္အမ်ိဳးအစားျဖစ္သည္ဟု ေလေၾကာင္းလုပ္ငန္း အသုိင္းအဝုိင္းက လက္ခံထားသည္ကို ေတြ႔ရေပသည္။  Airbus A220-100, Boeing 737-600, Airbus A318 တို႔ႏွင့္ အဓိက ယွဥ္ၿပိဳင္ေနေသာ ေလယာဥ္အမ်ိဳးအစားျဖစ္ၿပီး အမ်ားဆံုး ခရီးသည္ ၁၂၄ ဦး တင္ေဆာင္ႏိုင္သည္ဟု သိရပါသည္။

စတင္ပ်ံသန္းခဲ့ခ်ိန္မွစ၍ Embraer ERJ-190 အမ်ိဳးအစားမ်ား ႀကံဳေတြ႔သည့္ မေတာ္တဆမႈမ်ားမွာ ၂၅၂ မႈရွိခဲ့ရာ ယင္းအနက္ ျမန္မာ့ေလေၾကာင္းလိုင္း ႀကံဳေတြ႔ရေသာ မေတာ္တဆမႈမွာ ယေန႔အခ်ိန္ထိ ေနာက္ဆံုး မေတာ္တဆမႈျဖစ္သည္။ ယင္းတို႔အနက္ ေလယာဥ္ပ်က္က်မႈ ႏွစ္ႀကိမ္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္ႏွင့္ မကၠဆီကိုႏိုင္ငံတို႔တြင္ ၂၀၁၀ ႏွင့္၂၀၁၈ ခုႏွစ္တို႔က ျဖစ္ေပသည္။ မကၠဆီကိုေလယာဥ္ မေတာ္တဆမႈတြင္မူ ခရီးသည္ ၉၉ ဦးႏွင့္ ေလယာဥ္အမႈထမ္းေလးဦးစလံုး အသက္ဆံုး႐ံႈးမႈ မရွိခဲ့ေသာ္လည္း တ႐ုတ္တြင္မူ ခရီးသည္ ၉၁ ဦးႏွင့္ ေလယာဥ္အမႈထမ္း ၅ ဦးအနက္ ၄၃ ဦး အသက္ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရေပသည္။

ႏိုင္ငံတကာတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ မေတာ္တဆမႈမ်ားအနက္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ မေတာ္တဆမႈႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ အလားတူ ေလယာဥ္ဘီးျပႆနာ မေတာ္တဆမႈ ၁၄ မႈ ရွိခဲ့ေပသည္။ အဆိုပါ ဘီးမေတာ္တဆမႈ အားလံုးသည္ လူ႔အသက္ဆံုး႐ံႈးမႈမရွိဘဲ ေျမျပင္သို႔ ျပန္လည္ ဆင္းသက္ႏိုင္သည္ဟု သိရေပသည္။ ျဖစ္စဥ္တိုင္းတြင္ ေလယာဥ္တက္ၿပီးခ်ိန္၌ ဘီးမ်ားေခါက္သိမ္း၍ မရသည့္အတြက္ ေပ ၅၀ဝ၀ အထက္အျမင့္သို႔ မတက္ဘဲ ျမန္မာေလယာဥ္မွဴး လုပ္သည့္နည္းတူ ေလယာဥ္ဆီ အမ်ားစုကို ကုန္ေအာင္ေလ်ာ့ခ်ၿပီး ေျမျပင္သို႔ ျပန္လည္ဆင္းသက္မႈ ျပဳလုပ္ျခင္းမ်ိဳးျဖစ္ၾကသည္ကို ေလ့လာသိရွိရေပသည္။

အဆိုပါ Embraer ERJ-190 အမ်ိဳးအစား ေလယာဥ္မ်ားကို အသံုးျပဳသည့္ Jetblue ႏွင့္ US Airways တို႔သည္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႀကဳံေတြ႔ခဲ့ေသာ မေတာ္တဆမႈႏွင့္ တူညီသည့္ အေရးေပၚ ဆင္းသက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ရဖူးေပသည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၉ ရက္တြင္ US Airways E190 ( N953UW) သည္ Houston ၿမိဳ႕တြင္ ဆင္းသက္စဥ္ Landing Gear မ်ားအနက္ ေရွ႕ဘီး (Nose Gear) ခ်၍မရသည့္ ျပႆနာ ႀကံဳေတြ႔သည့္အတြက္ ေရွ႕ဘီးမပါဘဲ ဆင္းသက္ခဲ့ရေပသည္။

အဆိုပါျဖစ္စဥ္မ်ားကို အေမရိကန္ေလေၾကာင္း မေတာ္တဆမႈ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးႏွင့္ လံုၿခံဳေရးဘုတ္အဖြဲ႔ (NTSB) ႏွင့္ ဂ်ာမန္ေလေၾကာင္း မေတာ္တဆမႈ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးဗ်ဴ႐ို (BFU) တို႔က စံုစမ္းစစ္ေဆးခဲ့ၿပီး Landing Gear Mechanism Failure ဟု ေကာက္ခ်က္ဆြဲခဲ့သည္ကို ေတြ႔ရေပသည္။ ျဖစ္စဥ္ ၂ ခုစလံုးတြင္ ေလယာဥ္မွဴးမ်ားႏွင့္ ေလယာဥ္အဖြဲ႔သားမ်ား လိုက္နာလုပ္ေဆာင္သည့္ အေရးေပၚ ဆင္းသက္မႈ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ ျမန္မာ့ေလေၾကာင္း ERJ-190 (XYAGQ) Flight no. UB-103 ၏ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားႏွင့္ တူညီသည့္အဆင့္အတိုင္းလုပ္ေဆာင္မ်ား ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႔ရေပသည္။ သို႔အတြက္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ေလယာဥ္မွဴးမ်ား၊ ေလယာဥ္အဖြဲ႔သားမ်ား၏ ေလ့က်င့္မႈ စြမ္းေဆာင္ရည္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံတကာ ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ပါက အဆင့္မနိမ့္ဟုဆို၍ရေပသည္။

သို႔ေသာ္ အေရးႀကီးသည့္အခ်က္မွာ ယင္းေလယာဥ္ အမ်ိဳးအစားမ်ားတြင္ ထိုသို႔ Landing Gear Mechanism ပိုင္း အားနည္းခ်က္ရွိေနသည္ကို ႀကိဳသိထားေသာ္လည္း အဘယ့္ေၾကာင့္ စနစ္တက် ေလ့လာဆန္းစစ္မႈ အားနည္းခဲ့ရသနည္းဟူေသာ အခ်က္ပင္ျဖစ္ေပသည္။ ေလေၾကာင္းလိုင္း၏ Operational Management ပိုင္းတြင္ တာဝန္ရွိသေလာ၊ သို႔မဟုတ္ Maintenance Management ပိုင္းတြင္ တာဝန္ရွိသေလာ ဟူသည္ကို သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔မ်ားအေနႏွင့္ တိက်ခိုင္မာသည့္ ေျဖရွင္းခ်က္တစ္ရပ္ကို ရွာေဖြသင့္လွေပသည္။ မေတာ္တဆမႈမ်ားတြင္ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ ထိခိုက္မႈသည္ပင္ လြန္စြာ မ်ားျပားလြန္းသည္ဟူေသာ ဆို႐ိုးရွိထားေပရာ ခရီးသြားျပည္သူမ်ား၏ အသက္အႏၲရာယ္ လံုၿခံဳေရးအတြက္ေရာ၊ ႏိုင္ငံ့ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ား၏ ဂုဏ္သိကၡာပိုင္းအတြက္ပါ ဆတိုး အေလးထားၾကရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း အႀကံျပဳေဖာ္ျပလိုရင္း ျဖစ္ေပသည္။

အယ္ဒီတာ (၁၄-၅- ၂၀၁၉)