News

POST TYPE

EDITORIAL

ဘာေၾကာင့္ ယာဥ္မေတာ္တဆ အျဖစ္မ်ားေနတာလဲ (Daily, Vol-6/No-303)
31-Mar-2019

အေဝးေျပးလမ္းမမ်ားေပၚမွာ ခရီးသည္တင္ယာဥ္ေတြ မၾကာခဏ ေမွာက္ၿပီး အသက္ဆံုး႐ံႈးရတဲ့သတင္းေတြ ေလ့လာၾကည့္ေတာ့ ေပါ့ဆမႈဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကို ေတြ႔ရတယ္။ ေပါ့ဆမႈဆိုတာ ယာဥ္ပိုင္ရွင္၊ ယာဥ္လိုင္းတာဝန္ရွိသူ၊ ယာဥ္ေမာင္း၊ ယာဥ္အကူနဲ႔ ခရီးသည္ေတြရဲ႕ ေပါ့ဆမႈလို႔ အမ်ားစု ျမင္ၾကမယ္။

တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ယာဥ္နဲ႔တိုက္႐ိုက္သက္ဆိုင္တဲ့သူေတြရဲ႕ ေပါဆမႈခ်ည္းပဲ ေျပာလို႔မရဘူး။ အဲဒီယာဥ္ေတြ၊ ယာဥ္လိုင္းေတြကို ႀကီးၾကပ္တဲ့ အာဏာပုိင္အဖြဲ႔၊ အဲဒီအဖြဲ႔ကိုအေပၚက စီမံခန္႔ခြဲတဲ့ေဒသ ဒါမွမဟုတ္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ အစိုးရဌာနနဲ႔ အဲဒီလိုႀကီးၾကပ္ႏိုင္ေအာင္ တိတိက်က် ျပ႒ာန္းေပးထားတဲ့ဥပေဒအထိ တာဝန္ရွိေနတယ္။

ရန္ကုန္ - ျမစ္ႀကီးနား တိုက္႐ိုက္ေျပးၿပီး အဂၤလိပ္လို နာမည္ေပးထားတဲ့ အိတ္စ္ပရက္စ္ကားက ခရီးသည္ထိုင္ခံုေတြမွာ ခါးပတ္ေတြမပါဘူး။ သတိရွိၿပီး အႏၲရာယ္ကို ႀကိဳတင္ကာကြယ္လိုတဲ့ ခရီးသည္က ေမးမွ ေရာက္ျပန္ထြက္တဲ့ကားေတြမို႔ ျပင္ခ်ိန္မရွိလို႔၊ ခရီးသည္ေတြက ခါးပတ္ပတ္တဲ့အက်င့္ မရွိလို႔၊ မပတ္တတ္တဲ့ ခရီးသည္ေၾကာင့္ ခါးပတ္ေခါင္းေတြ ကြဲသြားလို႔ဆိုတဲ့ ေျဖရွင္းခ်က္ေတြ ထြက္လာတယ္။

ဒီေလာက္ မုိင္အရွည္ႀကီးေမာင္းရမယ့္ လမ္းခရီးမ်ိဳးကို ေခါက္ျပန္ထြက္တဲ့ ကားနဲ႔ခရီးသည္ေတြ သယ္ပို႔ေပးေနတာေရာ၊ ကားရဲ႕ႀကံ့ခိုင္မႈ၊ လံုၿခဳေဘးကင္းမႈကို မစစ္ေဆးဘဲ ျပန္ထြက္မယ့္ကားနဲဲ႔ အဲ့ဒီကားကို ထြက္ခြင့္၊ ေျပးဆြဲခြင့္ေပးတဲ့ အသင္းတို႔ရဲ႕ ေပါ့ဆမႈကို ခ်က္ခ်င္းျမင္ရတယ္။

တစ္ဆက္တည္းမွာပဲ ခရီးသည္ေတြ အမ်ားႀကီးရဲ႕အသက္ေတြကိုထမ္းပိုးၿပီး သြားေနတဲ့ခရီးလမ္းမ်ိဳး၊ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ိဳးကို ခရီးသည္ေတြရဲ႕ ေဘးကင္းလံုၿခံဳေရးအတြက္ မစဥ္းစားဘဲ၊ ကားရဲ႕ ႀကံ့ခိုင္၊ လံုၿခံဳေရးကို မစစ္ေဆးဘဲ ထြက္ခြင့္ေပးတဲ့ ကားအသင္းတာဝန္ရွိသူေတြရဲ႕ေပါ့ဆမႈ၊ ယာဥ္လိုင္းေတြ၊ အသင္းေတြကို စီမံခန္႔ခြဲတဲ့ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔၊ အစိုးရဌာနနဲ႔ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္နဲ႔ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒေတြရဲ႕ အားနည္းခ်က္ စတာေတြကို တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ ျမင္ရတယ္။

တကယ္တမ္းခ်ဳပ္ေျပာရရင္ ဥပေဒ၊ စည္းမ်ဥ္း၊ စည္းကမ္းရဲ႕ ေပါ့ဆမႈက အခရာပဲ။ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ ခြင့္ျပဳတဲ့ေနရာကေန အမ်ားျပည္သူသံုး လမ္းမေတြေပၚကို ဘီးစလွိမ့္တဲ့အခ်ိန္ကစၿပီး မျဖစ္မေန လိုက္နာရမယ့္စည္းကမ္း၊ ဥပေဒေတြက ေခတ္နဲ႔ေလ်ာ္ညီေအာင္ အၿမဲမျပတ္ ဆန္းစစ္သံုးသပ္၊ ျပင္ဆင္ေနရမယ္။ ဥပေဒနဲ႔ မညီတာမွန္သမွ် ခြင့္ျပဳမေပးရဘူး။ ဥပေဒ စည္းကမ္း လိုက္နာေနေအာင္လည္း အၿမဲမျပတ္ ပညာေပး၊ စစ္ေဆး၊ ေဆြးေႏြး၊ နားခ်၊ အေရးယူ အျပစ္ေပးမႈေတြ ရွိေနရမယ္။

ျမန္မာျပည္မွာျဖစ္တဲ့ ယာဥ္မေတာ္တဆ တိမ္းေမွာက္မႈေတြ၊ ယာဥ္တိုက္မႈေတြ၊ ယာဥ္မီးေလာင္မႈေတြေၾကာင ့္ေသဆံုး၊ ဒဏ္ရာရျဖစ္စဥ္ေတြကိုၾကည့္လိုက္ရင္ ခရီးသည္ေတြရဲ႕ ေပါ့ဆမႈထက္ ေစာေစာကေျပာတဲ့ သက္ဆိုင္ရာ အဆင့္ဆင့္အလိုက္ တာဝန္ရွိသူေတြရဲ႕ ေပါ့ဆမႈက ပိုမ်ားတာေတြ႔ရမယ္။

ႏိုင္ငံတကာမွာ ယာဥ္ေမာင္းလိုစင္ရဖို႔ တစ္ႀကိမ္တည္းနဲ႔ ဘယ္လိုမွ မေအာင္နိုင္တဲ့စနစ္မ်ိဳး၊ စစ္ေဆးမႈမ်ိဳးနဲ႔ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ရဲ႔ အဆင့္အတန္းကုိ ျမႇင့္ေပးထားတဲ့မူဝါဒ သံုးေနတဲ့အခ်ိန္ ျမန္မာျပည္မွွာ မေန႔တစ္ေန႔ကမွ ကားေမာင္းတတ္တဲ့သူက လိုင္စင္ခ်က္ခ်င္းရတဲ့စနစ္ သံုးေနဆဲပဲ။

ခရီးသည္တင္ယာဥ္ေတြ ေမာင္းမယ့္သူေတြအတြက္ လိုင္စင္ဆိုရင္ ေမာင္းမယ့္သူရဲ႕စိတ္ရွည္သည္းခံစိတ္၊  ဆင္ျခင္တံုတရား၊ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္း ေက်ညက္လိုက္နာမႈ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တည္ၿငိမ္မႈ စတာေတြကအစ အဆင့္ဆင့္ စစ္ေဆးၿပီးမွ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ထုတ္ေပး၊ လိုင္စင္ အဆင့္တင္ေပးတယ္။ 

ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ႏွစ္ရက္တစ္ပိုင္းေလာက္ ယာဥ္ေနာက္လိုကု္ပ္ဖူးတဲ့သူေတြက ဧရာမ ဘတ္စ္ကားႀကီေတြ၊ ခရီးသည္တင္ အေဝးေျပးကားႀကီးေတြ တက္ေမာင္းေနၾကတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ စည္းကမ္းအခ်ိဳးေဖာက္ဆံုး၊ ယာဥ္ မေတာ္တဆ ထိခိုက္မႈ အမ်ားဆံုးကလည္း ယာဥ္ေမာင္းသက္ သိပ္ႏုေသးတဲ့သူေတြပဲ။ အေတြ႔အႀကံဳနည္းေသးတဲ့အျပင္ စည္းကမ္းကလည္းမရွိ စိတ္ကိုလည္း မထိန္းႏိုင္ၾကေတာ့ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈ၊ ယာဥ္တိုက္မႈေတြ သိပ္ကို မ်ားလာတယ္။

ခရီးသည္ေတြအတြက္ အက်ိဳးဆက္က ကားတစ္ခုခုျဖစ္ရင္ ကိုယ့္ေသလမ္းကိုကိုယ့္ဘာသာ ပိုက္ဆံေပးၿပီး ထြက္ရွာေနၾကရတဲ့လူေတြလို ျဖစ္လာတယ္။ နယ္မွာဆို ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ေမွာက္လို႔၊ ကားနဲ႔တိုက္မိလို႔ ေသတဲ့လူဦးေရက တျဖည္းျဖည္း တိုးလာတယ္။

ပံုမွန္အားျဖင့္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ကို သတ္မွတ္ခံႏိုင္ရည္ရွိတဲ့ ဆိုင္ကယ္စီးဦးထုပ္ ေဆာင္းထားရင္ အထိအခိုက္ သက္သာတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ မေတာ္တဆမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ အမ်ားစုက ေခါင္းနဲ႔ လမ္း ဒါမွမဟုတ္ တစ္ခုခုနဲ႔တိုက္ၿပီး အသက္ဆံုးၾကသူ မ်ားေနလို႔ပဲ။

ကားမွာက်ေတာ့ ယာဥ္ေမာင္းသူ၊ ယာဥ္စီးသူအားလံုး ထိုင္ခံုခါးပတ္ပတ္ရင္ အေတာအသင့္ မေတာ္တဆမႈေလာက္ေတာ့ အႏၲရာယ္မျဖစ္ေအာင္ အကာအကြယ္ေပးတယ္။ အခုျမန္မာျပည္မွာ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈျဖစ္တိုင္း အသက္ဆံုး႐ံႈးေနၾကတာက ေစာေစာပိုင္းက အပန္းမႀကီးတဲ့ကိစၥေလးေတြ ပ်က္ကြက္လို႔ ေပါ့ဆလို႔ ဆိုတဲ့အခ်က္က အဓိက ျဖစ္ေနတယ္။
ဒါကိုတတ္ႏိုင္သေလာက္ ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔၊ အကာအကြယ္ေပးဖို႔ဆိုရင္ ဥပေဒေတြ ေသခ်ာျပန္ျပဳျပင္ေရးဆြဲရမယ္။ အဲဒီဥပေဒေတြအတိုင္း အတိအက် လိုက္နာရမယ္။ လိုက္နာလာေအာင္ တာဝန္ရွိသူေတြက ႀကီးၾကပ္၊ ထိန္းမတ္၊ အေရးယူရမယ္။ အသက္အရြယ္အလိုက္၊ အတန္းစဥ္အလိုက္ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္းနဲ႔ ယဥ္ပါးေနေအာင္ ေက်ာင္းသင္ခန္းစာေတြထဲမွာ ထည့္ေပးရမယ္။ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ ထုတ္ေပးတဲ့စနစ္၊ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ေျဖဆို၊ စစ္ေဆးတဲ့စနစ္ေတြကို အခုထက္ၿပီး တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ကိုင္တြယ္ရမယ္။


အဲလိုမလုပ္ဘဲ ဖမ္းဆီး၊ ဒဏ္႐ိုက္၊ လိုင္စင္သိမ္း၊ ျပစ္ဒဏ္တိုး၊ တစ္ႏွစ္တစ္ခါေလာက္ ေက်ာင္းေတြသြားၿပီး အလုပ္သေဘာဆန္ဆန္ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္း ပညာေပးေနတဲ့ ပံုစံခြက္ထဲက မထြက္ႏိုင္ေသးရင္ တန္ဖိုးရွိတဲ့ လူ႔အသက္ေတြ၊ အခ်ိန္၊ ေငြ၊ လုပ္အားေတြ အလဟႆ ဆံုး႐ံႈးေနဦးမွာပဲဆိုတာ သိေစခ်င္လို႔ပါ။

အယ္ဒီတာ (၃၀-၃-၂၀၁၉)