News

POST TYPE

EDITOR PICK POST

လူမႈကြန္ရက္၏ ကန္႔သတ္ခံ စကားရပ္အေပၚ အျမင္မ်ား
30-May-2017 tagged as Facebook

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူမႈကြန္ရက္မ်ားအနက္ ေဖ့ဘြတ္ခ္သည္ အေအာင္ျမင္ဆုံး လူမႈကြန္ရက္တစ္ခု ျဖစ္ၿပီး ေက်းလက္ၿမဳိ႕နယ္မ်ားတြင္ အင္တာနက္ဟူသည္ ေဖ့ဘြတ္ခ္ဟုပင္ အမွတ္မွားသည္အထိ အသုံးျပဳမႈႏႈန္း ျမင့္မားလ်က္ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ယခုရက္ပိုင္း လူမႈကြန္ရက္ေဖ့ဘြတ္ခ္က ယင္းတို႔၏ လူမႈကြန္ရက္တြင္ ေရးသားသည့္ စကားလုံးမ်ားအနက္ အမုန္းစကား (Hate Speech) ဟု ယူဆရသည့္ စကားလုံးမ်ားကို ကန္႔သတ္ရာတြင္ ကုလားဟူသည့္ စကားလုံးကိုလည္း ထည့္သြင္းကန္႔သတ္ထားသည္။ ယင္းစကားလုံးကို ေရးသားပို႔စ္တင္ပါက အသုံးျပဳသူ၏ အေကာင့္ကို ယာယီပိတ္သိမ္းၿပီး ကုလားဟူသည့္ စကားလုံး ပါဝင္သည့္ ပို႔စ္ကို ဖ်က္ခိုင္းျခင္းမ်ားလည္း ရွိေနသည္။ ျမန္မာစာေပတြင္ ‘ကုလား’ ဟူသည့္ စကားလုံးကို မ်ားစြားသုံးစြဲေလ့ ရွိသည္။ ကုလားထိုင္၊ မုန္႔ကုလားမဲ၊ ကုလားတက္၊ ကုလားဟင္း စသည္ျဖင့္ မ်ားစြာရွိသည္။ ျမန္မာစာ၊ ျမန္မာစကားတြင္း အမုန္းစကားကို မရည္႐ြယ္ဘဲ အသုံးျပဳမႈမ်ားစြာ ရွိသည့္ ‘ကုလား’ ဟူသည့္ စကားလုံးကို ေဖ့ဘြတ္ခ္က ကန္႔သတ္ပိတ္ပင္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျပည္တြင္းရွိ လူမႈကြန္ရက္ အသုံးျပဳသူမ်ားႏွင့္ နည္းပညာရွင္မ်ား၊ ျမန္မာစာပညာရွင္မ်ား၏ သေဘာထားအျမင္မ်ားကို စုစည္းေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

“ဒီစကားလုံးကို ကန္႔သတ္လိုက္တာက မေရာင္ရာ ဆီလူးေနသလိုပဲ”
ကိုစိုးသီဟေနာင္ (Myanmar Link နည္းပညာသင္တန္းေက်ာင္း တည္ေထာင္သူ)

ဆဲဆို႐ိုင္းစိုင္းေနတဲ့ ပို႔စ္ေတြ၊ စကားလုံးေတြကို ဖ်က္ခ်တာမ်ဳိး မလုပ္ဘဲ၊ ပုံမွန္သမား႐ိုးက် သုံးေနတဲ့ အသုံးကိုမွ ေ႐ြးၿပီး ကန္႔သတ္ပယ္ဖ်က္တယ္ ဆိုေတာ့ Facebook Team က ရယ္စရာ ေကာင္းေနတယ္ဗ်။ အခုလို ေပၚလစီ ခ်လိုက္တာက Facebook ဘက္က လုပ္တာလား၊ အစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တာလားေတာ့ ကြၽန္ေတာ္လည္း မသိဘူးဗ်။ ေသခ်ာတာက ကုလားဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေန႔စဥ္သုံးေနတဲ့ စကားလုံးပါ။ အမုန္းစကား (Hate Speech) မဟုတ္ပါဘူး။

ကြၽန္ေတာ္ ငယ္ငယ္တုန္းက နာမည္ေျပာင္တစ္ခုက ကုလားေလးပါ။ 
ဒီစကားလုံးကို ကန္႔သတ္လိုက္တာက မေရာင္ရာ ဆီလူးေနသလိုပဲ။ Facebook ကို စုေပါင္းေတာင္းဆိုသင့္တယ္လို႔ ထင္တာပဲဗ်။ ဘယ္လိုေတာင္းဆိုရမယ္ ဆိုတာေတာ့ ကြၽန္ေတာ္လည္း မသိဘူး။           

“ေခတ္အဆက္ဆက္ သုံးခဲ့တယ္ ဘာမွမျဖစ္ခဲ့ဘူး”
ေဒၚယဥ္မာေအး (လက္ေထာက္ကထိက - ျမန္မာစာဌာန) 

ျမန္မာျပည္မွာ ဒီစကားလုံးက ၁၁ ရာစု ေႏွာင္းပိုင္း (ပုဂံေခတ္) ကတည္းက အသုံးျပဳေနတာ။ ကိုယ့္ဘက္က ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ဒါက ႏွိမ္လိုတဲ့သေဘာ၊ ႐ိုင္းလိုတဲ့သေဘာ ဒီသေဘာကို သုံးခဲ့တာ မဟုတ္ဘူး။ ကုလားဆိုတာ ႏွိမ္တဲ့ သေဘာပါတယ္လို႔ ထင္ရင္ေတာ့ သူတို႔သေဘာပါပဲ။ ျမန္မာျပည္မွာ ဘယ္ကုလားလူမ်ဳိးကမွ အဲ့ဒီလိုေခၚလို႔ စိတ္ဆိုးတာ မေတြ႔ဖူးပါဘူး။

အမုန္းစကား (Hate Speech) ဆိုတာလည္း ယူဆသူအေပၚမွာပဲ မူတည္ပါတယ္။ ေခတ္အဆက္ ဆက္သုံးခဲ့တယ္ ဘာမွမျဖစ္ခဲ့ဘူး။ သူတို႔ ျမန္မာစာကို လာၿပီးေလ့လာပါလို႔ ေျပာ႐ံုပဲရွိတယ္။ ထဲထဲဝင္ဝင္ ေလ့လာရင္ေတာ့ သူတို႔သိမွာပါ။

ကိုယ့္ဘာသာ ကိုယ့္စကား ကိုယ့္ယဥ္ေက်းမႈ ကိုယ့္စာေပကို တန္ဖိုးမသိသူေတြေၾကာင့္ ဒီျပႆနာ ျဖစ္တယ္လို႔ ျမင္မိပါတယ္။ Facebook Team မွာ ျမန္မာပညာရွင္ေတြ ရွိမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ကုလားဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ကို ဘာေၾကာင့္ သုံးပါတယ္ဆိုတာ ရွင္းမျပႏိုင္ဘူး ထင္တယ္။ စာေပယဥ္ေက်းမႈ ကင္းကြာလြန္းေတာ့ သူမ်ားက ဒါဟာ Hate Speech လို႔ ေျပာေတာ့ ေသခ်ာရွင္းမျပႏိုင္။ အဲ့ဒီေတာ့ ဝင္ၿပီးစကားေတြ ကန္႔သတ္တာမ်ဳိး ျဖစ္သြားတာေပါ့။

ထူးခြၽန္တဲ့လူဟာ မိမိဘာသာစကား ယဥ္ေက်းမႈအေၾကာင္း ထဲထဲဝင္ဝင္ သိထားရင္ ဒီျပႆနာ ျဖစ္စရာ မရွိပါဘူး။ ဒါက အစ္မ အထင္ပါ။                

“ကုလားဆိုတာ ျမန္မာစကားလုံးေတြထဲ တရားဝင္ ေနရာယူထားတာ အမ်ားႀကီးပါ”
သစ္ဆန္းခန္႔ (Channelmyanmar.com မွ Admin)

ကြၽန္ေတာ့္အျမင္အရ ကုလားဆိုတာ ျမန္မာစကားလုံးေတြထဲ တရားဝင္ ေနရာယူထားတာ အမ်ားႀကီးပါ။ ဥပမာ ကုလားပဲ၊ ကုလားထိုင္၊ မုန္႔ကုလားမဲ။ ဒါေတြကို ျပင္လို႔ရတယ္ ထားပါဦး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ကုလားတန္ျမစ္လို အထင္ကရ နာမည္ကို ေျပာင္းလို႔မရဘူး။ လူမႈကြန္ရက္မွာေတာ့ ကုလားဆိုတဲ့ အသုံးအႏႈန္းက ေနာက္ပိုင္းမွာ အမ်ားအားျဖင့္ လူမ်ဳိးတစ္စုကို နာမ္ႏွိမ္ရာက်တဲ့ စကားစုအျဖစ္ သုံးႏႈန္းလာၾကတယ္။

Facebook Team အေနနဲ႔ အဓိက႐ုဏ္းေတြကို အစပ်ဳိးတဲ့ အရာေတြကို ေဖ်ာက္ပစ္ဖို႔ ဒီစကားလုံးကို ထည့္သြင္းခဲ့ပုံရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သိန္းသန္းနဲ႔ခ်ီေနတဲ့ စကားလုံး၊ စကားစုေတြကို လိုက္စစ္ဖို႔ အခ်ိန္ေရာ အင္အားေရာ ရွိပုံမရပါဘူး။ သူငယ္ခ်င္း အခ်င္းခ်င္း အသားမဲလို႔ ကုလားပဲေခၚေခၚ၊ အမုန္းစကားအတြက္ ကုလားလို႔ပဲေရးေရး၊ ျမန္မာစကားလုံးေတြ ျဖစ္တဲ့ ကုလားပဲ၊ ကုလားထိုင္၊ ကုလားေသ ကုလားေမာ စတဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြကိုပါ ခြင့္မျပဳေတာ့ေလာက္ပါဘူး။ 

အကယ္၍ အမုန္းစကား မဟုတ္တဲ့ စကားစုေတြကို ျပန္ခြင့္ျပဳေပးဖို႔ဆိုရင္ Facebook Team ကို တက္ညီလက္ညီ Report လုပ္တာမ်ဳိး ျပည္တြင္းက နည္းပညာရွင္ေတြ စုေပါင္းၿပီး Vote ေကာက္ၿပီး Facebook Team ဆီကို ပို႔ေပးတာမ်ဳိးဆိုရင္ ျပန္ရေလာက္ပါတယ္။ လူအမ်ားက အဆဲစကားလုံးနဲ႔ တရားဝင္ အသုံးအႏႈန္းေတြကို ထိထိမိမိ Vote ေပးႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ဒီလိုမ်ဳိး ဖ်က္ခ်တာမ်ဳိးေတြ ျပန္႐ုပ္သိမ္းသြားမယ္လို႔ ထင္ျမင္မိပါတယ္။                           

“ေဖ့စ္ဘြတ္လူမႈကြန္ရက္မွာ ဒီအသုံးကို အမုန္းစကားလို႔ သတ္မွတ္ထားပုံ ရပါတယ္”
 ကိုေဇာ္ထက္ေအာင္ (လူမႈကြန္ရက္ အသုံးျပဳသူတစ္ဦး) 

ကာလံ ေဒသံ ပရမံေပါ့ေလ။ ဒီ ကုလားဆိုတဲ့ အသုံးက လြတ္လပ္ေရး မရခင္ကတည္းက ရွိခဲ့တာေတာ့ က်ိန္းေသပါပဲ။ အဲ့ဒီတုန္းကလည္း လြတ္လပ္ေရး ေမာ္ကြန္းဝင္ ဆရာႀကီးေတြက ဒီအသုံးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လိုဘယ္ခ်မ္းသာ ျပင္ၾကမလဲ ဆိုတာကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကဖူးတဲ့ သမိုင္းသာဓကေတြ ရွိခဲ့ဖူးတာကို မွတ္သားရ ၾကားခဲ့ရဖူးပါတယ္။ 

ကြၽန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေခၚသူနဲ႔ အေခၚခံရသူ။ သုံးသူနဲ႔ အသုံးခံရသူတို႔ရဲ႕ ၾကားက ေစတနာေတြနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ပတ္သက္ေနပါတယ္။ ေခၚလိုက္သူအေနနဲ႔ ေပါ့ပါးသလို ျဖစ္တဲ့အခါ ရွိသလို ခံရသူအေန နဲ႔ ေလးေလးပင္ပင္ ခံစားသြားရတာမ်ဳိးလည္း ရွိေကာင္း ရွိပါလိမ့္မယ္။ 

အခုအခါ ေဖ့စ္ဘြတ္လူမႈကြန္ရက္မွာ ဒီအသုံးကို အမုန္းစကားလို႔ သတ္မွတ္ထားပုံရပါတယ္။  အေကာင့္ေတြ ဘန္းေနတာ ဆိုတာကို သိရလို႔ေတာ့ ဒီအသုံးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အက်ဳိးစီးပြား ျဖစ္ထြန္းေနတဲ့ နယ္ပယ္ေတြမွာ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္သြားေစသလား ဆိုတာ စဥ္းစားစရာ ရွိပါတယ္။ 

အေပၚက ေျပာခဲ့တဲ့ ဒီအသုံးအႏႈံန္းေကာင္းျခင္း၊ မေကာင္းျခင္းဆိုတာ ကာလံ ေဒသံ ပရမံ ဆိုတဲ့ တရားေတာ္နဲ႔အညီ အခ်ိန္ကာလနဲ႔ ေနရာေဒသေပၚ မူတည္ၿပီး ဆုံးျဖတ္ၾကရင္ အဆင္ေျပသြားၾကမယ္လို႔ပဲ ထင္ပါတယ္။                                                                      

“Facebook Teamက ဒီစကားလုံးကို အေရးယူတာဟာ မေလ်ာ္ကန္တဲ့ လုပ္ရပ္လို႔ ျမင္ပါတယ္” 
ကိုစိုးမိုးမင္း (လူမႈကြန္ရက္ အသုံးျပဳသူတစ္ဦး) 

က်န္တဲ့အေခၚေဝၚေတြ ကိစၥ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ေတာင္ ကုလားဆိုတာ ဘုရင္ေခတ္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ နန္းတြင္း အမိန္႔ျပန္တမ္းေတြမွာေတာင္ သုံးခဲ့တဲ့ ျမန္မာစာ စစ္စစ္ႀကီးပါ။ အမွန္ေတာ့ ဒီစကားလုံးေတြအေပၚ ဘာေၾကာင့္မွ အကဲမဆတ္ခ်င္ပါဘူး။

ဗမာစကား ေကာင္းျခင္းဆိုးျခင္းဟာ ကိုယ္ႏႈတ္အမူအရာေပၚ အမ်ားႀကီး တည္မွီေနတာပဲေလ၊ Facebook Team က ဒီစကားလုံးကို အေရးယူတာဟာ မေလ်ာ္ကန္တဲ့ လုပ္ရပ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။           

ေမာင္မန္း 

ABOUT AUTHOR

(ေမာင္မန္း)