News

POST TYPE

EDITOR PICK POST

ဂ်ာမနီတြင္ ရာဇဝတ္မႈျဖစ္ပြားႏႈန္း ေလ်ာ့သြားေသာ္လည္း ျမင့္တက္လာမည္ကို စိုးရိမ္
09-May-2018



ဘာလင္၊ ေမ ၈

ဂ်ာမနီႏိုင္ငံတြင္ ရာဇဝတ္မႈျဖစ္ပြားႏႈန္း ကိန္းဂဏန္းမ်ားကို ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးက အဂၤါေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္လိုက္သည္ဟု DW သတင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးသစ္က ထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ခံစာတြင္ ၂၅ ႏွစ္အတြင္း ရာဇဝတ္မႈအမ်ားဆံုး က်ဆင္းသြားျခင္း၊ ေဖာက္ထြင္းခိုးယူမႈ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလ်ာ့နည္းသြားျခင္း၊ လူငယ္ဆက္ႏႊယ္ေသာ အၾကမ္းဖက္မႈ သိသာစြာက်ဆင္းသြားျခင္းစေသာ ေခါင္းစဥ္မ်ား ပါဝင္သည္။

သို႔ရာတြင္ ထိုကိန္းဂဏန္းမ်ားသည္ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္မ်ားက လူထု၏ လံုၿခံဳစိတ္ခ်မႈမ်ိဳးကို ျပန္လည္ရယူေပးႏိုင္ျခင္း မရွိေတာ့ေပ။ အရာရာသည္ ဒုကၡသည္ ျပႆနာစတင္ခ်ိန္တြင္ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

“တစ္ဖက္မွာလည္း မီဒီယာရဲ႕ သေဘာသဘာဝလို႔ပဲ ေျပာရမလား။ သတင္းဆိုးကသာ သတင္းေကာင္း ျဖစ္ေနတာမ်ိဳးေပါ့” ဟု ရာဇဝတ္မႈဆိုင္ရာ ပညာရွင္ခရစ္ရွန္ ပိုက္ဖာက မွတ္ခ်က္ေပးသည္။

၂၀၁၇ တြင္ မွတ္တမ္းတင္ ရာဇဝတ္မႈ အေရအတြက္သည္ ယခင္ႏွစ္ကထက္ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလ်ာ့က်ကာ ၅ ဒသမ ၇၆ သန္းသို႔ က်ဆင္းသြားခဲ့သည္။

“ဒါက ႐ူးသြပ္မႈတစ္ခုပဲ။ ႐ုပ္သံမွာ ရာဇဝတ္မႈဇာတ္ကား မပါတဲ့ညဆိုတာ မရွိေတာ့ဘူး။ ဒီ လူသတ္မႈေတြ၊ လူသတ္ဇာတ္လမ္းေတြက လွ်ံထြက္ေနတယ္။ မႏွစ္က ရာဇဝတ္မႈ ကိန္းဂဏန္းေတြ သိသိသာသာ က်သြားတဲ့တိုင္ေအာင္ လူေတြက စိုးရိမ္ႀကီးေနၾကတယ္။ ဂ်ာမနီမွာ ႏိုင္ငံျခားသား အမ်ားႀကီး ေရာက္ေနလို႔ မလံုၿခံဳမႈကို ခံစားေနရတာ။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လံုၿခံဳမႈေပ်ာက္သြားတာေပါ့” ဟု ပိုက္ဖာက ေျပာၾကားသည္။

ရာဇဝတ္မႈ ကိန္းဂဏန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား သို႔မဟုတ္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူမ်ားကို အာ႐ံုစိုက္လာၾကသည္။ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ေအာက္တြင္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းဒုကၡသည္မ်ားအျပင္ ခိုလံႈခြင့္ေတာင္းခံသူမ်ား၊ လတ္တစ္ေလာ ျပည္ႏွင္ဒဏ္ေပး၍ မရေသးေသာေၾကာင့္ ဂ်ာမနီတြင္ ရွိေနသူမ်ား၊ တရားဝင္ ခြင့္ျပဳခ်က္မရပဲ ေနထိုင္ေနသူမ်ား၊ အကာအကြယ္ ေပးထားရေသာ ဒုကၡသည္မ်ား (စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား)၊ ႏိုင္ငံတကာ ကယ္ဆယ္ေရး အစီအစဥ္အရ ဂ်ာမနီတြင္ ေနရာခ်ထားေသာ ဒုကၡသည္မ်ား ပါဝင္သည္။

ခါးပိုက္ႏိႈက္မႈ၊ မုဒိမ္းမႈႏွင့္ လိင္ေႏွာင့္ယွက္မႈ၊ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ ေစာ္ကားမႈ၊ လုယက္မႈႏွင့္ ေဖာက္ထြင္းမႈကဲ့သို႔ေသာ ရာဇဝတ္မႈမ်ားတြင္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္မႈ ေနာက္ခံမွတ္တမ္းရွိေသာ တရားခံမ်ားက အမ်ားစုျဖစ္ေနသည္ဟု သိရွိရသည္။

ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားသည္ ဂ်ာမန္မ်ားထက္ တရားစြဲခံရရန္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ ႏွစ္ဆရွိသည္ဟူေသာ အေၾကာင္းရင္းလည္းရွိသည္ဟု ပိုက္ဖာကဆိုသည္။

ဒုကၡသည္ျပႆနာ မစခင္ ၂၀၁၄ မတိုင္မီကပင္ အသက္ ၁၄ ႏွင့္ ၃၀ အၾကား လူငယ္မ်ားသည္ ျပႆနာအေပးဆံုး အုပ္စုျဖစ္ၿပီး သံသယရွိ တရားခံအားလံုး၏ ထက္ဝက္ခန္႔ရွိသည္ဟု ပိုက္ဖာက ေထာက္ျပသည္။

စစ္ေျပးဒုကၡသည္ ေလးဦးလွ်င္ တစ္ဦးမွာ လူငယ္မ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး ေျမာက္အာဖရိကမွ ေရာက္လာသူမ်ားတြင္ ႏွစ္ဦးလွ်င္ တစ္ဦးႏႈန္းျဖစ္သည္။ ထိုလူငယ္မ်ားသည္ ေမြးရပ္ေျမတြင္ ဇနီးသို႔မဟုတ္ ရည္းစားကို ထားခဲ့သူမ်ားျဖစ္သည္။ “အမ်ိဳးသမီးေတြ မပါလာတဲ့အခ်က္က သက္ေရာက္မႈႀကီးပါတယ္။ သူတို႔က ကိစၥေတြကို လူမႈဆိုင္ရာနည္လမ္းေတြနဲ႔ ေျဖရွင္းေပးႏိုင္သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔ မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ ေယာက်ာ္းေတြရဲ႕ စိတ္ၾကမ္းကိုယ္ၾကမ္း လုပ္ရပ္ေတြ ထြက္ေပၚလာတာေပါ့”ဟု ပိုက္ဖာက သံုးသပ္ျပသည္။

“တစ္ဖက္မွာလည္း ေ႐ႊ႕ေျပာင္း ေနထိုင္သူေတြအေပၚ ဂ်ာမနီကေပးႏိုင္တဲ့ လူမႈေထာက္ပံ့ေၾကးက အကန္႔အသတ္ရွိေနပါတယ္” ဟု ပိုက္ဖာက ဆိုသည္။

“ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အေထာက္အပံ့ေတြ ေလွ်ာ့ခ်ပစ္တဲ့ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီး အိုလက္ခိုးလ္ရဲ႕အစီအစဥ္ကို ကၽြန္ေတာ္ နားမလည္ပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ သူက ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဝန္ႀကီး ဂတ္မူလာရဲ႕ အစီအစဥ္ကို လုပ္ေဆာင္သင့္တာပါ။ ဂတ္မူလာက ဂ်ာမန္ကုမၸဏီေတြကို အစိုးရရန္ပံုေငြနဲ႔ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ မိခင္ႏိုင္ငံမွာ အလုပ္အကိုင္ေတြ ဖန္တီးခိုင္းမယ့္ အစီအစဥ္ ရွိပါတယ္။ သိပ္ေကာင္းတဲ့အစီအစဥ္ပါ” ဟု ေျပာၾကားသြားသည္။

F-04