News

POST TYPE

ARTICLE

သင့္လက္တစ္ကမ္းက မူးယစ္ေဆး ျပႆနာ
21-Apr-2017 tagged as မူးယစ္ေဆးဝါး

ယမန္ေန႔က ႏိုင္ငံပိုင္သတင္းစာမ်ားတြင္ ေငြက်ပ္ သန္းေပါင္း သုံးေသာင္းေက်ာ္၊ ေဆးျပားႏွစ္သန္း၊  အိုက္စ္ ၂၉၉ ကီလို၊ ပစၥတိုႏွစ္လက္၊ ကားငါးစီးႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ား အပါအဝင္ လူရွစ္ဦး ပါဝင္သည့္ မူးယစ္ဂိုဏ္း ဖမ္းမိေသာသတင္းမွာ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕တြင္ လႈပ္ခတ္သြားေသာ သတင္းတစ္ပုဒ္ ျဖစ္သည္။  ၿပီးခဲ့သည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ စံခ်ိန္တင္ ေဆးျပားသန္းတစ္ရာေက်ာ္ကို ရန္ကုန္ၿမဳိ႕တြင္ ပိုင္ရွင္မဲ့ ဖမ္းမိၿပီးသည့္ေနာက္ပိုင္း ထိုင္ဝမ္ႏိုင္ငံသားမ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသား (ေဟာင္ေကာင္) မ်ား ပါဝင္ပတ္သက္ေနသည့္ မူးယစ္ဂိုဏ္းကို ရဲတပ္ဖြဲ႔က ပထမဆုံး ဖမ္းမိျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ ယင္းႏိုင္ငံျခားသားပါ မူးယစ္ဂိုဏ္းမွ အဖြဲ႔ဝင္အခ်ဳိ႕မွာ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္ေနဆဲ ျဖစ္သည္။ ယေန႔အထိ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာေၾကာင့္ ရန္ကုန္ကဲ့သို႔ ၿမဳိ႕ႀကီးမ်ားမွသည္ ေက်းလက္ေဒသမ်ားရွိ မိသားစုမ်ား၏ ဘဝမ်ားသည္ စိုးရိမ္မႈ၊ မလုံၿခံဳမႈမ်ားႏွင့္ ေန႔စဥ္ျဖတ္ေက်ာ္ေနရဆဲ ျဖစ္ပါသည္။ (အယ္ဒီတာ)

ဆရာမ ေဒၚခင္ရီ (အမည္လႊဲ) တစ္ေယာက္ သူမ၏ စလင္းဘက္အိတ္ကို လူျမင္ကြင္းတြင္ လုေျပးသူသည္ သူမတပည့္ေဟာင္းတစ္ဦး ျဖစ္လာလိမ့္မည္ဟု ဘယ္တုံးကမွ မေမွ်ာ္လင့္ခဲ့။

ယခုအခါ သူမ၏ ကိုးတန္းတပည့္ေဟာင္း ကေလးသည္ အနာဂတ္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ျပည့္လွ်ံေနသည့္ စာသင္ခန္းထဲက ေက်ာင္းသားေလး မဟုတ္ေတာ့။

ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း အေရာင္မ်ားစြာက စြန္းထင္းသြားခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

ေက်ာင္းဆရာလုပ္၍ မိဘႏွစ္ပါးကို လုပ္ေကြၽးလိုေၾကာင္း မၾကာခဏ ေျပာျပေလ့ရွိသူ ဆယ္ေက်ာ္သက္အ႐ြယ္ လူငယ္တစ္ဦးသည္ ယခုအခ်ိန္တြင္ လိႈင္သာယာၿမဳိ႕နယ္ရွိ လူစည္ကားရာ လမ္းမ်ားေပၚ သြားလာေနသူမ်ား၏ လက္ကိုင္ဖုန္းႏွင့္ ပိုက္ဆံအိတ္တို႔ကို အုပ္စုဖြဲ႔ လုယက္သူအျဖစ္ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

အဆိုပါလူငယ္မွာ လြန္ခဲ့သည့္ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္က ၎ကို စာသင္ၾကားေပးခဲ့သည့္ နဝမတန္းျပ ဆရာမ ေဒၚခင္ရီ (အမည္လႊဲ) ကိုပင္ မမွတ္မိေတာ့၊ ေစ်းဝယ္ျပန္လာသူ ေဒၚခင္ရီ၏ စလင္းဘက္အိတ္ကို လူျမင္ကြင္းတြင္ ဆြဲလုယူထြက္ေျပးခဲ့သည္။

ယင္းျဖစ္စဥ္က ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ လိႈင္သာယာၿမဳိ႕နယ္၊ မီးခြက္ေစ်းအနီးရွိ လူစည္ကားရာ လမ္းတြင္ ယခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလက ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“ေစ်းဝယ္ၿပီး စက္ဘီးနဲ႔ အိမ္ျပန္လာခ်ိန္ စလင္းဘက္အိတ္ အလုခံရတာ၊ လူသုံးေယာက္ စီးလာတဲ့ ဆိုင္ကယ္ေပၚက ေနာက္ဆုံးမွာ ထိုင္ေနတဲ့ ေကာင္ေလး ကြၽန္မ စက္ဘီးေရွ႕ျခင္းထဲက စလင္းဘက္အိတ္ကို ဆြဲလုယူသြားတာ၊ ႐ုတ္တရက္ဆိုေတာ့ ကြၽန္မ ေၾကာင္ၿပီး မေအာ္မိလိုက္ဘူး၊ အိတ္ဆြဲလုသြားတဲ့ ကေလးက လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္က ကြၽန္မ စာသင္ေပးခဲ့တဲ့ ကိုးတန္းေက်ာင္းသားေလး ျဖစ္ေနတယ္” ဟု ေက်ာင္းဆရာမ ေဒၚခင္ရီက ေျပာသည္။

စလင္းဘက္အိတ္ လုယူသြားသည့္ ေက်ာင္းသား၏ ေနအိမ္သို႔ ေဒၚခင္ရီ လိုက္သြားသည္။ ရင္နင့္စကား ၾကားလိုက္ရသည္က တပည့္ျဖစ္သူမွာ ဆယ္တန္းႏွစ္ဝက္ျဖင့္ပင္ မူးယစ္ေဆး စတင္သုံးစြဲတတ္ေနၿပီဟု ၎၏ မိသားစုထံမွ သိရသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ၂ ႏွစ္က အတန္းထဲ စာအေတာ္ဆုံး ကိုးတန္းေက်ာင္းသားခမ်ာ ယခုမူ ပညာသင္ၾကားေပးခဲ့သည့္ ဆရာမျဖစ္သူကိုပင္ မမွတ္မိ၊ ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္ေအာင္ ေစ့ေဆာ္သူက ရွိေနသည္။

ယင္းမွာ ‘စိတ္ႂကြမူးယစ္ေဆး’

မူးယစ္ေဆးဝါး၏ ဆိုးက်ဳိးကို ယင္းေက်ာင္းသား၏ မိသားစု ရင္ဆိုင္ေနရသည္။ ေနအိမ္ရွိ အဖိုးတန္ ပစၥည္းမ်ား မၾကာခဏေပ်ာက္ရွခဲ့သည္။ ယခုလမ္းေပၚ လုယက္မႈ က်ဴးလြန္လာသည့္အထိ အတင့္ရဲလာသည့္ သားျဖစ္သူအား အဖမ္းမခံေစရန္ ေက်ာင္းဆရာမ ေဒၚခင္ရီကို ခယေတာင္းပန္ေနရရွာၿပီ။

မူးယစ္ေဆးဝါးေၾကာင့္ အျဖစ္ဆိုးႀကံဳခဲ့ရသည့္ မိသားစုမ်ား၊ အျခားျဖစ္စဥ္မ်ားမွာလည္း ႏိုင္ငံတစ္ဝန္း ရွိေနသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၂၂ ရက္ ရန္ကုန္တိုင္း၊ သန္လ်င္ၿမဳိ႕၊ ကြမ္းၿခံကုန္း႐ြာတြင္ အမ်ဳိးသားတစ္ဦး အသားလွီးဓားႏွစ္ေခ်ာင္း လက္တစ္ဖက္စီတြင္ ကိုင္ေဆာင္လ်က္ လမ္းေပၚရမ္းကားေနသည္။

အသိစိတ္ေပ်ာက္ေနသည့္ အမ်ဳိးသားက ယင္း႐ြာတြင္ေနထိုင္သည့္ အသက္ ၂၆ ႏွစ္ လူငယ္တစ္ဦး။

မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမွ ဝင္မထိန္းရဲ သည့္ ၎ကို ရဲတပ္ဖြဲ႔က ေျပာင္းေခ်ာေသနတ္ျဖင့္ သုံးခ်က္ဆက္တိုက္ ပစ္ခတ္ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။

ခႏၶာကိုယ္အႏွံ႔ ယမ္းစမွန္ဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ ေျမေပၚလဲက်သြားသည့္ ၎ထံမွ WY (ယာဘ/ရာမ) ေဆးျပားတစ္ျပား သိမ္းဆည္းရမိခဲ့သည္။

မူးယစ္ေဆးဝါး သုံးစြဲၿပီး ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ရာဇဝတ္အခ်ဳိ႕ သက္ဆိုင္ရာသို႔ မေရာက္လိုက္သည့္ မႈခင္းမ်ားလည္း ရွိေနသည္။

“အိမ္ကညီဆို ေဆးေၾကာင္လာရင္ တုတ္ဆြဲ ဓားဆြဲနဲ႔၊ ဘယ္အခ်ိန္ ရန္ျပဳခံရမလဲ သတိထားေနရတာ” ဟု ဒဂုံေတာင္ၿမဳိ႕နယ္၊ ၁၀၄ ရပ္ကြက္တြင္ ေနထိုင္သည့္ ကိုစိုးဝင္း (အမည္လႊဲ) က ေျပာသည္။

နည္းပညာတကၠသိုလ္ ဒုတိယႏွစ္ျဖင့္ ေက်ာင္းထြက္ခဲ့ရရွာသည့္ ၎၏ညီျဖစ္သူမွာ ယခုအခ်ိန္ထိ စိတ္ႂကြမူးယစ္ေဆး၏ သားေကာင္ ျဖစ္ေနရွာသည္။ ေဆးျဖတ္ေသာ္လည္း ခဏတာ၊ ျပန္ျပန္သုံးစြဲတတ္သည့္ ညီျဖစ္သူ၏ ရမ္းကားမႈကို သက္ဆိုင္ရာထံ မတိုင္ၾကားဝံ့၊ ဖမ္းဆီးမခံရေစရန္ မိသားစုမွ အံႀကိတ္ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းေနရေၾကာင္း ကိုစိုးဝင္းက ဆိုသည္။

ကိုစိုးဝင္း မိသားစုကဲ့သို႔ မူးယစ္ေဆးေၾကာင္ေနသူမ်ား၏ ရမ္းကားမႈကို ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ လမ္းမေပၚ သြားလာေနသူအခ်ဳိ႕ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရၿပီး အခ်ဳိ႕မွာ အသက္ပင္ ေသဆုံးခဲ့ရသည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၂၈ ရက္က လိႈင္ၿမဳိ႕နယ္တြင္ ေနအိမ္မွ အလုပ္သြားရန္ လမ္းေပၚထြက္လာသည့္ အသက္ ၆၀ ေက်ာ္ အမ်ဳိးသားတစ္ဦး ေဆးေၾကာင္ေနသည္ဟု ယူဆရသည့္ အမ်ဳိးသား၏ တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ေသဆုံးခဲ့ရသည္။

ယင္းႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၁၀ ရက္က စမ္းေခ်ာင္းၿမဳိ႕နယ္၊ ဝါးခယ္မလမ္းတြင္ မူးယစ္ေဆးေၾကာင္ေနသည့္ အမ်ဳိးသားတစ္ဦးက ၎ႏွင့္ ရန္ၿငဳိးရန္စ မရွိသည့္ ဆိုက္ကားေပၚမွ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးကို ဓားျဖင့္ ေျပးထိုးခဲ့သည္။

အထက္ပါျဖစ္စဥ္မ်ားမွာ လူအမ်ားသိခဲ့သည့္ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာ၊ အမ်ားျပည္သူအေပၚ သိသာစြာ ၿခိမ္းေျခာက္လာသည့္ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာက ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး ၿမဳိ႕ႀကီးမ်ားရွိ လမ္းေပၚအထိ ဂယက္႐ိုက္လာခဲ့ၿပီ။

လူထုအေပၚ ၿခိမ္းေျခာက္လာၿပီျဖစ္သည့္ မူးယစ္ေဆးဝါး သားေကာင္မ်ား၏ အႏၲရာယ္ကို ကိုယ္ႏွင့္မဆိုင္ဟု ေန၍မရေတာ့ေပ၊။

စိတ္ႂကြေဆးျပား WY (ယာဘ) မွာ တစ္ျပား က်ပ္ႏွစ္ေထာင္မွ ငါးေထာင္အထိေပး၍ ယေန႔ေခတ္တြင္ ၿမဳိ႕နယ္ေက်း႐ြာအႏွံ႔ အခ်ိတ္အဆက္ရွိသူအေနႏွင့္ လြယ္လင့္တကူ ဝယ္ယူႏိုင္သည္။

၎ကို လူငယ္မ်ားအၾကားမွာ ေဝယံဟုလည္း ေခၚၾကသည္။ အသီး၊ ၾကယ္သီးဟုလည္း အခ်ဳိ႕ေခၚေဝၚလ်က္ရွိၿပီး အက်စ္သီး၊ အပြသီး၊ အေရာင္သီး၊ အနံ႔သီး စသည္ျဖင့္ ေစ်းႏႈန္းမ်ဳိးစုံ ရွိသည္။

ယခင္လူသုံးမ်ားခဲ့သည့္ ေဆးေျခာက္ဝယ္ရသည္ထက္ပင္ WY က ယခုအခ်ိန္မွာ ပို၍ လြယ္ကူစြာ ဝယ္ယူႏိုင္ေနၿပီ။

လက္တည့္စမ္းလိုသည့္ လူငယ္မ်ားအၾကား ဖက္ရွင္တစ္ခုအသြင္ သုံးစြဲမႈ ျမင့္တက္ေနသည့္ WY (ယာဘ) ေဆးျပားက ပုံမွန္အားျဖင့္ ခဲျပားေပၚတင္ အပူေပး၍ အေငြ႔ကို ပိုက္ျဖင့္ စုပ္ယူရသည္။

ရပ္ကြက္ေက်း႐ြာအႏွံ႔ လြယ္လင့္တကူ ဝယ္ယူသုံးစြဲႏိုင္သည့္ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာ၏ ေနာက္ဆက္တြဲမွ ရာဇဝတ္မႈမ်ားက ေနရာအႏွံ႔ မၾကာခဏ ျဖစ္ပြားေနသည္။

ေဆးေၾကာင္ေနသူ၏ ရန္ျပဳတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ေသဆုံးသူႏွင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသူမ်ား ႏိုင္ငံတစ္ဝန္း ႏွစ္စဥ္ျဖစ္ပြားလ်က္ ရွိသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ဝန္းတြင္ ႏွစ္စဥ္ မူးယစ္ေဆးဝါး အမႈေပါင္း ခုနစ္ေထာင္ေက်ာ္ ဖမ္းမိခဲ့ၿပီး မူးယစ္ေဆးဝါး သုံးစြဲရာမွ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ အေယာက္ငါးေထာင္ခန္႔ ရွိေနေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ မူးယစ္ေဆးဝါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရး ရဲတပ္ဖြဲ႔ထံမွ သိရသည္။

မူးယစ္ေဆးဝါး ေခါင္းစဥ္ေအာက္တြင္ ပုံသဏၭာန္ အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ရွိေနသည့္ ယာဘအပါအဝင္ ေခါင္းခါေဆး၊ ေရခဲႏွင့္ ေဆးေျခာက္တို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္လာသည့္ မႈခင္းမ်ားက ယခုႏွစ္ပိုင္းတြင္ ပိုမိုျမင့္တက္လာခဲ့သည္။

WY (ယာဘ) မွာ တစ္ႏိုင္ငံလုံး အေနႏွင့္ မူးယစ္ေဆးဝါး ဖမ္းဆီးမႈတြင္ အျခားမူးယစ္ေဆးဝါးမ်ားထက္ မ်ားစြာသာလြန္ေနသည္။

“မူးယစ္ေဆးဝါးေၾကာင့္ စိတ္ေၾကာင္ေနသူေတြက အခ်ိန္မေ႐ြး အၾကမ္းဖက္မႈေတြ လုပ္တတ္တယ္၊ သာမန္ စိတ္ေဝဒနာရွင္ထက္ ေဆးေၾကာင္ေနသူက အႏၲရာယ္ပိုေပးႏိုင္တာမို႔ ကိုယ့္ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ေဆးစြဲေနသူ ေတြ႔ခဲ့ရင္ သက္ဆိုင္ရာထံ အေၾကာင္းၾကားသင့္တယ္၊ ကိုယ္ႏွင့္မဆိုင္တာပဲ ဆိုၿပီး လ်စ္လ်ဴ႐ႈမေနသင့္ဘူး၊ ေဆးဆြဲေနသူေတြက သူေဆးသုံးရဖို႔က လြဲၿပီး က်န္တာ ဘာမွမသိေတာ့ဘူး၊ ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္ရမွာလည္း ဝန္မေလးဘူး” ဟု မူးယစ္ေဆးဝါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရး ရဲတပ္ဖြဲ႔မွ ရဲအရာရွိတစ္ဦးက ေျပာသည္။

စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစသည့္ မူးယစ္ေဆးဝါး ဆိုသည့္အတိုင္း မူးယစ္ေဆးဝါးေၾကာင့္ စိတ္ေရာဂါေဝဒနာသည္ ျဖစ္သြားသူ အမ်ားအျပား ရွိေနေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးရွိ စိတ္က်န္းမာေရးေဆး႐ုံႀကီး၏ ေဆး႐ုံမွတ္တမ္းမ်ားထံမွ သိရသည္။

ယင္းေဆး႐ုံသို႔ ေဆးေၾကာင္၊ အရက္ေၾကာင္ေနသည့္ စိတ္ေဝဒနာရွင္မ်ား လာေရာက္ကုသေနမႈ တစ္လထက္တစ္လ အေရအတြက္ ပိုမိုမ်ားျပားလာေနသည္က မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာ တစ္စထက္တစ္စ ပို၍ႀကီးထြားလာေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သက္ေသခံေနသည္။

ေဆးေၾကာင္၊ အရက္ေၾကာင္ လူနာေပါင္း အေယာက္ ၇၀၀ ခန္႔ကို အဆိုပါေဆး႐ုံတြင္ ထိန္းသိမ္းထားၿပီး လက္ရွိ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအတြင္း ေဆးကုသမႈ ခံယူေနေသာ မူးယစ္ေဆးျဖတ္သူ၊ အရက္ျဖတ္သူဦးေရ တစ္ေထာင္ေက်ာ္ ရွိေနသည္။

“ေဆးေၾကာင္ၿပီး လြတ္သြားသူ ႐ူးသြားသူေတြက ခံစားခ်က္ေတြ အရမ္းျဖစ္တယ္၊ သူတို႔မွာ ႐ိုက္ခ်င္စိတ္ သတ္ခ်င္စိတ္ေတြ မၾကာခဏျဖစ္ေလ့ ရွိတယ္၊ စိတ္ခံစားခ်က္အတိုင္း ျပင္းျပင္းထန္ထန္ လုပ္တတ္တယ္၊ သူတို႔က ေဆးအရွိန္ေၾကာင့္ အရမ္းသန္စြမ္းေနတာမို႔ ေတာ္႐ုံလူ မထိန္းႏိုင္ဘူး၊ သာမန္အ႐ူးက သူတို႔ေတြေလာက္ ခံစားခ်က္ မျပင္းထန္ဘူး” ဟု စိတ္က်န္းမာေရးေဆး႐ုံႀကီးမွ ဆရာဝန္တစ္ဦးက ဆိုသည္။

မူးယစ္ေဆးဝါး သုံးစြဲရာမွ ေဆးေၾကာင္တတ္သူမ်ားမွာ ေဆးဝါးအလြန္အကြၽံ သုံးစြဲခ်ိန္ႏွင့္ ေဆးအရွိန္က်ခ်ိန္မ်ားတြင္ အမ်ားဆုံးျဖစ္တတ္ေၾကာင္း မူးယစ္ေဆးဝါး သုံးစြဲခဲ့ဖူးသည့္ ဦးမ်ဳိးေအာင္က ေျပာသည္။

ကိုယ္တိုင္ မူးယစ္ေဆးဝါးအမႈျဖင့္ ေထာင္က်ခဲ့ဖူးသည့္ ဦးမ်ဳိးေအာင္တစ္ေယာက္ မူးယစ္ေဆးဝါး၏ ဆိုးက်ဳိးကို ေကာင္းစြာသိေနသည္။

လမ္းေပၚထိန္းမႏိုင္သိမ္းမႏိုင္ ေရာက္ရွိေနၿပီ ျဖစ္သည့္ မူးယစ္ေဆးဝါး သားေကာင္မ်ား၏ အႏၲရာယ္ကို အစိုးရအေနႏွင့္ ထိေရာက္စြာ ေျဖရွင္းေပးရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

“ရန္ကုန္မွာ မူးယစ္ေဆးသုံးေနတဲ့သူ သိန္းနဲ႔ခ်ီ ရွိတယ္၊ ဒီေဆးဝါးေတြ ဘယ္ကထြက္ေနလဲဆိုတာ အစိုးရမေျပာနဲ႔ ျပည္သူေတြေတာင္ သိေနၾကတာေလ၊ အလုံးအရင္းနဲ႔ ထုတ္ေနသူေတြ မဖမ္းဘဲ ကိုင္းဖ်ားကိုင္းနားေလးေတြ အဖမ္းျပေန႐ုံနဲ႔ ဒီကိစၥက ၿပီးသြားမွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု ၎က ေျပာသည္။

မူးယစ္ေဆးဝါးမ်ားကို အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္ ဖမ္းဆီးေနၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္ ထိန္းခ်ဳပ္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း အစိုးရအေနႏွင့္ ေႂကြးေၾကာ္ေနခဲ့ေသာ္လည္း လမ္းေပၚပ်ံ႕က်ဲေနၿပီ ျဖစ္သည့္ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာက အိမ္တိုင္းအိမ္တိုင္း တံခါးလာေခါက္ေနၿပီ ျဖစ္သည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ စီးပြားေရး၊ ဘာသာေရး ကိစၥမ်ားျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးကစားပြဲၾကား ႐ုန္းကန္ေနသည့္ အစိုးရသစ္အေနႏွင့္ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာပါ စိန္ေခၚမႈမ်ား ရွိေနသည္။

ကမာၻ႔ဒုတိယေျမာက္ ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္မႈႏိုင္ငံ အျဖစ္လည္း UNODC ၏ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြက္ ထုတ္ျပန္သည့္ ကမာၻ႔မူးယစ္ေဆးဝါး အေျခအေနဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပေနဆဲ ျဖစ္သည္။

ယင္းအစီရင္ခံစာတြင္ ကမာၻ႔ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္မႈ၏ ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ျမန္မာႏိုင္ငံက ထုတ္လုပ္လ်က္ရွိၿပီး မက္သာဖက္တမင္းေဆးျပား သုံးစြဲမႈႏႈန္းမွာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ျမင့္မားေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္တြင္ ေ႐ြ႕လ်ားမူးယစ္ေဆးဝါး ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ား ရွိေနၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္းတြင္ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္  ဘိန္းျဖဴေမွာင္ခိုလမ္းေၾကာင္းမ်ား အသစ္တိုးခ်ဲ႕လာေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ေအာက္လႊတ္ေတာ္သို႔ ႏွစ္စဥ္တင္သြင္းေသာ အစီရင္ခံစာအသစ္တြင္ ေဖာ္ျပေနသည္။

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ေအာက္လႊတ္ေတာ္သို႔ ႏွစ္စဥ္တင္သြင္းေသာ အစီရင္ခံစာျဖစ္သည့္ ႏိုင္ငံတကာ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ မူးယစ္ေဆးဝါး ထိန္းခ်ဳပ္ေရး မဟာဗ်ဴဟာ အစီရင္ခံစာ (INCSR) ၂၀၁၆ တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ နယ္စပ္ေဒသ အားလုံးျဖတ္သန္း၍ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံမ်ားသို႔ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ ဘိန္းကုန္ကူးမႈ အလ်င္အျမန္ ျမင့္တက္လ်က္ရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွ၊ ၾသစေၾတးလ်ႏွင့္ အေရွ႕အာရွတစ္ခြင္သို႔ ဘိန္းႏွင့္ မက္သာဖက္တမင္း ေဆးျပားမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အဓိက တင္ပို႔ေရာင္းခ်ေနသည္ဟု စစ္တမ္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အစီရင္ခံစာအရလည္း ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ အ႐ြယ္အစားျဖင့္ ေသးငယ္ၿပီး ေ႐ြ႕လ်ားလႈပ္ရွားရန္ လြယ္ကူသည့္ ATS (အဖက္တမင္း အမ်ဳိးအစား စိတ္ႂကြေဆး) ဓာတ္ခြဲခန္းမ်ား ရွိေနေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္း ဝင္ေရာက္ေနသည့္ မက္သာဖက္တမင္းေဆးျပား အမ်ားစုမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ တင္ပို႔လာျခင္း ျဖစ္ၿပီး ‘ဝ’ ျပည္ ေသြးစည္းညီညြတ္ေရး တပ္မေတာ္ (UWSA) က မက္သာဖက္တမင္း ထုတ္လုပ္မႈႏွင့္ အျခားေသာ ေဒသတြင္း ေဆးျပားထုတ္လုပ္သူမ်ားသည္ ထိုင္းႏိုင္ငံအတြက္ စိုးရိမ္စရာ ျပႆနာတစ္ရပ္ အျဖစ္ ရွိေနသည္ဟု INCSR အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပထားသည္။

ထိန္းမႏိုင္သိမ္းမႏိုင္ အေျခအေန ေရာက္ရွိေနသည့္ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာကို ကိုင္တြယ္ႏိုင္ရန္ အစိုးရသစ္လက္ထက္ မူးယစ္ေဆးဝါး တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား အားသြန္ခြန္စိုက္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ရာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း မူးယစ္ေဆးဝါး ဖမ္းဆီးရမိမႈက လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္မ်ားထက္ ပိုခဲ့သည္က သက္ေသထူေနသည္။

မူးယစ္ဂိုဏ္းအဖြဲ႔မ်ား အေျခခ်လာသည့္ ရန္ကုန္ႏွင့္ မႏၲေလးၿမဳိ႕ႀကီးမ်ားတြင္ အစိုးရသစ္လက္ထက္ ဒဂုံစစ္ဆင္ေရး၊ ရတနာပုံ စစ္ဆင္ေရး စီမံခ်က္မ်ားျဖင့္ မူးယစ္တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို အရွိန္ျမႇင့္ တင္ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

ယင္းအျပင္ ျပည္ပသို႔ မူးယစ္ေဆးဝါးထြက္ရာ လမ္းေၾကာင္းျဖစ္ေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ေမယုစစ္ဆင္ေရး စီမံခ်က္ကို ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ မူးယစ္အမႈေပါင္း ေျခာက္ေထာင္ေက်ာ္ႏွင့္ တရားခံ ကိုးေထာင္ေက်ာ္ ဖမ္းဆီးခဲ့ၿပီး လူထုအစိုးရသစ္လက္ထက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁ ရက္ေန႔မွ မတ္လ ၂၃ ရက္အထိ မူးယစ္အမႈ ကိုးေထာင္ေက်ာ္ႏွင့္ တရားခံဦးေရ တစ္ေသာင္းႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ကို ဖမ္းဆီးႏိုင္ခဲ့သည္။

ဖမ္းဆီးရမိသည့္ မူးယစ္ေဆးဝါးအမႈ ကိန္းဂဏန္းမ်ားအရ ယခင္ႏွစ္မ်ားထက္ သာလြန္ခဲ့ေသာ္လည္း အစိုးရသစ္လက္ထက္ ဖမ္းဆီးႏိုင္သည့္ မူးယစ္အမႈမ်ားတြင္ ပိုင္ရွင္မဲ့အမႈ အမ်ားစု ပါဝင္ေနသည္။

လက္ရွိ ရန္ကုန္ဆိပ္ကမ္းသို႔ လိပ္စာမွား ဝင္ေရာက္လာသည္ဟုဆိုသည့္ ျပည္ပမွ တင္ပို႔လာသည့္ သၾကားအိတ္မ်ား ထည့္ထားသည့္ ကြန္တိန္နာပုံးထဲမွ ကိုကင္းမ်ားအမႈကို ယေန႔အခ်ိန္ထိ အမ်ားျပည္သူထံ ျဖစ္စဥ္အမွန္ကို ခ်ျပႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေပ။

မူးယစ္ေမွာင္ခို ေရာင္းဝယ္ေရးတြင္ ေနာက္ကြယ္မွ လာဘ္စားမႈ၊ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ ဆက္ႏႊယ္ေနမႈမ်ား ရွိေနခဲ့သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္မ်ားတြင္ ဖမ္းမိခဲ့သည့္ မူးယစ္ေဆးဝါးအမႈအခ်ဳိ႕တြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ႏွင့္ သံဃာအခ်ဳိ႕၊ အစိုးရဌာနမွ အရာရွိမ်ား၊ တပ္မေတာ္ႏွင့္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားပါ ပါဝင္ပတ္သက္ေနသည္။

တပ္ဖြဲ႔ဝင္အင္အား နည္းပါးမႈ၊ အေထာက္အကူျပဳပစၥည္းမ်ား လိုအပ္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ လက္ရွိ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာကို ထိေရာက္စြာ တားဆီးႏွိမ္နင္းႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားထံမွ သိရသည္။

“လက္ရွိ မူးယစ္ျပႆနာက အေတာ္ႀကီးထြားေနၿပီ၊ ဒါကိုထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔ရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ျမႇင့္တင္ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္၊ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္မီ မဟုတ္ေတာင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွအဆင့္အထိ မီေအာင္ေတာ့ ျမႇင့္တင္ေပးေစခ်င္တယ္” ဟု မူးယစ္ေဆးဝါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရး ရဲတပ္ဖြဲ႔မွ ရဲမွဴးႀကီး ေက်ာ္ေက်ာ္မင္းက ေျပာသည္။

လမ္းေပၚလွ်ံက်ေနၿပီ ျဖစ္သည့္ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပႆနာက လူထု၏ ေနာက္ေက်ာမလုံၿခံဳမႈကို ဖန္တီးေနေၾကာင္း သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက သိေနသည္။ သို႔ေသာ္ ထိေရာက္စြာ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း မၾကာခဏ ျဖစ္ပြားေနသည့္ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ရာဇဝတ္မႈမ်ားက သက္ေသခံေနသည္။

“YBS လိုင္းကားေပၚမွာ ယာဥ္ေမာင္းနဲ႔ စပယ္ယာ ေဆးခ်ေနတာ ကြၽန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ ျမင္ခဲ့လို႔ ဓာတ္ပုံခိုး႐ိုက္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိသူေတြထံ တိုင္ခဲ့တယ္၊ ရပ္ကြက္ထဲက ဆိုင္ကယ္ကယ္ရီေမာင္းတဲ့ ခ်ာတိတ္အခ်ဳိ႕လည္း ေဆးသုံးေနမွန္း လူထုက သိတယ္၊ သက္ဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိသူေတြက မသိတာလား၊ ကိုယ္နဲ႔မဆိုင္ဘူးဆိုၿပီး လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားတာလား ေတြးမရဘူး၊ ဒီလူေတြ ေဆးေၾကာင္လာရင္ ျပည္သူေတြပဲ ခံရမွာ” ဟု လိႈင္သာယာၿမဳိ႕နယ္တြင္ ေနထိုင္သည့္ ဦးခင္ေမာင္က ေျပာသည္။

လမ္းေပၚမွ မူးယစ္ေဆးဝါး သားေကာင္မ်ားကို အခ်ိန္မီထိန္း၍ လမ္းေၾကာင္းမွန္ ျပန္ေရာက္ႏိုင္ေစရန္ လက္ရွိအစိုးရက ဥပေဒၾကမ္းတစ္ခုကို ေရးဆြဲၿပီး ႏိုင္ငံပိုင္သတင္းစာမ်ားမွ တစ္ဆင့္ အမ်ားျပည္သူထံ အသိေပးခဲ့သည္။

ပိုင္ရွင္မဲ့ မူးယစ္ေဆးမ်ားကို ကြန္တိန္နာျဖင့္ ႏိုင္ငံအႏွံ႔အျပားတြင္ ေတြ႔ရွိေနခ်ိန္ လက္ထဲတြင္ WY (ယာဘ) တစ္ျပား၊ ႏွစ္ျပားျဖင့္ လူငယ္မ်ား၏ ေတာက္ပေသာ အနာဂတ္ကို ေထာင္အတြင္း၌ အခ်ိန္ကုန္ေစသည္က မွ်တပါ၏ေလာဟု ေမးခြန္းထုတ္သူမ်ားက မနည္းမေနာ။

WY သုံး လူငယ္မ်ား ေထာင္က်တန္းက်ၿပီး အနာဂတ္ေပ်ာက္ရျခင္းအတြက္ လာဘ္စားသည့္ ဝန္ထမ္းမ်ား၏ ပေယာဂကလည္း မကင္း၊ ေရ(ေငြ) ေလာင္းလွ်င္ ေလာင္းသလို အမႈက ေပါ့သြားႏိုင္သည္။ ေရမေလာင္းလွ်င္ တက္လူမ်ား၏ ဘဝမွာ နရသိန္တြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ကုန္ဆုံးသြားႏိုင္သည္က ျဖစ္သင့္ပါ၏ေလာ။

မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ မူဝါဒႏွင့္ တရားစီရင္ေရးပိုင္းအတြက္ ေမးခြန္းက မ်ားစြာရွိေနသည္။

ေဆးသုံးစြဲ၍ ေထာင္က်ခဲ့သူ ဦးမ်ဳိးေအာင္က မူးယစ္ေဆးစြဲေနသူအား ရဲစခန္းထံ ဖုန္းဆက္တိုင္ၾကားပါက အမႈဖြင့္အေရးယူ ေထာင္ခ်ေသာေၾကာင့္ မူးယစ္သားေကာင္မ်ား အေနႏွင့္ အေမွာင္ကမာၻတြင္ ဆက္လက္က်င္လည္ေနဦးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာေလသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံအနာဂတ္ မ်ဳိးဆက္သစ္လူငယ္မ်ား က်န္းက်န္းမာမာ၊ ေဘးကင္းလုံၿခံဳစြာ၊ စိတ္ဓာတ္ႀကံ့ခိုင္စြာျဖင့္ ႏိုင္ငံတာဝန္မ်ားကို အသင့္လႊဲေျပာင္း တာဝန္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ေရးအတြက္ မူးယစ္ေဆးဝါး အေမွာင္ထုႀကီးကို ရွင္းလင္းဖယ္ရွားေပးႏိုင္ရန္ အေရးႀကီးလွေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢဳိလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ယခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ျပည္သူသို႔ ေက်းဇူးတင္လႊာတြင္ ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

မူးယစ္ေဆးဝါး၏ ႏြံအတြင္း နစ္ေနေသာ တပည့္ျဖစ္သူ အပါအဝင္ အနာဂတ္ မ်ဳိးဆက္သစ္ လူငယ္မ်ားကို လႈပ္ေလနစ္ေလျဖစ္သည့္ ဤမရဏႏြံအိုင္ႀကီးကို ေရွာင္ရွားေစလိုသည္က နဝမတန္းျပ ေက်ာင္းဆရာမ ေဒၚခင္ရီ၏ ေစတနာ။

လုယက္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ သူမတပည့္ကိုမူ ၎၏ မိဘမ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္၍ ေဆးျဖတ္ရန္ စိတ္ က်န္းမာေရးေဆး႐ုံသို႔ ပို႔ခဲ့ေသးသည္။ သို႔ေသာ္လည္း စိတ္ထဲမေကာင္းလွ။

အေမွာင္ထဲက ၾကယ္ေလးတစ္စင္းမွာမူ စိတ္က်န္းမာေရးေဆး႐ုံသို႔ ေရာက္ရွိသြားခဲ့ၿပီ။

“ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ သူဟာ တိုင္းျပည္အတြက္ သားေကာင္းတစ္ေယာက္ မျဖစ္ခဲ့ရင္ေတာင္ ေဘးပတ္ဝန္းက်င္အတြက္ ရာဇဝတ္ေကာင္ တစ္ေယာက္ မျဖစ္ရင္ပဲ ကြၽန္မ ေက်နပ္ပါၿပီ” ဟု ေဒၚခင္ရီက ဆိုေလသည္။

ခုိင္စုိးလင္း