News

POST TYPE

ARTICLE

ျပည္သူမ်ား၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားကို ျမန္မာအစိုးရျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ၿပီေလာ

The Guardian မွ Poppy McPherson ေရးသားၿပီး ေဆာင္းဦးကိုကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္။

ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ခံခဲ့ရသူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ကတည္းက ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ဟူသည့္ ရာထူးကိုရယူကာ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦး ျဖစ္လာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေျခအေနမွာ မ်ားစြာ တိုးတက္ေကာင္းမြန္သြားျခင္း မရွိေသးပါ။ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ ျပည္တြင္းစစ္ အရွိန္ တက္ခဲ့သလို ဘဂၤါလီသူပုန္မ်ားကို တပ္မေတာ္က ဆိုးဆိုး႐ြား႐ြား ႏွိပ္ကြပ္မႈမ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ အင္တာနက္ေပၚတြင္ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုမႈကို ဖိႏွိပ္ထားျခင္းမ်ိဳးလည္း ရွိေနပါသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ယင္းကိစၥရပ္မ်ား အေပၚတြင္ တစ္စံုတစ္ရာ မွတ္ခ်က္ေပးျခင္းမ်ိဳး မရွိေပ။

သံအမတ္မ်ား၊ ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားက အစိုးရ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား အေပၚတြင္ နားလည္ရခက္ေနၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေခါင္းေဆာင္မႈဟန္ပန္၊ သူ၏ အနာဂတ္အျမင္အေပၚ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မေျပာၾကားႏိုင္မႈႏွင့္ လူနည္းစုမ်ားအေပၚ ခြဲျခားမႈအား ဆန္႔က်င္ေၾကာင္း ေျပာၾကားရန္ တြန္႔ဆုတ္ေနမႈတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးခြန္းမ်ား ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။

တခ်ိဳ႕က ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေလာက္ မွားေနခဲ့သည့္ အရာကို လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚ ေရာက္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ အခ်ိန္ေတာ့ ယူရမည္ဟုဆိုကာ သူမဘက္က ကာကြယ္ေပးၾကသည္။ တခ်ိဳ႕မွာမူ သူမ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ နားမလည္ႏိုင္ ျဖစ္ေနၾကသည္။

ယခု သူမသည္ လြန္ခဲ့သည့္ ၁၅ ႏွစ္ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္က်ခဲ့စဥ္ သူ၏ေနအိမ္ ၿခံအဝ၌ လူ႔အခြင့္အေရး အေၾကာင္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ မိန္႔ခြန္းမ်ား ေျပာၾကားခဲ့သည့္ ပံုစံမ်ိဳးႏွင့္ လံုးဝ ကြဲျပားေနၿပီျဖစ္သည္။ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔အတြက္ သုေတသနမ်ား ျပဳလုပ္ေပးခဲ့သည့္ David Mathieson ဆိုသူက “သူ (ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္)က စိတ္လႈပ္ရွားမႈ အျပည့္ပဲ၊ ရယ္ေမာစရာေတြ ေျပာတတ္တယ္၊ မူရွိတယ္၊ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြ မ်ားစြာကိုလည္း သိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုေတာ့ အဲဒီအတိုင္း မလုပ္တာကို ေတြ႔ရေတာ့ ေက်နပ္အားရဖြယ္ မရွိဘူးလို႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္တယ္”ဟု ဆိုသည္။

အေရးကိစၥ မွန္သမွ် ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္သူ

အသက္ ၇၁ အ႐ြယ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ခဲ့စဥ္အတြင္း ေမြးျမဴခဲ့သည့္ အေလ့အက်င့္အတိုင္း ေနမထြက္ခင္ အိပ္ရာထ၊ တရားထိုင္ေလ့ ရွိသည္။ တစ္ခါတစ္ရံတြင္ မနက္စာကို သူမ၏ အႀကံေပး ဦးေက်ာ္တင့္ေဆြႏွင့္ သံုးေဆာင္ေလ့ရွိသည္။ သူမ၏ အႀကံေပးတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးဝင္းထိန္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ အစာကို အနည္းအက်ဥ္းသာ စားေလ့ရွိၿပီး သစ္သီးဝလံ၊ ဟင္းသီး ဟင္း႐ြက္ႏွင့္ ငါးကိုသာ စားသည္ဟု ဆိုသည္။ တစ္ခါတစ္ရံတြင္ ႐ုပ္ရွင္ၾကည့္ေလ့ရွိၿပီး သူမႀကိဳက္သည့္ သီခ်င္းမ်ားကို နားေထာင္ေလ့ ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ အခ်ိန္ အမ်ားစုမွာေတာ့ အလုပ္ေတြခ်ည္း လုပ္ေနတတ္သူ ျဖစ္သည္။ လုပ္စရာေတြလည္း အမ်ားႀကီး ရွိေနပါသည္။ 

သူမသည္ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္တာဝန္အျပင္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး၊ သမၼတ႐ံုးဝန္ႀကီးႏွင့္ ေကာ္မတီ မ်ားစြာ၏ ဥကၠ႒တာဝန္မ်ားကိုလည္း ထမ္းေဆာင္လ်က္ရွိသည္။ အႏုစိတ္ စီမံခန္႔ခြဲသူ တစ္ေယာက္ဟု သူမအား အမ်ားစုက သတ္မွတ္ၾကၿပီး အစီအရင္ခံစာမ်ားကို နာရီေပါင္း မ်ားစြာ အေသးစိတ္ ဖတ္႐ႈသူတစ္ဦး ျဖစ္သည္။ တရား႐ံုးခ်ဳပ္႐ံုးႏွင့္ နီးစပ္သည့္ သတင္း အရင္းအျမစ္အရ သူမသည္ လႊတ္ေတာ္သို႔ တင္သြင္းမည့္ ဥပေဒၾကမ္း အားလံုးနီးပါးကို မတင္သြင္းခင္ ဖတ္႐ႈရန္ ေတာင္းဆိုသည္ဟု ဆိုသည္။ ဝန္ႀကီးမ်ားသည္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ေပးရန္ အထက္သို႔ ပံုမွန္တင္ျပၾကရသည္။

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ေလ့လာသံုးသပ္တစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဦးျမတ္ကိုက “သူ႔အစိုးရအဖြဲ႕မွာ မူဝါဒခ်မွတ္သူမ်ား မရွိတာက အဓိက ျပႆနာပဲ”ဟုဆိုသည္။ သူမေဘးတြင္ ဝန္းရံေနသည့္ အႀကံေပးမ်ားသည္ ခါးသီးသည့္အမွန္တရားကို ေျပာဆိုရန္ စိုးရိမ္စိတ္ အားႀကီးေနၾကသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္ ပါဝင္လုပ္ေဆာင္ေနသူတစ္ဦးက “သတင္းဆိုးေတြဆိုရင္ သူ႔ဆီ တစ္ခါတစ္ရံ မေရာက္ဘူး”ဟု ဆိုသည္။ 

အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ခရီးၾကမ္း

ယခုအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ျပည္သူအမ်ား ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့သည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ေပ။ တပ္မေတာ္ကလည္း အေရးႀကီးသည့္ ဝန္ႀကီးဌာန သံုးခုကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားဆဲျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ၂၀၁၅ အေထြေထြ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ၌ ေသာင္ၿပိဳကမ္းၿပိဳ အႏိုင္ရအၿပီး စစ္တပ္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ အစိုးရကေန အာဏာကို ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ လႊဲေျပာင္းရယူႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ အာဏာ လႊဲေျပာင္းရယူၿပီး ပထမ လအနည္းငယ္တြင္ အစိုးရသစ္ထံကေန သတင္းေကာင္းမ်ား ၾကားခဲ့ရသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား မ်ားစြာ လႊတ္ေပးခဲ့သည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ဘဂၤါလီအေရးကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္သည့္ အႀကံေပး ေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ ဩဂုတ္လတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကလည္း စက္တင္ဘာလလယ္တြင္ အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈ အားလံုးကို ဖယ္ရွားေပးခဲ့သည္။ 

သို႔ေသာ္ အစိုးရစဖြဲ႔ကတည္းက ျပႆနာမ်ား ရွိခဲ့သည္။ သူမ၏ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္ ဝန္ႀကီးအခ်ိဳ႕သည္ ဘြဲ႔အတုမ်ား ရယူထားသူမ်ား ျဖစ္သည္ဟု ၾကားသိခဲ့ရသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အတြက္ ေ႐ြးခ်ယ္စရာ မ်ားစြာ မရွိခဲ့ေပ။ အစိုးရအဖြဲ႔အတြင္း အေတြ႔အႀကံဳရွိသူမ်ားသည္ ယခင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက လူမ်ားပင္ျဖစ္ေနသည္။ ပါတီအေပၚ သစၥာရွိေရးမွာ အေရးႀကီးလာခဲ့သည္။ NLD လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားအား မီဒီယာကို တစ္စံုတစ္ရာ မေျပာၾကားရန္ႏွင့္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း အစိုးရ အက်ပ္႐ိုက္ေစမည့္ ေမးခြန္းမ်ား မေမးရန္ပင္ မွာၾကားထားေလသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ေအာက္တိုဘာလက ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ ႏိုဝင္ဘာလတြင္ ျမန္မာျပည္ ေျမာက္ပိုင္း၌ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ေလးဖြဲ႔ မဟာမိတ္ ဖြဲ႔စည္းမႈတို႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အစိုးရက တစ္စံုတစ္ရာ ေျပာၾကားျခင္းမရွိဘဲ တိတ္ဆိတ္ေနခဲ့သည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ဦးစားေပး အရာမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပင္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ရွမ္းႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္တို႔တြင္ ပဋိပကၡမ်ား ျပင္းထန္လာခဲ့ၿပီး ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာ စစ္ေဘးဒဏ္သင့္ ဒုကၡသည္မ်ားသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ နယ္စပ္အနီးသို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ရသည္။ 

မ်ားမၾကာမီကပင္ တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား လူနည္းစု အေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ သူမ၏ သေဘာထားကို ေမးျမန္းခဲ့ၾကသည္။ အစိုးရအဖြဲ႔၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ား၏ အဖ်က္အေမွာင့္ လုပ္ရပ္မ်ားကိုသာ အေလးေပးေဖာ္ျပၿပီး တပ္မေတာ္၏ ထိုးစစ္မ်ားကိုေတာ့ လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားသည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္အေပၚ ေလ့လာသံုးသပ္သူတစ္ဦးက “သူ႔မွာ မဟာဗ်ဴဟာတစ္ခု ရွိတယ္။ အဲ့ဒါကေတာ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ ေကာင္းမြန္တဲ့ ဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ဖို႔ပဲ”ဟု ဆိုသည္။ 

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ လူမ်ိဳးေရး ပဋိပကၡမ်ားအေပၚ တစ္စံုတစ္ရာ မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့ျခင္းလည္း မရွိေပ။ ထို႔အျပင္ NLD ပါတီသည္ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ၌ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ေ႐ြးခ်ယ္ရာတြင္ အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္မ်ားကို ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။ သူမ၏ အႀကံေပးတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးဝင္းထိန္က “သူက ကၽြန္ေတာ့္ကို ေျပာခဲ့တယ္။ သူႏိုင္ငံေရးထဲ ဝင္မယ္လို႔  ဆံုးျဖတ္ၿပီးတဲ့ အခ်ိန္ကတည္းက သူဟာ အရာရာ ေျပာင္းလဲသြားတယ္။ သူ႔အေပၚ ေဝဖန္တာေတြကိုလည္း သူဂ႐ုစိုက္မွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး”ဟု ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သူ႔အား ေျပာၾကားခဲ့သည့္ စကားကို ျပန္လည္ ကိုးကားေျပာဆိုခဲ့သည္။ 

လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္ရန္ အလားအလာရွိမႈ

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အတြက္ အႀကီးမားဆံုးေသာ စိန္ေခၚမႈမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားေနသည့္ ပဋိပကၡပင္ ျဖစ္သည္။ ေအာက္တိုဘာ ၉ တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဘဂၤါလီ သူပုန္မ်ား၏ တိုက္ခိုက္မႈအတြင္း ရဲကိုးေယာက္ အသက္ ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ယင္းသတင္းကို ည သန္းေခါင္ယံ၌ ၾကားသိခဲ့ရသည္။ နံနက္ခင္းသို႔ ေရာက္ေသာအခါ အစိုးရအရာရွိမ်ား၊ ရဲအရာရွိမ်ားႏွင့္ အဆိုပါ ကိစၥရပ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္ခဲ့သည္။ ဦးဝင္းထိန္က “သူ႔မွာ စိုးရိမ္မႈ မရွိပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ေအးေအးေဆးေဆးေတာ့ ဘယ္ဟုတ္မလဲ။ ေဒါသျဖစ္ေနခဲ့တာ”ဟု ဆိုသည္။ 

စစ္သားမ်ားသည္ မီဒီယာႏွင့္ အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႔မ်ားကို ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာ ေနရာသို႔ မသြားေရာက္ရန္ ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဘဂၤါလီ ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာအား ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက တရားမဝင္ ခိုးဝင္လာသည့္သူမ်ား ျဖစ္သည္ဟု သတ္မွတ္ၾကသည္။ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးက စစ္သားမ်ားသည္ သူ႔ကို မုဒိမ္းက်င့္ခဲ့ကာ သူ႔ေယာက္်ားႏွင့္ သားသမီး ခုနစ္ဦးကို သတ္သြားခဲ့ၿပီး တစ္ဦးကေတာ့ လြတ္ေျမာက္ ရွင္သန္ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အစိုးရအဖြဲ႔က စြပ္စြဲ ေျပာၾကားမႈမ်ားသည္ လုပ္ႀကံဖန္တီးသည့္ သတင္းမ်ား ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ ကုလသမဂၢက ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ေစလႊတ္ခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံတကာ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔သည္ ယခုလို အခ်ိန္အခါတြင္ ျပႆနာကို အေျဖရွာျခင္းထက္ ပိုမို ဆိုး႐ြားသြားေစလိမ့္မည္ဟု ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္က ေျပာၾကားသြားခဲ့သည္။ 

ေတာင္အာရွေရးရာ သံအမတ္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ဒုတိယ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးသည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ သံ႐ံုးသို႔ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ဘဂၤါလီအခ်ိဳ႕ကို ျပန္လည္ ပို႔ေဆာင္သြားမည္ဟု ကမ္းလွမ္းခဲ့သည္မွာ သံုးလရွိၿပီဟု ဆိုသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနကလည္း ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ မွတ္ခ်က္ေပးမႈမ်ိဳးလည္း မရွိခဲ့ေပ။ ဒီဇင္ဘာလက ႏိုဘယ္လ္ဆုရွင္ ဒါဇင္ေက်ာ္သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရး ေကာင္စီသို႔ အိတ္ဖြင့္ေပးစာ တစ္ေစာင္ ပို႔ခဲ့သည္။ “လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္ရန္ အလားအလာရွိမႈ”ဟု ေရးသားထားသည္။

ကတိေပးထားသလို မေျပာင္းလဲေသး

အစိုးရျဖစ္ၿပီး ၁၀ လအၾကာတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္ ဥပေဒေရးရာ အႀကံေပးတစ္ဦး လုပ္ႀကံ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ျဖစ္ျဖစ္ခ်င္း ယင္းကိစၥအေပၚ တစ္စံုတစ္ရာ မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့ျခင္း မရွိခဲ့ေပ။ ေဖေဖာ္ဝါရီလကုန္က်မွ ယင္းကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ သူမ၏ သေဘာထားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။ 

NLD လႊတ္ေတာ္ အမတ္မ်ားသည္ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္ကို ဟန္႔တားသည့္ ၆၆ (ဃ) ကဲ့သို႔ေသာ ဥပေဒမ်ိဳးကို ျပင္ဆင္ႏိုင္စြမ္း ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ အစိုးရကိုယ္တိုင္ အစိုးရ ထိပ္ပိုင္းအရာရွိမ်ားအား ေဝဖန္သူမ်ားကို ယင္းဥပေဒျဖင့္ တရားစြဲဆိုခဲ့ၾကသည္။ ၂၀၁၇ အစပိုင္းတြင္ ယင္းဥပေဒျဖင့္ လူ ၃၈ ဦး တရားစြဲဆိုခံခဲ့ၾကသည္။ အခ်ိဳ႕မွာ အစိုးရႏွင့္ သက္ဆိုင္ျခင္း မရွိေပ။

“ဒါဟာ NLD မႏွစ္က ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ကာလတုန္းက ေပးအပ္သြားမယ္လို႔ ကတိခံခဲ့တဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ မဟုတ္ဘူးေလ”ဟု အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႔၏ အေရွ႕-ေတာင္အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသေရးရာ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Champa Patel ကဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၏ သံအမတ္မ်ားကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား သံသယ အက်ိဳးခံစားခြင့္ ဆက္လက္ ေပးထားဆဲ ျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕က ဘဂၤါလီအေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကုလသမဂၢ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔စည္းမႈကို ေထာက္ခံၾကသည္။ 

ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အႀကံေပးမ်ားသည္ မီဒီယာမ်ား၏ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းရန္ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားကို ျငင္းပယ္ခဲ့ၾကသည္။ NLD ၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ တစ္ဦးျဖစ္သည့္ ဦးဝင္းထိန္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ႏႈတ္ဆိတ္ေနမႈကို ႏိုင္ငံေရးပါးနပ္မႈဟု ခ်ီးမြမ္းေျပာဆိုခဲ့ၿပီး မီဒီယာမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္းသည္ အခ်ိန္ကုန္လြန္းသည္ဟု ဆိုသည္။ သူ (ဦးဝင္းထိန္)က “ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို စိတ္ပ်က္ေနတဲ့ လူေတြကို ေက်းဇူးျပဳၿပီး ေျပာလိုက္ပါ။ သမိုင္းကို ျပန္ၾကည့္ပါလို႔။ ၂၇ ႏွစ္ေက်ာ္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႐ုန္းကန္ခဲ့ရတယ္။ တကယ့္ကို ခက္ခက္ခဲခဲ ျဖတ္သန္းခဲ့ရတာ။ အခုအခ်ိန္က အရမ္း ေစာေနပါေသးတယ္။ ျပည္သူေတြက ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ တအားျမင့္လြန္း အားႀကီးေနတယ္”

အစိုးရသည္ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈကို ေအာင္ျမင္စြာ ဟန္႔တားခဲ့ၿပီး လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုမႈကို ပိုမို ရရွိေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးခဲ့သည္ဟု ဦးဝင္းထိန္က ဆိုသည္။ “၆၆ (ဃ) နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏွစ္ဖက္စလံုးက အျငင္းအခံု ရွိေနတာပဲ။ ၿပီးေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ အစိုးရအဖြဲ႔ထဲမွာ သူတစ္ဦးက အရာရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုခ်က္ေတြက အမိႈက္ေတြပဲ”ဟု ဦးဝင္းထိန္က ထပ္ေလာင္း ေျပာၾကားသြားသည္။ 

တပ္မေတာ္ႏွင့္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေတြ႔ဆံုညႇိႏိႈင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းကသာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈျဖစ္သည္ဟု သူကဆိုသည္။ စစ္တပ္ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ၏ အဖြဲ႔ဝင္မ်ားက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ရာထူးမွာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒႏွင့္မညီဘူး ဆိုသည္ကို စိန္ေခၚရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္း သူ႔အား ေျပာၾကားခဲ့သည္။ 

ဘဂၤါလီ အေရးကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ဦးဝင္းထိန္၏အျမင္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ျပည္သူအမ်ားစု၏ အျမင္ကို ထင္ဟပ္ေနပါသည္။ “မြတ္ဆလင္ ေလာ္ဘီေတြက  အခက္အခဲေတြ ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ လူအုပ္ႀကီးလို႔ ပံုႀကီးခ်ဲ႕ၿပီး ေျပာေနၾကတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ၂၀၁၂ ကတည္းက ဘဂၤါလီ ၁၂၀,ဝ၀ဝ ကို ဒုကၡသည္စခန္းမွာ  ထားရွိခဲ့တာ။ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာကတည္းက ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံထဲကို တရားမဝင္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္မ်ားအျဖစ္ တသြင္သြင္ ဝင္ေရာက္လာခဲ့တာ။ ၿပီးေတာ့ အစၥလာမၼစ္ ထံုးတမ္း ဓေလ့ေတြဟာ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ ယံုၾကည္မႈေတြနဲ႔ တစ္သားတည္း မက်ပါဘူး”ဟု ဆိုသည္။ 

ဦးဝင္းထိန္သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကိုယ္စား မေျပာဆိုႏိုင္ပါ။ သို႔ေသာ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ဘဂၤါလီမ်ားအေပၚ စာနာေထာက္ထားမႈမ်ား ရွိေကာင္း ရွိႏိုင္တယ္လို႔ ထင္သလားဟု ေမးၾကည့္သည့္အခါ သူက ေခတၲစဥ္းစားကာ “No”ဟု ဆိုခဲ့သည္။

Ref : Aung San Suu Kyi: Myanmar’s great hope fails to live up to expectations, The Guardian.