News

POST TYPE

ARTICLE

ပြင်သစ်နိုင်ငံမှ မဆုံးနိုင်သောဆန္ဒပြပွဲများ
29-Dec-2019


(၁)
လွန်ခဲ့သောတစ်နှစ်ခန့်က စတင်၍ ပြင်သစ်နိုင်ငံရှိမြို့ကြီးများ၏ လမ်းမများပေါ်တွင် အဝါရောင်ခါးပါတ် (Yellow Vest) ဟူ၍ တစ်ခါတစ်ရံ လူရာပေါင်း ထောင်ပေါင်းများစွာတို့ပါဝင်သော အလုပ်သမားများ၏ သပိတ်ဆန္ဒပြပွဲများ ကျင်းပခဲ့ကြပါသည်။ Yellow Vest မှာ ပြည်သစ်မှ ကားသမားများ၏ ညအမှောင်တွင် ရောင်ပြန်ဟတ်နေသာဝတ်စုံဖြစ်၍ ကားတိုင်းတွင် ရှိကြရပါသည်။

နောက်တစ်ခုမှာ ပြင်သစ်သမ္မတကြီး အီမန်နူရယ်မက်ခရွန် (Emmnnel Macron) ၏ ပင်စင်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဆိုင်ရာ စီမံကိန်း နှင့်ပတ်သတ်၍ မကျေနပ်ကြသော အစိုးရဝန်ထမ်းနှင့် ပရိုက်ဗိတ်ဝန်ထမ်းပေါင်းစုံတို့ပါဝင်သော ဆန္ဒပြပွဲဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ဒီဇင်ဘာလ ၇ ရက် စနေနေ့က စတင်ခဲ့ပါသည်။ ၎င်းက ပြင်သစ်ပြည်မြို့ကြီးများ၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာကို ရုန်းရင်းဆန်ခတ် ဖြစ်စေခဲ့ပါသည်။

(၂)

Yellow Vest ၏ အရှိန်အဟုန်က သေသွားသော်လည်း ထိုစဉ်က ပြည်သူတို့၏ စိတ်ဆိုးဒေါသထွက်ကြရသော အရှိန်အဟုန်မှာ သေမသွားပါ။ ထိုဒေါသများသည် ပင်စင်အတွက် ဆန္ဒပြကြသောအခါ ပြန်လည်၍ အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာကြရပါသည်။ အထက်ပါအဖြစ်အပျက်များက ပြည်သူလူထုသည် သမ္မတ၏ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးပေါ်လစီများကို သဘောမကျကြောင်း ပြသလျက်ရှိကြပါသည်။ 

သမ္မတသည် လူထုနှင့်ကင်းကွာပြီး ပြောရဆိုရခက်ခဲသော၊ လူပါးဝသောစိတ်ထား၊ ပြည်သူလူထုနေ့စဉ်နှင့်အမျှ ကြုံတွေ့ခံစားနေရသော ဒုက္ခသုက္ခများကို ကူညီဖြေရှင်းလိုစိတ်မရှိခြင်း သဘောကို ဆောင်ပါသည်။

ပြည်သူလူထုက စတိုးဆိုင်များ၏ မှန်တံခါးများကို ရိုက်ခွဲ၊ ပေါက်ခွဲနေစဉ် ရဲများက မျက်ရည်ယိုဗုံး၊ ရော်ဘာကျည်ဆန်များဖြင့် လူထုကို ဖြိုခွဲနေရချိန်တွင် အရေးပေါ်အခြေအနေကြေညာရန် သမ္မတက ချိန်ဆနေပါသည်။

Yellow Vest သမားများက စနေနေ့တွင်သာ ဆန္ဒပြရပါသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် သူတို့အလုပ်ရှင်များ၏ မျက်နှာကိုကြည့်ရသော ကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ တစ်စိတ်တပိုင်း သဘောဆောင်ပါသည်။ 

ကြာသပတေးနှင့် သောကြာနေ့များတွင် ယူနီယံအဖွဲ့ဝင်များနှင့် ကျောင်းသားများ၊ ဆေးရုံလုပ်သားများနှင့်အခြားအစိုးရ၊ ပုဂ္ဂလိက အလုပ်သမားများ ပါဝင်ကြပါသည်။ သူတို့သည် အလုပ်ပြုတ်မှာကို မစိုးရိမ်ရသော်လည်း အခြားအလုပ်သမားများ စိုးရိမ်ရသလို စိုးရိမ်စိတ်တော့ ဖြစ်ကြရပါသည်။

ယခုချိန်သည် တိုင်းပြည်၏ စိုးရိမ်သောကဖြစ်လျက်ရှိကြသော အပိုင်းနှစ်ပိုင်းတို့ ပေါင်းစုံမိကြခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ယမန်နှစ်က ဆန္ဒပြခဲ့ကြသော Yellow Vest အလုပ်သမားများက ယူနီယံအလုပ်သမားများနှင့် ပခုံးချင်းယှဉ်၍ သပိတ်တိုက်ပွဲကို ဆင်နွှဲနေကြရခြင်းဖြစ်ပါသည်။ Yellow Vest က သမ္မတ၏ ပုံတူရုပ်တုကို ခေါင်းဖြတ်စက်ပေါ်တင်ခဲ့ကြပါသည်။
မက်ခရွန်က နေတိုးထိပ်သီးတွေ့ဆုံပွဲတွင် ဥရောပနိုင်ငံများကို ဦးဆောင်ပြီး သမ္မတထရမ့်ကိုရင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ သမ္မတကြီးကို “အတည်ပေါက်လုပ်ပါ။ (Let's get Serious)”ဟု ပြောခဲ့သည်။ အမေရိကန်သမ္မတမှာ ထိုကဲ့သို့အပြောမျိုးကို မကြုံဘူးဘဲ ထိုစဉ်က တစ်ကမ္ဘာလုံးက အာရုံစိုက်ရသောအရေးကြီး ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။

နိုင်ငံရေးတွင် သမ္မတနှစ်ဦး သဘာဝချင်းတူသောအချက်များ ရှိခဲ့ပါသည်။ နိုင်ငံရေးလောကတွင် ကျက်စားခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပြင်ပလောကမှလာခဲ့ခြင်း ဆိုသောအချက်က သမ္မတနှစ်ဦးကို ထင်ရှားစေခဲ့ပါသည်။

နေတိုးဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် ဘာများဖြစ်မည်နည်းဟု စောင့်ဆိုင်းနေကြသော ပြည်သူများထံ ပြန်ရခြင်းကလည်း ဆင်တူနေသည်။ ထရမ့်ကလည်း သူ့ကို ဖြုတ်ချရန်စီစဉ်နေကြစဉ် ပြန်ရခြင်းဖြစ်ပြီး သမ္မတမက်ခရွန်မှာလည်း ပွက်လောရိုက်နေသော တိုင်းသူပြည်သားများထံသို့ ပြန်ရခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အခြေအနေက တူနေပါသည်။ ဥရောပတွင်မူ အဓိပတိအင်ဂလာမာကယ်လ် နုတ်ထွက်တော့မည်ဆိုခြင်းက မက်ခရွန်ကို ခေါင်းဆောင်နေရာကို တွန်းတင်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ထရမ့်ကို ရင်ဆိုင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့ရသည်။
အီဗော်လူးရှင်း (Evolution) ဟုအမည်ပေးထားသော သူ၏ ၂၀၁၇ အတွက် ကြေညာချက်တွင် သူ၏ပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်းများအကြောင်း ဖော်ပြထားရာ ၎င်းသည် ထင်ပေါ်သင့်သလောက် မထင်ပေါ်တော့ပေ။ သူသည် မစ္စတာထရမ့်ထက်ပင် မိမိနိုင်ငံတွင် ပေါ်ပြူလာမဖြစ်ဘဲ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။

သူ၏နန်းတော် အီလက်စီ (Elysee) တွင်မူ မစ္စတာမက်ခရွန် သည် အေးအေးဆေးဆေး တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်ရှိပါသည်ဟု သူ၏ အကြီးတန်း လက်ထောက်တစ်ဦးက ပြောသည်။ ပဲရစ်မြို့လူထုက စိတ်ဆိုးကြသည်မှာ သမ္မတအတွက် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးသဘော ဆောင်ပါသည်။

ယနေ့ လက်ရှိပင်စင်စနစ်မှာ ချို့ယွင်းချက်များရှိစေ၊ မိမိတို့၏ ရပိုင်ခွင့်ကို ကာကွယ်သောစနစ်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ များစွာသောပြင်သစ်လူမျိုးတို့ မေးနေကြသောမေးခွန်းမှာ အဘယ့်ကြောင့် ဤစနစ်ကို အစားထိုးချင်နေသလဲ ဟူသောမေးခွန်းဖြစ်သည်။ မစ္စတာမက်ခရွန်က ယခုအခါ ပင်စင်စနစ်တွင် အမျိုးအစား ၄၂ မျိုး ကွဲပြားနေခြင်းကို တမျိုးတည်းဖြစ်စေရန်၊ အမှတ်ပေးစနစ်နှင့် နိုင်ငံတော်က စီမံခန့်ခွဲပေးသော စနစ်ဖြစ်ရမည်ဟု ဆိုပါသည်။ အများပြည်သူများက ခံစားနေကြသည်မှာ မိမိတို့ အနာဂတ်သည် ပျက်စီးသွားပြီဟူ၍ဖြစ်ပါသည်။ လူများစုက ပင်စင်ကို စောစောမယူနိုင်ဘဲ နောက်ကျမှယူရမည်ကို စိုးရိမ်နေကြပါသည်။

မစ္စတာမက်ခရွန်ကပြောသည်မှာ စနစ်ဟောင်းမှာ ပိုက်ဆံအကုန် အကျများပြီး ပြင်သစ်ပြည်၏ဘတ်ဂျက်တွင် ၁၉ ဘီလီယံမျှ ပို၍သုံးရမည် ဖြစ်သည်။ ဤပိုက်ဆံနှင့်ဆိုလျင် အချို့အပိုင်းမှ အလုပ်သမားများကို စောစောစီးစီး အငြိမ်းစားပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

သမ္မတက သူ၏အကြံမှာ ပင်စင်အတွက် သုံးငွေကို နည်းသွားစေရန်၊ ပင်စင်ကို နောက်ပိုင်းကျမှ ယူစေရန် စီစဉ်ခြင်းမဟုတ်ပါ။ စနစ်ကိုပို၍ ရိုးရိုးစင်းစင်း၊ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းဖြစ်စေရန် ကြံရွယ်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤပြောင်းလဲမှုကြောင့် အကျိုးရှိသူနှင့် အကျိုးမဲ့သူတို့ကို အပြောင်းအလဲ ဖြစ်စေလိမ့်မည်ဟု အချို့က ယူဆနေကြသည်။

ပင်စင်အပြောင်းအလဲသည် မစ္စတာမက်ခရွန်အတွက် ဆန့်ကျင်မှုကို ရင်ဆိုင်ရသော ပထမဆုံးလုပ်ငန်းမဟုတ်ပေ။ မီးရထားလုပ်သားများ၏ အခြေအနေ (Status) ကို ပြင်ဆင်မှုလုပ်စဉ်ကလည်း ဆန့်ကျင်မှုများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ လေဘာအမျိုးအစား (Labour Code) ကို ပြောင်းစဉ်ကလည်း လမ်းပေါ်မှလူများ၏ ပြင်းပြင်းထန်ထန်ရှုတ်ချခြင်းကို ခံခဲ့ရပါသည်။

ထို့ပြင် အလုပ်သမားငှားရန်းခြင်း၊ အလုပ်ဖြုတ်ခြင်းကို လွယ်ကူအောင်လုပ်လိုက်သဖြင့် အလုပ်လက်မဲ့ဦးရေမှာ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိခဲ့ရာမှ ၈ ဒသမ ၄ရာခိုင်နှုန်းသို့ လျော့ကျသွားခဲ့ပါသည်။ သို့သော် အလုပ်သမားများ၏ ရင်ထဲတွင် သူတို့အလုပ် လုံခြုံမှုကိုထိခိုက်အောင်လုပ်ခြင်းအဖြစ် စွဲမြဲစွာမှတ်ယူထားကြသည်။

သူ၏ စိတ်ကူးစိတ်သန်း အိုင်ဒီယာများကို အများပြည်သူ သဘောပေါက်စေရန် ရှင်းပြရာတွင် အလုပ်သမားများထံ၌ သွားရှင်းရသည့်အခါ ပို၍ရှုပ်ထွေးကုန်သည်။ 
သမ္မတကြီး၏အကျင့်မှာ သူသည်ပြင်သစ်လူမျိုးများနှင့် အကြာကြီး စကားပြောတတ်သည်။ အသေးစိတ်အကြောင်းအရာများကို ထပ်ခါထပ်ခါ အကြာကြီးပြောသောအခါ ကြားရသူအဖို့ စိတ်ချမှု၊ စိတ်ချမ်းသာမှု မဖြစ်စေနိုင်ပေ။ ရလဒ်မှာ ပြင်သစ်လုပ်သားများက သမ္မတကြီးကို မယုံကြည်ကြတော့ပေ။

ပြင်သစ်ပြည်၏ လက်ရှိပင်စင်စနစ်အောက်တွင် ဆင်းရဲမှုနှုန်းမှာ အသက် ၆၅ နှစ်ထက် ကြီးသူများ၌ ၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိပါသည်။ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုတွင် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။ အိုအီးစီဒီ၏ အစီရင်ခံစာတွင် အသက်ရှည်ရှည်နေနိုင်ရန် မျှော်လင့်ချက်မှာ ပြင်သစ်တွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုထက် ပို၍မြင့်မားပါသည်။

(၃)
လွန်ခဲ့သော ၂၅ နှစ် ၁၉၉၅ ခုနှစ်ကလည်း ဂျက်ရှီးရပ်နှင့် ဝန်ကြီးချုပ် ဒူးပေး (Alain Duppe) တို့ ခေတ်ကလည်း ဤကျော်ကြားလှသော ပင်စင်စနစ်ကို ပြုပြင်ရန် ကြိုးစားခဲ့ဖူးသည်။ တတိုင်းပြည်လုံး ဆူပူကြ၍ လက်လျှော့လိုက်ရသည်။ နောင်တစ်နှစ်ခွဲကြာသောအခါ ဒူပေး၏ အစိုးရတစ်ဖွဲ့လုံး နုတ်ထွက်ကြရသည့်အခြေအနေကို ကြုံခဲ့ကြရပါသည်။

■ကိုသန်းလွင်

Ref: France's Weekend Discontent, by Aurelien Breeden New York Times 7 December.



  • VIA