News

POST TYPE

ARTICLE

ဇင်ဘာဘွေကို နှစ်ရှည်အုပ်စိုးခဲ့သော အာဏာရှင် သို့မဟုတ် ရောဘတ်မူဂါဘီ
15-Sep-2019


(၁)

ရောဘတ်မူဂါဘီ (Robert Mugabe) (၁၉၂၄ -၂၀၁၉) ၏ နာရေးအကြောင်းရေးရန် ဖြစ်လာသောအခါ သူ၏ဘဝကိုအရေးကြီးသော အပိုင်းသုံးပိုင်းအဖြစ် ထင်ထင်ရှားရှား ပေါ်လာကြပါသည်။ 

(၁) မျက်နှာဖြူများ၏ အုပ်စိုးမှုကို တွန်းလှန်သော တော်လှန်ရေးသမားဘဝ 

(၂) တော်လှန်ရေးကို ဦးဆောင်သူတစ်ယောက်အနေနှင့် ဗြိတိသျှ လူဖြူများနှင့် ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံလွတ်မြောက်ရေးအတွက် စေ့စပ်ဆွေးနွေးသော နိုင်ငံရေးသမားဘဝနှင့် 

(၃) အတိုက်အခံနှင့် ဆန့်ကျင်သူအပေါင်းတို့ကို ချေမှုန်းပြီး ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံကို အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံဖြစ်အောင် တွန်းချသော ခေါင်းဆောင် ဘဝဟူ၍ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ၏ ခေါင်းဆောင်ကြီးသည် စက်တင်ဘာလ ၆ ရက်နေ့က အသက် ၉၅ နှစ်အရွယ်၌ စင်ကာပူဆေးရုံ တွင် ကွယ်လွန်သွားပါပြီ။

သို့ပါသော်လည်း ကာလတစ်ခုဆုံး၍ နောက်ကာလတစ်ခု ဘယ်သောအခါမှာ စသည်ကို သတ်မှတ်ရန် မလွယ်ကူပါ။ ၁၉၆၀ နှင့် ၇၀ ခုနှစ် များတွင် လွတ်မြောက်ရေးတိုက်ပွဲများကို စခဲ့စဉ်ကတည်းက မိတ်ဆွေများနှင့် ဆက်ဆံရေးတွင် ရိုင်းပျသော (Tyrant) အပြုအမူများကို တွေ့မြင်ခဲ့ကြရပြီး ဖြစ်ပါသည်။ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံကို သုံးမရလောက်အောင် ဖျက်ဆီးပစ်ပြီးသည့်နောက်တွင် သူ့ကို တော်လှန်၍ဖြုတ်ချလိုက်ကြသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများကပင် သူ့ကို လေးစားသမှုပြုခဲ့ကြပါသည်။ ရဲဘော်ကြီး မူဂါဘီဟူ၍ သူသေဆုံးကြောင်းကို သောကြာနေ့က ကြေညာရာတွင် သမ္မတမာနာဂါဝါ  (Emmerson Mnangagwa) က တော်လှန်ရေး၏ ပြယုဂ်အဖြစ် ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြပါသည်။ သူ့ကို ရာထူးမှဖယ်ရှားခဲ့ခြင်းအကြောင်း လုံးဝမပါဝင်ပါ။ 

ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံသားများအဖို့ ၁၉၈၀ ပြည့် လွတ်လပ်ရေးရကတည်းက ၂၀၁၈ ခု သူဖြုတ်ချခံရသည့်အချိန်ထိ သူတို့နိုင်ငံခေါင်းဆောင်အဖြစ် သူတစ်ဦးတည်းကိုသာ သိထားခဲ့ကြပါသည်။ ယခင်က ကျောင်းဆရာ လုပ်ခဲ့ဖူးသူတွင် ဩဇာပါဝါနှင့်တွေ့သောအခါ ကျောင်းဆရာတစ်ယောက်၏ ရိုးသားသောဂုဏ်များကို ရှာဖွေမရတော့ပါ။ ၂၀၁၈ ခု ဖေဖော်ဝါရီလ၊ သူ ၉၃ နှစ်ပြည့်ချိန်တွင် ၂၀၁၈ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ဦးမည်ဟု ပြောခဲ့ပါသည်။

သို့ပါသော်လည်း သူ့ဇနီး (Grace Mugabe) ကို အာဏာလွှဲပြောင်းပေးမည်ကို စိုးရိမ်ကြသော စစ်တပ်အရာရှိများက သူ့ကိုဖြုတ်ချပြီး နေအိမ်အကျယ်ချုပ်နှင့် ထားခဲ့ကြပါသည်။ သူ့ကို ဆန့်ကျင်သူများပြားလှသော်လည်း ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် ၇ ကြိမ်မြောက် ပြန်လည်အရွေးခံခဲ့ရပါသည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် တွင် ဒုတိယသမ္မတ (Joice Majuru) ပါတီသန့်စင်ရေးလုပ်ခဲ့ပြီး ယခု သမ္မတ မာနာဂါဝါနှင့်အတူ သူ့ဇနီးဖြစ်သူ (Grace Mugabe) တို့ကို ရာထူးမြှင့်တင်ပေးခဲ့ပါသည်။

အချို့ကမူ သူ့ဇနီးကို အစဉ်အဆက်ခေါင်းဆောင် (Dynasty) အဖြစ် တင်မြှောက်ပြီး မူဂါဘီအစဉ်အဆက်ကို ထူထောင်ရန် ကြံစည်သည်ဟု စွပ်စွဲကြသည်။ အနည်းဆုံး သူမအား သူ့အရာကို ဆက်ခံသူဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူမ၏လုပ်ရပ်များကို တစ်စတစ်စ စစ်တပ်မှ ကြည့်မနေနိုင်တော့ဘဲ တစ်ချိန်တုန်းက မိမိတို့တင်ခဲ့သည့် ခေါင်းဆောင်ကြီးကိုပင် ပုန်ကန်ကြတော့သည်။ မူဂါဘီမှာ တဖြည်းဖြည်း အရွယ်ကြီးလာသောအခါ ပါလီမန်တွင်ပြောပြီးသားမိန့်ခွန်းကိုပင် ဒုတိယအကြိမ်ပြန်ဖတ်သည်အထိ ဆိုးရွားလာသည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ၁၅ နိုင်ငံ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသော တောင်ပိုင်းဖွံ့ဖြိုးရေးဆိုင်ရာ ကော်မတီတွင် ဥက္ကဋ္ဌလုပ်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အာဖရိက ယူနီယံ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီးက သူ့ကို Good will Ambassador ဟု ခန့်အပ်သဖြင့် ငွေကြေးထောက်ပံ့သူ (Donor) များနှင့် အနောက်အုပ်စုမှ ခေါင်းဆောင်များက အံ့အားသင့်ခဲ့ကြသည်။ ဘေးမှဖိအားပေးသဖြင့် ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ကြီးက သူ၏ ခန့်အပ်မှုကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခဲ့ရသည်။

ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံသည် တစ်ချိန်က အာဖရိကတွင် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဆားဗစ်တွင် အကောင်းဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။ သူ့လက်ထက်တွင် တစ်စတစ်စ သုံးမရလောက်အောင် ပျက်စီးသွားခဲ့သည်။ သူကိုယ်တိုင်ကမူ စင်ကာပူသို့ သွား၍ကုသမှုခံယူသည်။

ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ၏ အလုပ်လက်မဲ့ဦးရေမှာ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြစ်ပါသည်။ ငွေကြေးဖောင်းပွနှုန်း (Inflation) မှာ သန်း ၂၃၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည်။ ငွေစက္ကူ ၁၀ ထရီလီယံဒေါ်လာတန်ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ်က ထုတ်ဝေခဲ့ရာ ကာလတန်ဖိုးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈ နှင့်ညီမျှသည်။ ဇင်ဘာဘွေ ငွေကြေးမှာ သုံးစွဲရန်တန်ဖိုးမရှိဖြစ်ခဲ့သဖြင့် တောင်အာဖရိကငွေ Rand အမေရိကန်ဒေါ်လာနှင့် တရုတ်ပြည်မှ ယွမ်ငွေများကို အစားထိုးသုံးစွဲကြသည်။

မူဂါဘီကိုယ်တိုင်က အခန်း ၂၄ ခန်းပါ အိမ်တော်၊ မာစီးဒီးကား၊ အမေရိကန်ဒေါ်လာများနှင့်နေပြီး အရှေ့နိုင်ငံများသို့ ဈေးဝယ်ခရီးနှင့် အပန်းဖြေခရီး ထွက်လေ့ရှိသည်။ လိင်တူဆက်ဆံမှုကို “ခွေးထက်မိုက်သူများ” ဟု ဆိုလေ့ရှိပြီး သူ့နိုင်ငံမှာ တဖြည်းဖြည်းနှင့် အထီးကျန်ဆန်လာသည်။ သူ့လွတ်လပ်ရေးရစက အောင်မြင်မှုများရခဲ့သည်။ မျက်နှာဖြူလူနည်းစု အစိုးရအပေါ် အောင်မြင်မှု၊ ပညာရေးတွင် အလယ်တန်းကျောင်းများတိုးပွားမှု ၁၉၈၀ ခုနှစ်များက လူမည်းတို့အတွက် လုပ်ခဲ့သည့် ကျန်းမာရေး တိုးတက်လာမှုတို့မှာ ခြစားခြင်းနှင့် အတိုက်အခံတို့ကို အပြတ်တိုက်ဝါဒများ အကြားတွင် ကွယ်ပျောက်ခဲ့ရသည်။

သူသည် ဗြိတိသျှကိုတော်လှန်စဉ်အခါက တရုတ်၏အကူအညီကို ယူခဲ့ရသည်။ ရုရှားတို့က သူ၏ ပြိုင်ဘက်အုပ်စုကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ စစ်ပြီးသောအခါ အာဖရိက၏ သယံဇာတများကိုလိုချင်သော တရုတ် အစိုးရသည် ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ စီးပွားရေးတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၅ တွင် တရုတ်အစိုးရက သူ့ကို ကွန်ဖြူးရှပ်၏ (Confucius Prize) ကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။

(၂)

ရောဘတ်မူဂါဘီကို ၁၉၂၄ ခု ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် မြို့တော် ဟားရေးရေး၏ အနောက်မြောက်အရပ် ကူတားမားဆိုသော နေရာမှာ မွေးဖွားသည်။ ထိုနေရာသည် မျက်နှာဖြူများက လူမည်းလယ် သမားများအတွက် သီးသန့်ဖယ်ထားသောနယ်မြေဖြစ်သည်။ ကက်သလစ် ဘုန်းတော်ကြီးများက စာသင်ပေးခဲ့ပြီး မူဂါဘီငယ်ငယ်က စာအလွန်ဖတ်သည်။ နွားကျောင်းရင်း စာအုပ်တစ်အုပ်နှင့် တစ်နေကုန်နေလေ့ရှိသည်။

သူ၏ဖခင်က မူဂါဘီ ၁၀ နှစ်သားက မိခင်ကို ပစ်သွားခဲ့သည်။ လူတို့၏အသားအရောင်သည် လူတို့၏ လူနေမှုစနစ်အတွင်းသို့ ဖောက်ဝင်ခဲ့သည်ဟု သူ ကလေးဘဝကို ရေးသားသည်။ နယ်ဆင်မန်ဒဲလားကဲ့သို့ပင် တောင်အာဖရိက (For Hare Academy) မှ စကောလားရှစ်ဖြင့် ၁၉၅၀ မှ ၁၉၅၂ အထိ ပညာသင်ရင်း ပညာရေး၊ ဥပဒေနှင့် အုပ်ချုပ်ရေး၊ စီးပွားရေး ပညာရပ်များကို တတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက အိန္ဒိယတွင် ဂန္ဓီနှင့်နေရူးတို့၏ ကိုလိုနီခေတ် လွတ်လပ်ရေးတိုက်ပွဲများကို အားကျခဲ့သည်။

မြောက်ပိုင်း ရိုဒီးရှား (ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံကို ထိုစဉ်ကခေါ်သည်။) တွင် ကျောင်းဆရာလုပ်ရင်း ဟေဖရွန် (MsHayfron) ကို လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဂါနာနိုင်ငံတွင် တော်လှန်ရေးနှင့် စတင်ကြုံရပြီး ခေါင်းဆောင် အန်ခရူးမား (Kwame Nkrumah) ၏ ဆိုရှယ်လစ်စနစ်ကိုသဘောကျခဲ့သည်။ ၁၉၆၀ တွင် ရိုဒီးရှားသို့ ပြန်လာခဲ့သည်။ အမျိုးသားဒီမိုကရက်တစ် ပါတီမှ ခေါင်းဆောင်အန်ကိုမို ( Joshua Nkomo) က ပါတီဟောပြောပွဲများ တွင် ဟောပြောရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ လေးလကြာသောအခါ ပါတီ၏ ပေါ်လစီဆိုင်ရာ အတွင်းရေးမှူးဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁၉၆၃ တွင် မစ္စတာအန်ကိုမို ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသော လူထုကိုကိုယ်စားပြု နေရာ ထောက်ခံမှုရှိနေရာ သူ့ကိုဆန့်ကျင်သော အုပ်စုနှင့်ပေါင်းပြီး ဇာနူး (ZANU Zimbabwe National Union) ကို ထူထောင်သည်။ နှောင်နှစ်တွင် မျက်နှာဖြူအစိုးရက ဖမ်းဆီးပြီး ထောင်ချကာ ထောင်ထဲတွင် ၁၁ နှစ်ကြာခဲ့သည်။ ကိုလိုနီစနစ်ကို မုန်းတီးရန် ပထမဆုံးမျိုးစေ့ဖြစ်သည်။

သူထောင်ထဲမှာရှိစဉ် သူ၏သားငယ် ဂါနာနိုင်ငံမှာ ဆုံးသည်။ လွတ်လပ်ရေးကို တစ်ဖက်သတ်ကြေညာခဲ့သော ၁၉၆၅ ခုနှစ်တွင် ရိုဒီးရှား အစိုးရက သားငယ်၏အသုဘကို သွားရန်ခွင့်မပြုခဲ့ပေ။ သူက မခံမရပ်နိုင်အောင် ဒေါသထွက်ရသည်။ ထောင်ထဲမှာနေရစဉ် မန်ဒဲလားကဲ့သို့ သူ၏ ပညာရေးကို တိုးတက်အောင်လုပ်ခဲ့ပြီး သူ၏စာဖတ်အား ကောင်းလာသည်။ ထိုအချိန်များသည် တော်လှန်ရေးအတွက် ပြင်ဆင်ချိန်တွေပါပဲဟု ပြောသည်။

၁၉၇၀ ခုနှစ်တွင် မစ္စတာစီသိုး (Mr Sithone) ကို ထောင်ထဲတွင် အခွင့်အရေးရရှိရန် အုပ်ချုပ်သူများနှင့် ပူးပေါင်းသည်ဟု စွတ်စွဲပြီး ခေါင်းဆောင်အဖြစ်မှ ဖြုတ်ချကာ ဆန့်ကျင်ရေးတပ်များ၏ခေါင်းဆောင် ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၇၅ ခုနှစ်တွင် သူ၏လက်ထောက်တစ်ယောက်နှင့်အတူ ထောင်မှထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားကြသည်။

သူသည် မိုဇမ်ဘစ်နိုင်ငံနှင့် ရိုဒီးရှားနယ်ကြားတစ်လျှောက်သူ၏ တော်လှန်ရေးကို ဆင်နွှဲသည်။ မစ္စတာအန်ကိုမိုက ဇမ်ဘီယားနိုင်ငံမှာနေ၍ တိုက်ပွဲဝင်ကြသည်။ သူသည် ရှည်လျားသောစစ် တိုက်နေရသော်လည်း မစ္စတာမူဂါဘီသည် လက်နက်ကိုကိုင်၍ တိုက်ပွဲဝင်နေရသည်တော့ မဟုတ်ပေ။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၈၀ ကြားတွင် လူမည်းလူမျိုးပေါင်း၂၇,ဝ၀၀ မျှ သေကျေခဲ့ရသည်။ ၁၉၇၆ ခု မစ္စတာကစ်ဆင်ဂျာက ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လှည့်လည်စဉ်က မစ္စတာမူဂါဘီ၏ နာမည်ကို ထင်ထင်ရှားရှားသတိမထား မိခဲ့ကြပေ။ ၁၉၇၆ခုနှစ်တွင် မစ္စတာအန်ကိုမိုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးယူလိုက်ရသည်။ သူတို့နှစ်ဦးပေါင်းကို Patroitic Front ဟုခေါ်ပြီး ဗြိတိသျှတို့နှင့် စကားပြောရသည်။

၁၉၇၉ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့ကဦးစီး၍ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ ကျင်းပပြီး လန်ကက်စတာအိမ် (Lancester House) တွင် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လက်မှတ်ထိုးပွဲကျင်းပကြသည်။ ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံကိုလွတ်လပ်ရေးပေးသော သဘောတူညီမှုဟု မှတ်ယူကြသည်။ ၁၉၈၀ ခုနှစ်တွင်မူ ဂါဘီသည် ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံသို့ပြန်ရောက်သည်။

ပထမဆုံးရွေးကောက်ပွဲတွင် မူဂါဘီကအမတ်နေရာ တစ်ရာရှိသည့် အနက် ၅၇ ရာခိုင်နှုန်းရပြီး အနိုင်ရသည်။ ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဖေဖာ်ဝါရီလတွင် အန်ကိုမိုပိုင်သော ယာတောတစ်ခုအတွင်းမှ သေနတ်နှင့်ခဲယမ်းမီးကျောက်များကို တွေ့ ရှိရာမှ အန်ကိုမိုကို ကက်ဘိနက်မှထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။ ၁၉၈၃ မှ ၁၉၈၈ ခုနှစ်တွင် မြောက်ကိုရီးယားလေ့ကျင့်ပေးသော သူ၏စစ်သားများက အန်ကိုမို၏နယ်တွင် ရှင်းလင်းရေးဆင်းရင်း လူမည်းတစ်သောင်းကျော် မျှသေကျေခဲ့ရသည်။ ၁၉၈၈ ခု ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် ဇင်ဘာဘွေနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးသမ္မတကြီးဖြစ်လာသည်။ 

ခရစ်နှစ် ၂၀၀၀ တွင် မူဂါဘီက လွှတ်လိုက်သောလူငယ်များက လူဖြူများ၏လယ်တောများကို ဝင်ရောက်စီးနင်းကြသည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီး အနှစ်၂၀ ကြာသောအခါ လူဖြူ ၂ ရာခိုင်နှုန်းက ဇင်ဘာဘွေတွင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးနိုင်သောမြေဧက တစ်ဝက်ကျော်ကို ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။ ၁၉၉၂ ခုနှစ်တွင် လူမည်းမိသားစု ၁၆၂,ဝ၀၀ ကို မြေယာဝေခြမ်းရေး လုပ်ပေးမည်ဟု ကတိထားခဲ့ရာ ၇၁,ဝ၀၀ မိသားစုကိုသာ မြေယာများ ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ယခု၂ နှစ်အတွင်း လူဖြူများပိုင်သည့် မြေဧက ၃၀၀,ဝ၀၀ ကျော်ကို လူမည်းများသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ လူမည်းငါးသောင်းခန့်မှာ သူနှင့် ရင်းနှီးသူ၊ သူ့ကိုသစ္စာရှိသူများဖြစ်ပါသည်။

မြေယာခွဲဝေခြင်း၏အကျိုးဆက်မှာ စီးပွားရေးပျက်စီးပြီး ကုန်းကောက်စရာမရှိအောင် ဆင်းရဲသွားခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ မြေယာများကို မစိုက်ပျိုးနိုင်ဘဲ အလဟဿဖြစ်ခြင်း။ မြေဩဇာမရှိ၊ လယ်ယာသုံးပစ္စည်း ကိရိယာမရှိ၊ ရေပေးဝေသည့်စနစ်မရှိ၊ ပိုက်ဆံမရှိ၊ သစ်စေ့မရှိသည့် ပြဿနာများဖြင့် လုံးချာလိုက်နေတော့သည်။ ခရစ်နှစ် ၂၀၀၂ တွင် လူဖြူလယ်ယာပိုင်ဆိုင်သူ ၄၅၀၀ အနက် ၆၀၀ ခန့်သာ မိမိမြေကိုထိန်းသိမ်း ထားနိုင်ပါတော့သည်။

ခရစ်နှစ် ၂၀၀၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မစ္စတာချန်ဂရိုင်း ( Mr Morgan Tsvangirai) က သူအနိုင်ရသည်ဟုယူဆသည်။ ဒတ်ချ် သံရုံးမှာ ခိုလှုံရင်း လူ ၂၀၀ ကျော် သေဆုံးပြီးသောအခါ မူဂါဘီနှင့် ပြိုင်ဆိုင်မှုမှ ရုတ်တရက်ထွက်ခွာပေးရသည်။ သမ္မတ (Run off) ပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပရန် မလိုတော့ပေ။ မူဂါဘီတစ်ယောက်တည်းဖြစ်သွားသော အခါ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းရပြီး အနိုင်ရသည်။ ဘေးမှ စေ့စပ်ပေးမှုဖြင့် ချန်ဂရိုင်းကို သူဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် လက်ခံရသည်။ ၂၀၁၃ ခုရွေးကောက်ပွဲတွင်မူ မူဂါဘီ အနိုင်ရပြီး အာဏာခွဲပေးရန် မလိုတော့ပေ။ ချန်ဂရိုင်းမှာ ၂၀၁၈ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကွယ်လွန်သည်။

(၃)

အာဏာရှင်တို့သည် အာဏာကို ဆုပ်ကိုင်ထားပြီး အနေကြာလာသောအခါ အာဏာကို မစွန့်နိုင်ဘဲဖြစ်ရသည်။ အာဖရိက၏ သက်တမ်း အရှည်ဆုံး အာဏာရှင်ကြီးမှာ သူ့တပည့်များက တညီတညွတ်တည်း ဖြုတ်ချမှ နေရာမှဆင်းပေးရပါသည်။ ကံကောင်းထောက်မ၍သာ အကျမနာရခြင်းဖြစ်ပါသည်။

ကိုသန်းလွင်

Ref: Robert Mugabe dies at 95. Alan Cowell ,Newyork Times September 6, 2019


  • VIA