News

POST TYPE

ARTICLE

သူဘာေတြျဖစ္သြားတာလဲ
23-Aug-2019



ယခုေဆာင္းပါးမွာ အေမရိကန္ သမၼတေဟာင္း ဘားရက္အိုဘားမားလက္ထက္က ဒုတိယအမ်ိဳးသား လံုၿခံဳေရးအႀကံေပး ပုဂၢိဳလ္ Ben Rhodes ေရးသားသည့္ What happened to Aung San Suu Kyi?၊ ဟုအမည္ရသည့္ ေဆာင္းပါးကို The Voice Daily က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ The Atlantic မဂၢဇင္းပါ အဆိုပါ ေဆာင္းပါးမွာ အေတာ္အတန္ ရွည္လ်ားသည္ျဖစ္ရာ အပိုင္းခြဲ၍ ေဖာ္ျပသြားမည္ျဖစ္ပါသည္။ (အယ္ဒီတာ)

Ben Rhodes ေရးသားသည္။

၅။ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေႏြရာသီတြင္ ေနျပည္ေတာ္၌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္ ထပ္မံေတြ႔ဆံုျဖစ္ခဲ့ျပန္သည္။ ယခုတစ္ႀကိမ္တြင္မူ သူမလည္း အျခားအစိုးရအရာရွိႀကီးမ်ားကဲ့သို႔ပင္ လိုဏ္ဂူႀကီးသဖြယ္ ႀကီးမားသည့္ အစိုးရအေဆာက္အအံုတစ္ခုကို ရရွိထားသူျဖစ္ေနသည္။ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ျဖစ္လာခ်ိန္တြင္ သူမကို အိုဘားမားအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔က တိုင္းျပည္ေရွ႕ဆက္သြားမည့္ ဦးတည္ခ်က္ပန္းတိုင္တစ္ခု ခင္းက်င္းျပရန္ တိုက္တြန္းခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း သူမသည္ ေနျပည္ေတာ္တြင္သာ တစ္ဦးတည္း တသီးတျခား ေနထိုင္ခဲ့သည္။ သူမ၏ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးက ကၽြန္ေတာ့္ကို ယခုလိုေျပာလာသည္။ “ေဒၚစုရဲ႕ စိတ္ေနသေဘာထားက ကၽြန္ေတာ္တို႔ လုပ္ေဆာင္တာေတြအတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ျပည္သူေတြက အဆံုးအျဖတ္ေပးလိမ့္မယ္၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေျပာတာေတြကို အဆံုးအျဖတ္ေပးမွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာပဲ” 

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ဖခင္ျဖစ္သူႀကိဳးပမ္းခဲ့သည့္ လမ္းစဥ္အတိုင္း တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင့္ ညီၫြတ္မႈရရွိရန္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ႀကီးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္သည္။ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးသေဘာတူညီခ်က္ကစတင္ကာ ထိုမွတစ္ဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားျပဳလုပ္ၿပီး ေနာက္ဆံုးတြင္ တိုင္းရင္းသားမ်ားအေနႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရွိမည့္ အေနအထားရွိေသာ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေနာက္ ပံုမွန္လည္ပတ္မႈလံုးဝမရွိေသာ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျပဳလုပ္ႏိုင္မည့္ ႀကိဳးပမ္းခ်က္မ်ားကို စတင္ခဲ့သည္။ ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ အမိန္႔ေပးျခင္းႏွင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းေပၚတြင္ အေျခတည္ထားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုနည္းျဖင့္ စစ္တပ္အေနႏွင့္ အရင္းအျမစ္မ်ားကို ကာကြယ္ထားႏိုင္သလို အာဏာကိုလည္း ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယခင္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေမရိကန္ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈမ်ားျပဳလုပ္ျခင္းကို ႏွစ္သက္သေဘာက်ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအတြက္ လိုအပ္ေသာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား ဝင္ေရာက္မည့္ကိစၥတြင္ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈမ်ားက ကေမာက္ကမျဖစ္ေစေသာအခ်က္ကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ရိပ္စားမိလာသည္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း သူမကဲ့သို႔ေသာ ၿဗိတိသွ်ေလသံျဖင့္ ေျပာျပခဲ့သည္။ အိုဘားမားအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔အေနႏွင့္ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈမ်ားကို ဖယ္ရွားေပးမည့္အေၾကာင္းပင္။ 

႐ိုဟင္ဂ်ာ (ဘဂၤါလီ) မ်ားအေပၚ ျမန္မာအစိုးရ၏ ဆက္ဆံမႈသည္ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ ကိစၥအတြက္လည္း ဒုကၡျဖစ္ေစသလို ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ႀကီးတစ္ခုလံုးကိုလည္း အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစေသာေၾကာင့္ အိုဘားမား အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ (အေမရိကန္အစိုးရ) အေနႏွင့္ စိုးရိမ္ပူပန္ေနသည့္အခ်က္ကို ကၽြန္ေတာ္ေျပာခဲ့ဖူးသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း သူမအေနႏွင့္ ယခင္ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ (ယခုကြယ္လြန္) ဦးေဆာင္သည့္ ေကာ္မရွင္တစ္ရပ္ဖြဲ႔စည္းေပးကာ ရခိုင္အေရးကိစၥအတြက္ ေလ့လာဆန္းစစ္မႈမ်ားႏွင့္ အႀကံေပးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေစမည္ျဖစ္သည္ဟု ျပန္ေျပာသည္။ “ကၽြန္မ ကိုဖီအာနန္ ကိုေျပာပါတယ္၊ ကၽြန္မသာ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေလးအနက္ မထားဘူးဆိုရင္ သူ႔ကို ဒီကိစၥလုပ္ေပးဖို႔ ေျပာမွာမဟုတ္ပါဘူးလို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္”ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာျပသည္။ လြန္စြာစိတ္ကူးစိတ္သန္း ေကာင္းလွသည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေျပာပံုဆိုပံုပင္။ ကၽြန္ေတာ့္အေနႏွင့္ အထူးပင္ ႏွစ္သက္သေဘာက်မိသည္။ သူမက ဆိုျပန္သည္၊ ႐ိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားအၾကား ဒိုင္ယာေလာ့ခ္တစ္ခုလုပ္ေပးရန္လည္း ဆႏၵရွိသည္ဟု ဆိုသည္။ ကၽြန္ေတာ္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ဖူးသည့္ စစ္ဘက္အရာရွိမ်ားႏွင့္မတူ တစ္မူထူးျခားသည့္အခ်က္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို ဘဂၤါလီဟု မည္သည့္ အခါကမွ် သတ္မွတ္ေခၚေဝၚျခင္းမရွိေပ။ (ထို႔အတူပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ အမ်ားျပည္သူေရွ႕ေမွာက္တြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟုလည္း မေခၚဆိုေပ။ ယင္းအစား ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မြတ္စလင္မ်ားဟု သူမက ေခၚေဝၚေလ့ရွိသည္) 

ေနျပည္ေတာ္ရွိ အေဆာက္အအံုထဲမွ သူမႏွင့္အတူ လမ္းေလွ်ာက္ထြက္လာစဥ္ သူမအေနႏွင့္ အလြန္ပင္ အလုပ္တာဝန္မ်ားပိေနေၾကာင္း၊ ၿဗိတိန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း မာဂရက္သက္ခ်ာကို ဥပမာထား၍ ၾကည့္မိခဲ့ေၾကာင္း ေျပာျပသည္။ (မာဂရက္သက္ခ်ာမွာ အမ်ိဳးသားေတြႀကီးစိုးသည့္ စနစ္တစ္ခု၏ အလယ္တြင္ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အလုပ္လုပ္ႏိုင္ခဲ့ေသာ အမ်ိဳးသမီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္သည္) မၾကာမီ က်င္းပေတာ့မည့္ အေမရိကန္ေ႐ြးေကာက္ပြဲအေၾကာင္းလည္း ကၽြန္ေတာ့္ကို ေမးျပန္သည္။ ဟီလာရီကလင္တန္အေနႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ဆက္လက္အေလးေပး အာ႐ံုစိုက္လိမ့္မည္ျဖစ္သည္ဟု ကၽြန္ေတာ္က အာမခံေျပာဆိုခဲ့သည္။ “ရက္စ္”ဟု ဆူပူႀကိမ္းေမာင္းသံပါသည့္ေလျဖင့္ ျပန္ေျပာသည္။ “ဒါေပမဲ့ ဘယ္သူႏိုင္မလဲဆိုတာ ရွင္မသိဘူးေလ” 

ရက္သတၱပတ္အနည္းငယ္အၾကာ၊ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလတြင္ ဝါရွင္တန္သို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အလည္အပတ္လာေရာက္ခဲ့သည္။ အိမ္ျဖဴေတာ္ကလည္း ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈမ်ားကို ဖယ္ရွားပစ္ရန္ ဆံုးျဖတ္လိုက္သည္။ ဒုတိယသမၼတဂ်ိဳးဘီဒင္၏ ေနအိမ္တြင္ နံနက္စာအတူစားရာ၌ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနႏွင့္ မိမိေျခေထာက္ေပၚ မိမိရပ္တည္ႏိုင္သည့္အခ်က္ကို အေမရိကန္ကြန္ဂရက္ လႊတ္ေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားသိေအာင္ သူမကေျပာခဲ့သည္။ ထိုနံနက္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ကၽြန္ေတာ္ၾကည့္ေနမိသည္။ သူမ၏ ကၽြမ္းက်င္ပိုင္ႏိုင္လြန္းလွေသာ ႏိုင္ငံေရးအရည္အခ်င္း တစ္ရပ္ကို ကၽြန္ေတာ္ျမင္ေတြ႔လိုက္ရသည္။ ဆီးနိတ္ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သည့္ မစ္ခ်္မက္ေကာ္နယ္လ္ကို သူ၏ ျမင္းမ်ားအေၾကာင္း ေမးသည္။ နယူးေယာက္မွ ကိုယ္စားလွယ္ ဂ်ိဳးကေရာင္ေလးကိုေတာ့ သူ၏မိခင္ အေၾကာင္းေမးသည္။ သို႔ေသာ္ တန္နက္ဆီျပည္နယ္မွ ဆီနိတ္တာ ေဘာ့ေကာ္ကာကိုေတာ့ သူမက ခပ္တည္တည္ပင္ စကားေျပာဆိုသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကေလးသူငယ္မ်ား လူကုန္ကူးမႈခံရသည့္ကိစၥအေပၚ ညံ့ဖ်င္းစြာ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေနသည့္ ႏိုင္ငံစာရင္းထဲထည့္ရန္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ဆံုးျဖတ္ခဲ့မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ေျပာဆိုျခင္းျဖစ္သည္။ “ကၽြန္မတို႔ ကေလးေတြကို ကၽြန္မတို႔ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မွာပါ ဆီနိတ္တာႀကီးရွင့္”ဟု သူမက နိဂံုးခ်ဳပ္ေျပာဆိုသြားသည္။ ထို႔ေနာက္ သူမအေနႏွင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၏ ပံ့ပိုးမႈမ်ားရလိုေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ အမ်ိဳးသားအခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပိုင္နက္ႏွင့္ပတ္သက္၍ တစ္ျပားသားမွ် အထိမခံႏိုင္ေၾကာင္းလည္း ေျပာသြားသည္။ 

ျမန္မာျပည္အေပၚ သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းထားသည့္ အေမရိကန္ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈမ်ား ဖယ္ရွားမည့္ကိစၥမွာ အျငင္းပြားစရာကိစၥတစ္ခုပင္။ အခ်ိဳ႕က ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျမင့္တက္ေနျခင္းေၾကာင့္ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈမ်ား ဖယ္ရွားခဲ့သည့္ ကိစၥကို ျပစ္တင္ေျပာဆိုၾကသည္။ ေအာက္တိုဘာလတြင္ အသစ္ဖြဲ႔စည္းလိုက္သည့္ လက္နက္ကိုင္အုပ္စု ျဖစ္ေသာ ARSA က ျမန္မာနယ္စပ္ေဒသမွ လံုၿခံဳေရးဂိတ္မ်ားကို တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။ ရဲအရာရွိကိုးဦး ေသဆံုးသြားခဲ့ၿပီး ေနာက္ထပ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လာမည္ကို အထူးပင္စိုးရိမ္ထိတ္လန္႔ခဲ့ၾကသည္။ အေၾကာင္းစံု ကို ဂဃဏနမသိေသာ ျမန္မာစစ္တပ္က အင္အားအလံုး အရင္းသံုးကာ တံု႔ျပန္တိုက္ခိုက္ပစ္ခဲ့ရာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ (ဘဂၤါလီ) သံုးေသာင္းခန္႔ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းခဲ့ရသည္။ ဒဏ္ ခတ္အေရးယူမႈေတြ ဖယ္ရွားေပးလိုက္တာက ျမန္မာ စစ္တပ္ဒဏ္ခတ္မခံရေအာင္ လုပ္ေပးလိုက္သည့္ သေဘာသို႔ အမွန္တကယ္သက္ေရာက္ေစခဲ့ေၾကာင္း ဝါရွင္တန္ဒီစီအေျခစိုက္ Human Rights Watch အဖြဲ႔ကို ဦးေဆာင္သူ ဆာရာမာဂြန္ကေျပာေလသည္။ မေဝေဝႏုကဲ့သို႔ အျခားေသာ ႐ိုဟင္ဂ်ာအေရးတက္ႂကြ လႈပ္ရွားသူမ်ားကလည္း ၎အတိုင္းပင္ ေထာက္ျပေျပာဆိုၾကသည္။ 

ထိုသို႔ေျပာဆိုမႈမ်ား၊ ေစာဒကတက္မႈမ်ားကို ကၽြန္ေတာ့္အေနႏွင့္ ေကာင္းစြာနားလည္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ကၽြန္ေတာ္ သံသယျဖစ္မိသည့္အခ်က္မွာ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြသည္ အၿမဲတေစ ထိေရာက္မႈရွိသည့္ အဟန္႔အတားမ်ားျဖစ္ခဲ့ပါ၏ေလာ ဟူသည့္အခ်က္ပင္။ ကၽြန္ေတာ္ယံုၾကည္လာသည္မွာ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈမ်ားဟူသည္ ဝါရွင္တန္အစိုးရက အလြန္အမင္း အသံုးျပဳေသာအရာတစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။ လူဆိုးမ်ားႏွင့္ ဗီလိန္မ်ားက ယင္းဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈမ်ားကို မည္သို႔ မည္ပံုေရွာင္ရွား၍ရသည္ဆိုေသာအခ်က္ကို ေကာင္းစြာ သိသူမ်ား မဟုတ္ပါေလာ။ ဆိုရလွ်င္ ဒဏ္ခတ္အေရးယူ မႈမ်ားဟူသည္ ခုတ္ရာတျခား ရွရာတျခားျဖစ္ေအာင္သာ လုပ္ႏိုင္ေပသည္။ ထိခိုက္နစ္နာေစလိုသူမ်ား မထိခိုက္ဘဲ အျခားသူမ်ားမွာ ထိခိုက္နစ္နာရစၿမဲပင္။ ျမန္မာ့အေရးကိုၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္ မေကာင္းသည့္ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ အနက္ေရာင္စီးပြားေရးထဲတြင္ ရွင္သန္ေနႏိုင္သည္။ မူးယစ္ေဆးဝါး၊ ပတၱျမား၊ ေက်ာက္စိမ္း စသည့္ ပစၥည္းမ်ား အေရာင္းအဝယ္လုပ္သည့္ စီးပြားေရးတြင္ ရွင္သန္ႏိုင္သည္။ ပို၍ဆိုရလွ်င္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဒဏ္ခတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ စီးပြားေရး ကေမာက္ကမျဖစ္ ေနရသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏လက္ထဲသို႔ က်ေရာက္ဖြယ္သာရွိေပသည္။ တ႐ုတ္ဟူသည္မွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥအေၾကာင္း တစ္စံုတစ္ရာမွ် ထုတ္ေဖာ္မေျပာဆိုေသာ တိုင္းျပည္လည္းျဖစ္ေပသည္။ 

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဩဂုတ္လတြင္ ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္ေသာ ေကာ္မရွင္က ၿပီးျပည့္စံုၿပီး က်ယ္ျပန္႔ေသာ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားကို ထုတ္ျပန္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ယင္းအႀကံျပဳခ်က္မ်ားထဲတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚ ကန္႔သတ္ထားသည့္ ကိစၥမ်ား ဖယ္ရွားေပးေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရေရးတို႔လည္း ပါဝင္သည္။ အကယ္၍ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ခဲ့မည္ဆိုပါက ႐ိုဟင္ဂ်ာ (ဘဂၤါလီ) တို႔အေနႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲတြင္ လံုၿခံဳစိတ္ခ်စြာျဖင့္ တရားဥပေဒ ေဘာင္ထဲမွ ေနထိုင္သြားႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အဆိုပါအႀကံျပဳခ်က္မ်ားထြက္ေပၚလာၿပီးေနာက္ ၂ ရက္ အၾကာတြင္ ARSA လက္နက္ကိုင္အုပ္စုက ရခိုင္ ျပည္နယ္ရွိ ရဲကင္း ၃၀ ေက်ာ္ကို တိုက္ခိုက္သြားသည္။ ျမန္မာလံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ဝင္ ၁၂ ဦးေက်ာ္ေသဆံုးခဲ့ရသည္။ စုစုေပါင္းေသဆံုးသူမွာ ၇၁ ဦးျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ ယခုတစ္ႀကိမ္တြင္မူ ျမန္မာစစ္တပ္က အသင့္အေနအထားတြင္ရွိေနခဲ့သည္။ “တကယ္လို႔ ႀကီးမားတဲ့ တိုက္ခိုက္မႈႀကီးျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ သူတို႔ ဘာလုပ္ရမလဲဆိုတဲ့အခ်က္ကို သူတို႔အေနနဲ႔စဥ္းစားဖို႔ ကိုးလေတာင္အခ်ိန္ရခဲ့တယ္”ဟု ႏိုင္ငံေရးသ႐ုပ္ခြဲေလ့လာသူ ရစ္ခ်က္ေဟာ္ေဆးက ကၽြန္ေတာ့္ကိုေျပာျပသည္။ “သူတို႔က သူတို႔အေနနဲ႔ အျပင္းထန္ဆံုးလက္တံု႔ျပန္ တိုက္ခိုက္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကတာ။ တကယ္လို႔ ARSA အုပ္စုေတြ ႐ြာေတြထဲမွာ ပုန္းခိုေနမယ္ဆိုရင္ ႐ြာေတြ မရွိေစရေအာင္ လုပ္ပစ္ေတာ့တာ”ဟု ဆက္ေျပာျပသည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုး ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားမွာ အကာအကြယ္မဲ့သည့္အေနအထားျဖင့္ ေျမလွန္တိုက္ခိုက္မႈႀကီးကို ႀကံဳေတြ႔ခဲ့ရသည္။ မုဒိမ္းက်င့္မႈမ်ားႏွင့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ တိုက္ခိုက္မႈမ်ားရွိသလို ဥပေဒျပင္ပ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား၊ ေက်း႐ြာမ်ား မီး႐ိႈ႕ဖ်က္ဆီးခံရမႈမ်ားလည္း ရွိသည္ဟူေသာ စြပ္စြဲခ်က္မ်ား ထြက္ေပၚခဲ့ပါသည္။ ယင္းစစ္ဆင္ေရးႀကီးသည္ ေသာင္းက်န္းသူမ်ားကို တန္ျပန္ထိုးစစ္ဆင္သည့္ သာမန္စစ္ဆင္ေရးမ်ိဳး မဟုတ္ခဲ့ေပ။ ႐ိုဟင္ဂ်ာ (ဘဂၤါလီ) ခုနစ္သိန္းေက်ာ္ခန္႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္သို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ၾကရသည္။ အမ်ားစုမွာ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ စုၿပံဳ၍ ေနထိုင္ၾကရသည္။ ကေလးငယ္ေလးသိန္းေက်ာ္ခန္႔လည္း ပါဝင္သည္။ 

တိုက္ခိုက္မႈမ်ားရပ္ေအာင္ တရားဝင္လုပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာမရွိသည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေဘးက်ပ္နံက်ပ္ျဖစ္ကာ အရွက္တကြဲျဖစ္ေစေအာင္လုပ္လိုသည့္ ဆႏၵမ်ိဳး ျမန္မာစစ္တပ္တြင္ ရွိေကာင္းရွိႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနႏွင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ (ဘဂၤါလီ) မ်ားအေပၚ စာနာေထာက္ထားမႈ ထုတ္ေဖာ္မျပခဲ့သလို အကူအညီလည္း အနည္းငယ္သာေပးခဲ့သည္မွာ အံ့ဩစရာပင္။ အမ်ားျပည္သူေရွ႕ေမွာက္တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား၊ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ေပါ့ေပါ့တန္တန္သေဘာမ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ သူမက ေျပာဆိုခဲ့သည္ကိုၾကည့္လွ်င္ သူမသည္ စစ္တပ္အတြက္ ဒိုင္းႀကီးတစ္ခုသဖြယ္ပင္ ျဖစ္လာေတာ့သည္။ ျမန္မာျပည္တြင္းေရးကို ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းအေနႏွင့္ ဝင္ေရာက္မစြက္ဖက္ေစလို သည့္ဆႏၵရွိေသာ စစ္တပ္အတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ အကာအကြယ္ႀကီးတစ္ခုျဖစ္ေနသည္။ “သူမအေနနဲ႔ ဒီ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့႐ံုသာမကပါဘူး၊ စစ္တပ္ရဲ႕အစီအစဥ္ကိုေတာင္ ေထာက္ခံပံ့ပိုးေပးခဲ့တာပါ”ဟု မေဝေဝႏုက ကၽြန္ေတာ့္ကို ေျပာျပသည္။ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ သူမအေနႏွင့္ အာေပါင္အာရင္းသန္သန္ေျပာ ဆိုခဲ့ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ျဖစ္လာသည့္အခ်ိန္မွစ၍ သူမသည္ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ မည္သည့္အခါကမွ် မေတြ႔ဆံုေတာ့ေၾကာင္း မေဝေဝႏုက မွတ္ခ်က္ေပးေျပာဆိုသည္။ ယင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာ (ဘဂၤါလီ) တို႔၏ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအနက္ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးမွာ ေဝေဝႏု၏ ဖခင္ျဖစ္သည္။ “အာဏာရလာတာနဲ႔ ယခုျပႆနာေတြအားလံုး ေျဖရွင္းေပးႏိုင္မွာပါ”ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က မေဝေဝႏု၏ ဖခင္ကို ေျပာဆိုခဲ့ဖူးသည္ဟု သူမကဆိုပါသည္။