News

POST TYPE

ARTICLE

ရွှေတိဂုံကို မြင်လျှင်
29-Jul-2016

“နရေောငအှောကမှှာ ရှှတေောငပှေါကကှာ ထှငှးဖောကပှှည့မှိုး တနခှိုးတောအှရှငှ...”
အဆိုတောကှှီး ကတေုဝငှးထှဋရှဲ့ သီခငှှးတဈပုဒှ ဖှဈသညှ။
“...ဘယကှကှည့ကှှည့ှ ကှညညှိုမိ အကှှန့ဖှှဈအငှ ရိုကှိုးရှိခိုး လှုပနှိုးစိတတှှငှ ရှှတေိဂုံကိုမှငလှှှငှ...”

သီခငှှးစာသားအတိုငှးပငှ ရှှတေိဂုံကိုမှငလှှှငှ ဗုဒဓှဘာသာ မှနမှာလူမှိုးမှား အားလုံး၏ ရငတှှငှးတှငှ ကှညနှူးခမှှးမှ ဖှဈမိကှသညသှာ။

ရှှတေိဂုံစတေီသညှ မှနမှာနိုငငှံ၏ အထငကှရစတေီကှီး တဈဆူ၊ သမိုငှးဝငှ အမှတတှံဆိပှ၊ မှနမှာတို့အတှကှ ကမဘှာတှငှ ဂုဏယှူရမဆုံး အသညှးနှလုံးဖှဈခဲ့သညမှှာ နှဈပေါငှးထောငနှှင့ခှှီ ကှာခဲ့ပှီဖှဈသညှ။

သို့သောှ။
ရှှတေိဂုံကိုမှငလှှှငှ လူအမှား သတိမထားမိသည့ှ အခကှအှခှို့ကလညှး ရှှတေိဂုံ စတေီတောကှှီး၏ နောကကှှယတှှငှ တညရှှိနသညှေ။
စတေီတောကှှီး၏ ဘကစှုံတှငှ ဦးစီးဦးဆောငပှှုနသညှေ့ ဂေါပကအဖှဲ့နှင့ှ ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးတို့လကထှဲရှိ ဘဏဍှာငှကှေေးမှား အကှောငှးသညှ ယငှးအခကှမှှားတှငှ ပါဝငသှညှ။

ရှှတေိဂုံစတေီတောကှို လှနခှဲ့သည့ှ နှဈပေါငှး နှဈထောင့ငှါးရာကှောကှ ဥကကှလာပမှို့ ဘုရငတှဈပါးက တညထှားကိုးကှယခှဲ့ခှငှးဖှဈပှီး စတငတှညထှားခှိနကှ အမှင့ပှေ (ဉာဏတှောှ) မှာ ၆၆ ပေ (၄၄ တောငှ) ဖှဈသညှ။
ယငှးနောကှ ခတှအဆကဆှကရှေှိ မငှးနှင့ှ ရဟနှးရှငလှူတို့က ပှုပှငမှှမှးခဲ့ကှရာ ယခုအခါတှငှ အမှင့ပှေ ၃၂၆ ပေ ရှိသညှ။

၅၁ သနှးကှောတှှငှ ၈၇ ရာခိုငနှှုနှး ကှောသှော ဗုဒဓှဘာသာဝငှ မှနမှာနိုငငှံသား အမှားစုသညှ ဘုရားပုထိုးနှင့ှ ကှောငှး ဆောကလှှူခှငှးတို့တှငှ စိတအှားထကသှနှ ကှသူမှားဖှဈသလို ငှကှေေးပေးကမှး လှူဒါနှးမှုတှငှ ရကရှောကှောငှး နိုငငှံတကာတှငှ ကှောကှှားသညှ။
ယငှးအခကှကှို ရှှတေိဂုံစတေီတောတှှငှ တှေ့နိုငသှညှ။

လကရှှိ ရှှတေိဂုံစတေီတောသှို့ အမှားပှညသှူမှားက လှူးဒါနှးထားသည့ှ အလှူငှေ အရပရှပပှေါငှးက ကုဋပေေါငှး ၅၁၂၉ ကပှှ(ကပှဘှီလီယံ ၅၀ ကှောှ) ဖှဈသညှ။ ယငှးသညှ တဈနညှးအားဖှင့ှ ရှှတေိဂုံစတေီက ပိုငဆှိုငထှားသည့ှ ငှသေား ခညှှးသကသှကှ ဖှဈသညှ။

“ကှှနတှောတှို့ အလှူငှကေို၊ ပှညသှူလူထုလှူတဲ့ အလှူငှကေို ကှှနတှောတှို့ ဂေါပကအဖှဲ့ကနပေဲ သိမှးတယှ” ဟု ဂေါပက အဖှဲ့ရုံးမှ ရုံးအဖှဲ့မှူး ဦးထှနှးအောငငှှကေ ဆိုသညှ။ ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးသညှ တပမှတောမှှ ဗိုလမှှူးဟောငှးတဈဦးဖှဈသညှ။

ရှှတေိဂုံစတေီတောကှှီး ဆီသို့ အမှားပှညသှူထံမှ အလှူငှမှေား နေ့စဉှ၊ လစဉှ၊ နှဈစဉှ စီးဝငလှကှရှှိသညှ။ 
၂၀၁၆ ခုနှဈ ငါးလတာကာလအတှငှး ကပှသှနှးပေါငှး ကိုးထောငကှှောှ (၉ ဘီလီယံကှောှ) ဝငငှှရရှေိထားပှီး ၂၀၁၅ ခုနှဈတှငှ တဈနှဈလုံး အတိုငှးအတာဖှင့ှ ကပှှ ၁၈ ဘီလီယံကှောနှှင့ှ ၂၀၁၄ ခုနှဈတှငှ ဘီလီယံ ၂၀ နီးပါးဖှဈသညှ။
ပမှှးမှှအားဖှင့ှ တဈရကလှှှငှ ကပှသှိနှး ၂၀၀ မှ ၈၀၀ အကှား အလှူခံ ရရှိခှငှးဖှဈသညှ။

“အလှူငှကေ နှဈမှိုးရှိတယှ” ဟု ဦးထှနှးအောငငှှကေ ဆိုသညှ။ 
ပထမတဈမှိုးမှာ အလှူခံရရှိမှုဖှဈပှီး ကနှတှဈမှိုးမှာ စီမံခန့ခှှဲမှုမှ ရရှိငှဖှဈသညှေ။ 

အလှူတောငှှဆေိုသညကှ ပှညသှူမှားက စတနောသဒဓှါတရား အလှောကှ လှူဒါနှးသည့ငှှဖှဈပှေီး စီမံခန့ခှှဲမှုငှမှော စတေီတောကှှီးနှင့ှ ပတသှကှ၍ အငှား ခထှားပေးသည့ှ ကနထှရိုကလှုပငှနှးမှား ထံမှ ရရှိသည့ငှှဖှဈသညှေ။ ယငှးလုပငှနှးမှားတှငှ ယာဉရှပနှား ကှငှးလုပငှနှး၊ ဖိနပအှပှ၊ ရှှဆေိုငှး၊ ဓာတပှုံ ဆိုငှ၊ အုနှးပှဲငှကပှှောပှဲ၊ စားသောကဆှိုငှ၊ နိဗဗှာနကှုနှ ရောငှးခခှှငှး၊ လိပစှာ၊ ငါးစာ ရောငှးခခှှငှးနှင့ှ သန့စှငခှနှးလုပငှနှးတို့ ပါဝငသှညှ။
ယငှးအပှငှ စတေီတောကှှီးတှငှ အသုံးပှုရနှ မလိုအပတှော့သည့ှ သှပတှိုသှပစှမှား၊ ဒနပှနှးအိုးအဟောငှးမှား၊ ရတေိုငကှီမှား ပှနလှညရှောငှးခခှှငှး၊ စတေီတောတှှငှ ဆီမီးကပလှှူပူဇောရှာမှ ရရှိသည့ှ ဖယောငှးပကှမှှား၊ စောငှးတနှးမှားတှငှ ခိုအောငှးနထေိုငသှည့ှ လငှးနို့မှားမှ ထှကရှှိသည့ှ လငှးနို့ခှေးမှားကိုလညှး အခါအားလှောစှှာ ဈေးပှိုငစှနဈဖှင့ှ ရောငှးခခှှငှးမှ ရရှိသည့ှ ငှကှေေးမှားလညှး ပါဝငသှညှ။

အဆိုပါကဏဍှတို့မှ ရရှိသည့ှ ဝငငှှေ အသေးစိတကှို အခှိနမှီသိရခှငှး မရှိသောလှညှး လကရှှိတှငှ စုစုပေါငှး ကပှှ ၂၇၇၈ သိနှး ရှိသညှ။
ယငှးတို့ကား ငှသေားပမာဏသာ ဖှဈပှီး ရှှနှငှေ့ ရတနာဌာနတှငှ ထိနှးသိမှးထားသည့ှ ရှှပှေားမှားစှာ ရှိသေးသညှ။ စုစုပေါငှး ရှှခှေိနပှိူာ နှဈရာဝနှးကငှှ ဖှဈသညှ။

ရှှတေိဂုံစတေီတောကှှီး၏ ဂေါပကအဖှဲ့ဝငှ လူကှီးမငှးမှားကို အစိုးရစိတကှှိုကှ ခန့အှပခှဲ့သညမှှာ မှနမှာ့ဆိုရှယလှဈ လမှးစဉပှါတီအစိုးရ လကထှကမှှစတငကှာ တပမှတောအှစိုးရ၊ ယငှးနောကှ အရပသှားတဈပိုငှး အစိုးရမှသညှ လကရှှိအခှိနအှထိ ဖှဈသညှ။ အမှားစုမှာလညှး တပမှတောှ အရာရှိဟောငှးမှားနှင့ှ ဌာနဆိုငရှာမှားမှ ညှှနကှှားရေးမှူးအဆင့ှ ရှိသူမှားသာဖှဈသညှ။

ဥပမာအားဖှင့ှ မီးရထားဝနကှှီးဌာန ဦးဆောငညှှှနကှှားရေးမှူး၊ ရနကှုနတှိုငှး စဈဌာနခှုပမှှ ဒုတိယတိုငှးမှူး၊ အကဉှှးဦးစီးဌာနမှ ညှှနကှှားရေးမှူး၊ မှနမှာနိုငငှံ ရဲတပဖှှဲ့မှ ဒုတိယရဲမှူးကှီး စသညတှို့ဖှဈသညှ။ နောကဆှုံးရရှိသည့ှ စာရငှးအရ လကရှှိတှငှ ဂေါပကအဖှဲ့ဝငှ ၁၁ ဦး ရှိသညှ။ ဥကကှဋဌှမှာ နိုငငှံခှားရေးဝနကှှီးဌာန၏ သံအမတကှှီးဟောငှး ဦးစိနဝှငှးအောငှ ဖှဈပှီး တပမှတောအှစိုးရလကထှကှ ၂၀၀၇ ခုနှဈကတညှးက ခန့အှပခှှငှးခံထားရသူ ဖှဈသညှ။ 

ဂေါပကအဖှဲ့ဝငမှှားနှင့ှ တှေ့ဆုံရနှ စတေီတောရှငပှှငရှှိ ဂေါပကအဖှဲ့ရုံးသို့ အကှိမကှှိမှ သှားရောကခှဲ့သောလှညှး တှေ့ဆုံခှငှး မပှုခဲ့ပေ။
ဂေါပကအဖှဲ့ဝငမှှား အနနှငှေ့ မီဒီယာမှားကို လကခှံတှေ့ဆုံလေ့ မရှိကှောငှး အဆိုပါ ရုံးအဖှဲ့မှူးက ပှောဆိုသညှ။ တှေ့ဆုံလိုပါက စာဖှင့ှ တငပှှတောငှးခံရမညှ ဖှဈပှီး တှေ့လိုသည့အှကှောငှးရငှး ကိုပါ ဖောပှှရမညဟှုဆိုသညှ။
ယငှးအစား ရုံးအဖှဲ့မှူးနှင့သှာ တှေ့ဆုံခှင့ရှရှိခဲ့သညှ။

စတေီတောနှှင့ပှတသှကသှည့ှ ငှကှေေးသုံးစှဲမှု၊ စီမံခန့ခှှဲမှုအားလုံးကို ဂေါပကအဖှဲ့က ထိနှးခှုပထှားသညှ။ ဂေါပကအဖှဲ့အနနှငှေ့ တဈနှဈစာအတှကှ ဆောငရှှကမှည့ှ လုပငှနှးမှားအတှကှ အသုံးစရိတကှို ကှိုတငလှှာထားခှငှး ဖှဈသညှ။

လှာထားခကှထှကပှို၍ သုံးစှဲခှင့ှ မပှုကှောငှး ဦးထှနှးအောငငှှကေ ဆိုသညှ။
အသုံးငှလေိုအပပှါက တဈပတလှှှငှ တဈကှိမှ ဗုဒဓှဟူးနေ့တှငှ ပှုလုပသှည့ှ ဂေါပကအဖှဲ့ အစညှးအဝေးသို့ တငပှှကာ ဆုံးဖှတခှကှကှို တောငှးခံရခှငှးဖှဈသညှ။ ငှကှေေးသုံးစှဲရာတှငလှညှး အလှူတောငှှနှငှေ့ စီမံခန့ခှှဲမှုငှဟေူ၍ နှဈပိုငှးခှဲထားကာ သုံးစှဲခှငှးဖှဈသညှ။

စတေီတောှ ရှှသငှှကနှေးကပခှှငှး၊ စကလှှကေား၊ စောငှးတနှးမှား၊ သိငှဂှုတတှရ ကုနှးတောှ ပှုပှငခှှငှးမှားတှငှ သုံးစှဲသညှ။

လတတှလောတှငှ ရငပှှငတှောပှေါတှှငှ ဖှင့လှှဈထားသည့ှ ဗုဒဓှပှတိုကကှို အဆင့မှှှင့တှငနှပှေီး စုစုပေါငှးကုနကှစှရိတှ အတှကှ ကပှသှနှး ၆၅၀ ကှောှ သုံးစှဲရနလှှာထားသညှ။
ပှီးခဲ့သည့ှ မလအတှငှေးကလညှး မှောကဘှကစှောငှးတနှး အမိုးပှငခှှငှး အတှကှ ကပှသှိနှး ၃၇၀ ကှောသှုံးစှဲခဲ့ကှောငှး ရုံးအဖှဲ့ထံမှ စုံစမှးသိရသညှ။

စီမံခန့ခှှဲမှုမှရရှိသည့ှ ငှကှေေးမှားကို ဂေါပကအဖှဲ့ရုံးတှငှ တာဝနထှမှးဆောငနှသညှေ့ ဝနထှမှးမှားအား လစာပေးခှငှး၊ ပညာသငစှလှေှတခှှငှး၊ ထောကပှံ့စရိတှ ပေးအပခှှငှးမှားတှငှ သုံးစှဲသညှ။
ရှှတေိဂုံစတေီ ဂေါပကအဖှဲ့ရုံးကို အုပခှှုပရှေးဌာန၊ ပှတိုကှ/ပှခနှးဌာန၊ လုပငှနှးဌာန၊ ဘဏဍှာရေး၊ မှတတှမှး၊ ရနှငှေ့ ရတနာ၊ ဗဟိုသိုလှောငှ၊ လုံခှုံ/မီးသတှ၊ ဝတတှကမှသောယာရေး စသဖှင့ှ ဌာနကှီး ကိုးခုဖှင့ှ ဖှဲ့စညှးထားပှီး ရုံးအဖှဲ့မှူးတဈဦး၊ ဒုတိယရုံးအဖှဲ့မှူး နှဈဦး၊ ဌာနမှူးကိုးဦးတို့ အပှငှ စုစုပေါငှး ဝနထှမှး ၉၀၀ ကှောှ ရှိသညှ။

လုံခှုံရေးနှင့ှ မီးသတဌှာနတဈခု တညှးပငှ ၂၅၀ ကှောှ၊ ဘဏဍှာရေးဌာန အတှကှ နှဈရာနီးပါးရှိသညှ။ ယငှးအပှငှ သန့ရှှငှးရေးအတှကှ နေ့စားဝနထှမှး ၁၀၀ ကှောကှိုလညှး ခန့ထှားသေးသညှ။ အမှဲတမှးဝနထှမှးတဈဦး၏ လစာမှာ အနိမ့ဆှုံး ကပှတှဈသိနှးနှဈသောငှးဖှဈပှီး နေ့စားတဈဦးလှှငှ အစိုးရကသတမှှတှ ထားသည့ှ ကပှှ ၃၆၀၀ ဖှဈသညှ။

ယခုနှဈ ငါးလစာအတှကှ စုစုပေါငှး ကပှသှနှး ခှောကထှောငကှှောှ သုံးစှဲ ထားပှီး ၂၀၁၅ ခုနှဈအတှကှ ကပှသှနှး ရှဈထောငကှှောှ၊ ၂၀၁၄ ခုနှဈအတှကှ ကပှသှနှးခှောကထှောငကှှောှ သုံးစှဲခဲ့ကှောငှး မှတတှမှးမှားအရ သိရသညှ။

ယငှးသို့ ဝငငှှနှငှေ့ ထှကငှှစောရငှး ခှားနားမှုအရ လကရှှိတှငှ ကပှဘှီလီယံ ၅၀ ကှောှ ပိုငဆှိုငထှားခှငှးဖှဈသညှ။ အမရေိကနဒှေါလှာဖှင့ဆှိုပါက သနှး ၄၀ ဝနှးကငှရှှိသညှ။
ယငှးဘီလီယံ ၅၀ ကှောဆှိုသညမှှာ ပှညတှှငှးတှငှ ဘဏနှှဈခုတညထှောငရှနှ အတှကှ လုံလောကသှည့ှ ပမာဏဖှဈသညှ။ 

အဆိုပါ ငှကှေေးမှားကို မညကှဲ့သို့ အသုံးပှုမညနှညှး။

ငှအေားလုံးကို မှနမှာ့စီးပှားရေး ဘဏတှှငှ အပနှှံထားကှောငှး ဦးထှနှးအောငငှှကေ ဆိုသညှ။
“ကှှနတှောတှို့လကမှှာ တဈပှားမှ မထားဘူး” ဟု ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးကဆိုသညှ။
ယငှးပမာဏအတှကှ တဈနှဈလှှငှ ၈ ရာခိုငနှှုနှး အတိုးရရှိသေးသညှ။
မှားပှားလှနှးလှသည့ှ ငှကှေေးပမာဏကို ဆငှးရဲတှငှးနကနှသညှေ့ ပှညသှူပှညသှားမှား၏ ပညာရေး၊ ကနှှးမာရေးမှသညှ လူမှုဖှံ့ဖှိုးရေးလုပငှနှးမှားတှငှ အသုံးပှုရနှ အခှို့ကလိုလားသညှ။
လူတို့အတှကှ မဟုတလှှှငသှောမှှ နိုငငှံတဈဝနှးရှိ ရဟနှးတောမှှား၊ ဘုနှးတောကှှီးကှောငှးမှား အတှကှ ခှဲဝအသေုံး ပှုစလေိုသညှ။

သို့သောှ...
ဝိနညှးစညှးကမှး သတမှှတခှကှအှရ ရှှတေိဂုံစတေီအတှကှ ရညစှူးလှူဒါနှးထားခှငှး ဖှဈရာ ရှှတေိဂုံစတေီအတှကှ မှတဈပါး အခှားမညသှည့နှရောတှငမှှ အသုံးပှုရနှ မဖှဈနိုငဟှု ဦးထှနှးအောငငှှကေ ဆိုသညှ။

“လုပလှို့မရဘူး” ဟု ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးကဆိုသညှ။ 
“ကနှတှဲ့ဌာနတှကေို လှူလို့မရဘူး။ ဘုရားအခငှှးခငှှးတောငှ လှူလို့မရဘူး”

ဂေါတမဘုရား၏ ပညတခှကှှ ဝိနညှးတောအှရ ဘုရားပုထိုးမှား၏ ပိုငဆှိုငမှှုမှားကို ရဟနှးသံဃာတောမှှားက စီမံခန့ခှှဲရခှငှး ဖှဈသညှ။ သို့သောှ ငှကှေေးကိနှးဂဏနှး စာရငှးဇယားမှား ပါဝငနှသညှေ ဖှဈရာ ရဟနှးတောမှှားအတှကှ အဆငမှပှပေါ။ ယငှးအတှကှ ယုံကှညစှိတခှရှသည့ှ လူပုဂဂှိုလမှှားကို ရဟနှးတောမှှားက ညှှနကှှားစခေိုငှးရခှငှး ဖှဈကှောငှး  သာသနာဝဖနရှေေး ဆောငှးပါးမှား ရေးသားလေ့ရှိသည့ှ အရှငခှမောနနဒှ (မိုးသု-မနတှလေး)က ရှငှးပှသညှ။

လူအမှား၏ သဒဓှါတရားအလှောကှ လှူဒါနှးသည့ငှှကှေေးမှားဖှဈရာ ဘုရားအတှကသှာ အသုံးပှုသင့သှညမှှာ ဟုတမှှနကှှောငှး ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးကဆိုသညှ။

“လှူတဲ့သူတှကေ ဘုရားအတှကှ လှူတာလေ၊ ပရဟိတအတှကှ သုံးစခငှရှငှေ ပရဟိတအသငှးအဖှဲ့တှေ လှူမှာပေါ့”

ဘုရားကိုလှူခှငှးသညှ မိမိတဈကိုယရှအတှကှေ အကှိုးရှိမညဖှှဈသောလှညှး အမှနတှကယှ လိုအပနှသေူမှားကို လှူဒါနှးခှငှးသညလှညှး အကှိုးရှိမညသှာ။ ဗုဒဓှ တရားတောအှရ အလှူပှုလိုသည့ှ မညသှူ့ကိုမဆို မညသှည့နှရောတှငှ မလှူသင့ဟှူ၍ တားမှဈပိတပှငစှကောငှး မရှိပေ။
အလှူရှငမှှားအနနှငှေ့ မိမိသဒဓှါ တရားရှိရာကို လှူဒါနှးခှငှးသညှ အကှိုးရှိ သညဆှိုသောလှညှး မိမိအတှကသှာမက အခှားသူမှားအတှကှ အကှိုးရှိမရှိကို မလှူခငှ စဉှးစားသင့ပှလေိမ့မှညှ။

“ကိုယ့အှတှကကှိုယှ လှူမလား၊ မိမိ သူတဈပါး နှဈဦးသား အကှိုးရှိအောငှ လှူမလား” ဟု အရှငခှမောနနဒှက မိန့ဆှိုသညှ။ 
“မိမိသူတဈပါး နှဈဦးသား အကှိုးရှိအောငှ လှူမယဆှိုရငတှော့ လိုအပတှဲ့သူကို လှူရမယှ”

ဘုရားစတေီမှမဟုတှ၊ ဘုနှးကှီး ရဟနှးသာမက၊ လူပုဂဂှိုလမှရှေး၊ ဆငှးရဲ ခမှှးသာမရှေး လိုအပနှသေူကို ပေးကမှး စှန့ကှှဲရခှငှးသညှ မှင့မှှတသှောဒါန ဖှဈကှောငှး ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးက ထပမှံမိန့ဆှိုသညှ။

အလှူငှမှေား မှောကမှှားစှာရရှိ ထားသောလှညှး ဘုရားအတှကှ အသုံးပှုနမှေုမှာ ဘုရားဖူး မိဘပှညသှူမှားအတှကှ စိတကှှနပမှှေုကို မခံစားရစပေါ။
စောငှးတနှးမုခှဦးသို့ ဝငလှိုကသှညနှှင့ှ မိုးရကှေောင့ှ ညဈပနသညှေေ့ ခှနငှေးကှောကပှှားမှားက ဆီးကှိုနတတသှညှေ။ စောငှးတနှးအတှငှး ခှေးလခှေေးလှင့မှှားလညှး ရှိနသညှေ။ ဈေးသညမှှား၏ စညှးကမှးမဲ့မှုကှောင့ှ အညဈအကှေးမှား၊ အမှိုကမှှားကိုလညှး တှေ့နိုငသှညှ။

“လုပလှေ၊ ဘုရားကှီးအတှကှ ကောငှးကောငှးမှနမှှနှ ပှနလှုပလှေ။ အခု ဆိုရငှ ကှည့လှေ ပဈစလကခှတှ၊ အဓိပပှာယမှရှိဘူး” ဟု အရှငခှမောနနဒှက ဆိုသညှ။

ဘုရားပိုငငှှမှေားကို အခှားနရောမှားတှငှ သုံးစှဲခှင့မှရှိလှှငသှောမှှ ဘုရားပေါတှှငှ စာကှည့တှိုကကှဲ့သို့သော အရာမှိုးအတှကှ သုံးစှဲခှင့ရှှိသညဟှု ဆိုသညှ။
သူ့အနနှငှေ့ ခတှမေီစာကှည့တှိုကကှှီး တဈခုကို ထားရှိပေးစလေိုကှောငှး အရှငခှမောနနဒှက ဆိုသညှ။

“ဘာသာရပနှယပှယှ အသီးသီးအတှကှ မရှိတဲ့စာအုပှ မရှိတဲ့ စာကှည့တှိုကမှှိုးကှီး လုပပှဈလိုကပှေါ့”

စတေီတောနှှင့ပှတသှကသှည့ှ လုပငှနှးမှား အငှားခထှားပေးသည့ှ ကိဈစတှငှ ပှင့လှငှးမှငသှာမှု၊ စီမံခန့ခှှဲမှု၊ ထိမှးသိမှးစောင့ရှှောကမှှုမှား အပါအဝငှ ရှှတေိဂုံစတေီတောနှှင့ှ ပတသှကှ၍ အမှားပှညသှူ၏ အမှငတှှငှ လိုအပခှကှမှှားစှာ ရှိနကှေောငှး မကှာခဏ ကှားသိတှေ့မှငနှရသညှေ။
ကမဘှာလှည့ှ ခရီးသညမှှားလညှး နေ့စဉဝှငထှှကှ သှားလာနသညဖှှဈရော နိုငငှံတကာရှိ ယဉကှှေးမှုအမှအနှဈမှေား ထားရှိသည့ှ ပှတိုကမှှား၊ အထငကှရနရောမှားနှင့ှ နှိုငှးယှဉလှှှငှ အဆင့ှ နိမ့ကှနှသေေးသညှ။

ပှင့လှငှးရာသီတှငှ စတေီတောသှို့ နေ့စဉှ နိုငငှံတကာမှ ဘုရားဖူးဧည့သှညှ ၁၅၀၀ ဝနှးကငှှ လာရောကလှေ့ရှိပှီး မိုးရာသီတှငှ ၇၀၀ ဝနှးကငှရှှိသညှ။ တဈဦးလှှငှ ဝငကှှေး ၈ ဒေါလှာ(ကပှရှှဈထောငှ) ကောကခှံရရှိသညှ။ ယခုနှဈ မလအထေိ စုစုပေါငှး နှဈသိနှးကှောှ လာရောကခှဲ့ပှီး ၂၀၁၅ ခုနှဈ တဈနှဈလုံးအတှကှ ဧည့သှညငှါးသိနှးကှောှ လာရောကခှဲ့သညှ။  အမှားစုမှာ ထိုငှး၊ တရုတှ၊ ကိုရီးယား၊ ဂပှနှ၊ ပှငသှဈ၊ အမရေိကနနှှင့ှ ဂှာမနီနိုငငှံတို့မှ ဖှဈသညှ။
ပှညတှှငှးဘုရားဖူး အနနှငှေ့ နေ့စဉှ နှဈသောငှးဝနှးကငှှ ရှိသညှ။

လကရှှိ သာသနာရေးနှင့ှ ယဉကှှေးမှုဝနကှှီးဌာန ပှညထှောငစှုဝနကှှီး သူရဦးအောငကှို သညလှညှး စတေီတောနှှင့ှ ပတသှကှ၍ ပှုပှငပှှောငှးလဲရနှ လိုအပသှညဟှု ရှုမှငထှားသူ ဖှဈသညှ။
“ရှှတေိဂုံစတေီတောကှှီးနှင့ှ ပတသှကသှော အကှံပှုခကှမှှားကို ပှညသှူမှားဆီက လိုလိုလားလား တောငှးခံပါတယှ၊ အကောငှးအဆိုး အခကှလှကှ အကုနပှေးပို့ခှငှးဖှင့ှ ပှညသှူ့အစိုးရအတှကှ အထောကအှကူ ဖှဈစမှောပါ” ဟူ၍ ပှီးခဲ့သည့ဇှှနလှ တတိယပတကှ သူ၏ လူမှုကှနရှကစှာမကှှ နှာမှတဈဆင့ှ ဖိတခှေါတှောငှးခံခဲ့သညှ။

ထိုသို့ လူထုအမှငသှဘောထား ကောကခှံမှုအောကတှှငှ ဝငရှောကှ အကှံပှုကှသည့ှ ပှညသှူ့ဆနဒှပေါငှးမှားစှာ ထှကပှေါခှဲ့သညှ။
အမှားစုက ဂေါပကအဖှဲ့၏ အားနညှး ခှို့ယှငှးခကှမှှားကို ထောကပှှကှသညှ။ သန့ရှှငှးမှုအားနညှးခှငှး၊ ဆိုငမှှားမှရောငှးခသှည့ှ ရှှဆေိုငှးမှား အရညအှသှေးနိမ့ကှခှှငှး၊ လုံခှုံရေးအားနညှးခှငှး စသညတှို့လညှး ပါဝငသှညှ။

ယငှးသို့ကောကခှံပှီး မကှာခငတှှငှ ဂေါပကအဖှဲ့ကို အနညှးငယပှှငဆှငှ ဖှဲ့စညှးပေးခဲ့ပှီး ယာယီဂေါပကအဖှဲ့ အဖှဈ ပှောငှးလဲ ဖှဲ့စညှးလိုကသှညှ။ သို့သောှ ကှီးကှီးမားမားတော့ မပှောငှးလဲနိုငသှေး။

ရုံးအဖှဲ့မှူးထံမှ The Voice က တောငှးယူရရှိသည့ှ လကရှှိယာယီဂေါပက အဖှဲ့ဝငှ ၁၁ ဦးမှာ ဦးစိနဝှငှးအောငှ၊ ဦးမိုးခစှှ၊ သူရဦးတငလှှ၊ ဦးဝငှးတညှ၊ ဦးအောငစှိုးမငှး၊ ဦးညိုဝငှး၊ ဦးသောငှးထိုကှ၊ ဦးခငမှောငဌှေး၊ ဦးမောငမှောငစှိုး၊ ဦးအောငမှှတနှှင့ှ ဦးသနှးဇောတှို့ဖှဈသညှ။ 
လကရှှိတှငှ ၁၉၇၈ ခုနှဈကတညှးက ပှဌာနှးခဲ့သည့ှ ဂေါပကအဖှဲ့ စညှးမဉှှး စညှးကမှးမှား အတိုငှးသာ ရှိနရေဦးမညှ ဖှဈပှီး စညှးမဉှှးအသဈ ရေးဆှဲပှီးမှသာ အသဈပှနလှညှ ဖှဲ့စညှးနိုငမှညဟှု သာသနာရေးနှင့ှ ယဉကှှေးမှုဝနကှှီးဌာနမှ ညှှနကှှားရေးမှူးတဈဦးဖှဈသူ ဦးမှင့ဇှောဝှငှးက ဆိုသညှ။
“အရငအှဆကဆှကပှဲ ပှညထှောငစှု အစိုးရအဆင့ကှနေ တိုကရှိုကကှှပကှဲတာပေါ့ ခငဗှှာ၊ အခုအဲဒီအတှကလှညှး လကရှှိတော့ ဒီဂေါပကအဖှဲ့တှကေ အရငအှစိုးရ လကထှကကှတညှးက ခန့ထှားတာ” ဟု ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးက ဆိုသညှ။

လကရှှိဂေါပကအဖှဲ့၊ ရနကှုနတှိုငှး ဒသကှေီးအစိုးရ၊ သာသနာရေးနှင့ယှဉကှှေးမှု ဝနကှှီးဌာနတို့ ပူးပေါငှးကာ ဂေါပကအဖှဲ့ ဖှဲ့စညှးပုံစညှးမဉှှးကို ပှငဆှငရှေးဆှဲနပှေီး ယခငပှှဌာနှးခကှတှှငပှါရှိသည့ှ ခတှနှငှေ့ မညီတော့သညမှှားကို ပှငဆှငသှှားမညဟှု ဆိုသညှ။

ရှှတေိဂုံစတေီတောကှှီး၏ ဝယှောဝဈစမှား ဆောငရှှကရှနနှှင့ှ ဘဏဍှာတောမှှား ထိနှးသိမှးရနအှတှကှ ၁၈၉၈ ခုနှဈတှငှ ပထမဆုံးသော ဂေါပကအဖှဲ့ကို ဆနဒှမဲဖှင့ှ ရှေးခယှခှဲ့သညှ။
စညှးမဉှှးအသဈတှငှ ပှညသှူက ရှေးကောကတှငမှှှောကသှည့စှနဈ ပါရှိမညှ၊ မပါရှိမညကှိုမူ မပှောနိုငသှေးဟု ဦးမှင့ဇှောဝှငှးက ဆိုသညှ။
“အခုဝနကှှီးကတော့ ဘာပှောပှော ခတှနေဲ့ညီအောငဆှိုပှီး ဒီဟာကိုဆှဲတာပါ။ အကုနလှုံး ဟိုဟာတှေ ပှောငှးပှနလှှနရှမယှ ဆိုတာမှိုး မဟုတပှါဘူး” ဟု ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးကဆိုသညှ။
ရေးဆှဲပှီးပါက ပှညထှောငစှု ရှေ့နခှေုပရှုံးတို့ထံ ပေးပို့ကာ အတညပှှုနိုငရှနှ လုပဆှောငရှဦးမညဖှှဈရာ ခန့မှှနှးခှိနှ သုံးလခန့ှ ကှာမှင့မှညဖှှဈကှောငှး ၎င်းငျးငြးငွးငှးငှးငှးငှးက ရှငှးပှသညှ။ 
ယငှးမတိုငမှီအထိတော့ ရှှတေိဂုံစတေီနှင့ပှတသှကသှည့ှ ကိဈစဝိဈစအရပရှပသှညှ ယခငနှှင့မှခှားဘဲ ရှိနေဦးမညဖှှဈသညှ။

“အရငစှညှးမဉှှးအတိုငှးပဲ၊ အရငှ လုပထှုံးလုပနှညှး အတိုငှးပဲ ကှှနတှောတှို့ လုပနှတေုနှးပါပဲ၊ ဘာမှပှောငှးလဲမှုမရှိဘူး” ဟု လကရှှိဂေါပကအဖှဲ့ ရုံးအဖှဲ့မှူး ဦးထှနှးအောငငှှကေ ဆိုလသညှေ။

မညသှို့ပငဖှှဈစေ။ 
လှနခှဲ့သောနှဈပေါငှး ၂၅၀၀ ကှောကှတညှးက တညရှှိခဲ့ပှီး ဤဘဒဒှကမဘှာတှငှ ပှင့တှောမှူပှီးသည့ှ ဘုရားလေးဆူ၏ တောငဝှှေး၊ ရစဈေ၊ ရသနေုပသှငှကှနှးတို့ ကိနှးဝပနှသညဆှေိုသော၊ ဗုဒဓှဂေါတမ၏ ဆံတောှ ဌာပနာထားသော လေးဆူဓာတပှုံ ရှှတေိဂုံစတေီတောသှညလှညှး သီခငှှး စာသားထဲက အတိုငှးပငှ နရေောငအှောကတှှငှ ရှှတေောငကှှီးပေါကသှည့နှှယှ ကမဘှာ့အလယတှှငှ ခန့ထှညနှေဦးမညဖှှဈသညှ။ ထိုနညှးတူ ဗုဒဓှဘာသာဝငဘှုရားဖူးမှားက ယခငအှတိုငှးပငှ လာရောကဖှူးမှှောှ နကှေဦးမညဖှှဈသညှ။ ယခငအှတိုငှးပငှ လှူဒါနှးမှုအစုစုကိုလညှး ပှုနကှေဦး မညဖှှဈသညှ။

အထကပှါသီခငှှး ထဲကအတိုငှး.
“ဝဟငှေ လယောဉှ အဝေးခရီးစဉှ ပှနလှာရငှ၊ ညှှတနှူးသဒဓှါ အမှဲသာ... ကှညညှိုစိတအှပှည့ှ လှမှးကှည့ပှူဇောှ...” ဖှဈနကှေဦးမညသှာ။ 

အောငမှှိုးထကှ


ABOUT AUTHOR

(အောင်မျိုးထက်)