News

POST TYPE

ARTICLE

ဘယ္တံုးကမွ ေရာက္မလာခဲ့ေသာ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၏ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ
10-Jul-2018



ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ စီးပြားေရးလုပ္ကိုင္ၾကမည့္ အေမရိကန္ႏွင့္ အေနာက္ဥေရာပလုပ္ငန္းႀကီးမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမန္မာလုပ္ငန္းရွင္ႀကီးမ်ားအၾကား ေျပာစမတ္ျဖစ္ေနသည့္ စကားလံုးတစ္လံုးရွိသည္။ 

“NATO” 

ယင္း NATO မွာ ေျမာက္အတၱလႏၲိတ္စာခ်ဳပ္အဖြဲ႔ NATO ေတာ့ မဟုတ္ေပ။ အရွည္ေကာက္အားျဖင့္ “No Action, Talk Only” ဟု အဓိပၸာယ္ရသည့္ NATO ျဖစ္သည္။ “လုပ္ကိုင္ႏိုင္တာမရွိ၊ အေျပာသက္သက္သာရွိ” ဟုဆိုလွ်င္လည္း ရမည္ထင္သည္။ 

ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ စီးပြားေရးအထူးအႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ ေရွာင္တာနယ္လ္ကလည္း ယင္းသို႔ပင္ “No Action, Talk Only” ဟု အင္တာဗ်ဴးတစ္ခုတြင္ အစခ်ီေျပာသည္။ ထို႔ေနာက္ အလြဲလြဲအေခ်ာ္ေခ်ာ္ျဖစ္ခဲ့ရသည့္ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ အၿပီးေျမာက္ခဲ့ေသာလုပ္ငန္းမ်ားအေၾကာင္းကို ၎ကေထာက္ျပသည္။ 

ျမန္မာသည္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ (ဆယ္စုႏွစ္ငါးခုခန္႔) စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ရာမွ ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္းတစ္က် ေ႐ြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံရသည့္ အရပ္သားအစိုးရ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ အာဏာရလာခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ႀကီးပြားတိုးတက္မည့္ ႏိုင္ငံျဖစ္လာမည္ဟု ႐ႈျမင္ခံခဲ့ရေသာ္လည္း အေနာက္စီးပြားေရး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားကမူ ျမန္မာကိုေစာင့္ၾကည့္ခ်ဥ္းကပ္သည့္ မူဝါဒျဖင့္သာ တံု႔ျပန္ခဲ့ၾကသည္။ 

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ထဲသို႔ ေရာက္ရွိလာေသာ္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဆူပူအၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ဆက္ရွိေနဆဲျဖစ္သည္ဟူေသာ သတင္းမ်ားကလည္း ထြက္ေပၚခဲ့သလို ႐ိုဟင္ဂ်ာ (ဘဂၤါလီ) ကိစၥကို ႏိုင္ငံတကာမီဒီယာမ်ားက အေလးနက္ထားေဖာ္ျပေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။ 

“အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ကိစၥက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ဝင္ေရာက္မႈ ရပ္တန္႔သြားတာမဟုတ္ဘူး။ တကယ့္ အမွန္တရားက အဲဒီရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ဘယ္တံုးကမွ ဝင္မလာခဲ့တာ” ဟု ေရွာင္တာနယ္လ္က ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၄-၁၅ ခုႏွစ္ကမွစ၍ ႏိုင္ငံျခားတိုက္႐ိုက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ေဒၚလာ ၃၀ ဘီလီယံဖိုးေက်ာ္ေက်ာ္မွ်သာ ရခဲ့သည္။ အဆိုပါရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈထဲတြင္ စင္ကာပူမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး ၁၄ ဒသမ ၅ ဘီလီယံျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ႏွင့္ေဟာင္ေကာင္တို႔မွာ ၇ ဒသမ ၁ ဘီလီယံျဖစ္ၿပီး ဥေရာပသမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားမွာ ၂ ဒသမ ၆ ဘီလီယံသာ ျဖစ္သည္ဟု ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ား စီမံခန္႔ခြဲေရးၫႊန္ၾကားမႈ႐ံုးက ထုတ္ျပန္ေသာအခ်က္အလက္မ်ားအရ သိရသည္။ 

ထိုသို႔ ႏိုင္ငံျခားတိုက္႐ိုက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ နည္းပါးလြန္းေနသည့္ အေျခအေနမွာ လာမည့္ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္အထိ တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာဖြယ္မရွိေပ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္မွာ စီးပြားေရး စဥ္ဆက္မျပတ္တိုးတက္မႈကိုပံ့ပိုးေပးႏိုင္မည့္ အေျခခံအေဆာက္အဦေကာင္းမ်ား တည္ေဆာက္ေရး၊ တိုင္းျပည္၏ ဘဏ္လုပ္ငန္းစနစ္ကို ၂၁ ရာစုႏွင့္ တစ္ေျပးညီျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေရး စသည္တို႔ကဲ့သို႔ေသာ ေၾကာက္ခမန္းလိလိ ျပည္တြင္းစိန္ေခၚမႈႀကီးမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။ ထို႔အတူ ဗဟိုအစိုးရ၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေဝးကြာခဲ့ေသာ ေတာင္တန္းႏွင့္ အစြန္အဖ်ားေဒသမ်ားဆီက စစ္မက္ပဋိပကၡမ်ား အဆံုးသတ္ေရးဟူသည့္ စိန္ေခၚမႈႀကီးကလည္း ရွိေနျပန္သည္။ 

“သည္ကေန႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အတြက္ အႀကီးမားဆံုးျပႆနာကေတာ့ ျပည္သူအမ်ားစုအျမင္မွာ ခိုင္မာတဲ့ အေျပာင္းအလဲတစ္ခု ဒါမွမဟုတ္ နိစၥဓူဝလူမႈဘဝတိုးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္ မလုပ္ေပးႏိုင္ဘူးလို႔ ျမင္ေနတဲ့ကိစၥပါပဲ” ဟု ယခင္အစိုးရလက္ထက္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္႐ံုး၏ ဒုတိယၫႊန္ၾကားေရးမွဴးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးၿပီး ယခုအခါ ႏိုင္ငံေရးေလ့လာဆန္းစစ္သူအျဖစ္ ရပ္တည္ေနသည္ ဦးခင္ေမာင္ညိဳက သံုးသပ္ေျပာၾကားသည္။ 

“သာမန္ျပည္သူေတြက အမ်ားႀကီး ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကတာ” 

ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ (IMF) က ျမန္မာ့စီးပြားေရးသည္ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးထုတ္ကုန္အထြက္နည္းမႈႏွင့္ ျပည္ပတင္ပို႔မႈေလ်ာ့က်မႈမွ ႐ုန္းထြက္လြတ္ေျမာက္လာၿပီျဖစ္သည္ဟု အကဲျဖတ္သည္။ 

“ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ကနဦးစီးပြားေရးေျဖေလွ်ာ့မႈက အားရစရာေကာင္းေလာက္တဲ့ တိုးတက္မႈေတြနဲ႔ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ့ခ်မႈမ်ားကို ဦးေဆာင္ဖန္တီးေပးႏိုင္ခဲ့သည္။ ယခုအခါ ရလာေသာအရွိန္ကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းႏိုင္ေရးအတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ဒုတိယလိႈင္းတစ္ခု ထပ္မံေပၚေပါက္လာရန္ လိုအပ္သည္” ဟု ၿပီးခဲ့သည့္ ႏိုဝင္ဘာလကထြက္ေပၚခဲ့ေသာ IMF အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပသည္။ 

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ဥေရာပေဒသတို႔မွ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား အလြန္နည္းပါးေနေသာ္လည္း ဂ်ပန္၊ တ႐ုတ္၊ ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ စင္ကာပူစေသာ အာရွႏိုင္ငံမ်ားမွ ခိုင္မာသည့္ အရင္းအႏွီးဝင္ေရာက္လာမႈမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသတြင္ စီးပြားေရးစြမ္းေဆာင္မႈ အားအေကာင္းဆံုးႏိုင္ငံမ်ားစာရင္းထဲသို႔ပါရွိသြားခဲ့သည္။ ဂ်ီဒီပီမွာယမန္ႏွစ္က ၆ ဒသမ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိခဲ့ရာမွ ယခုႏွစ္အတြင္း ၆ ဒသမ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္းထိရွိလာလိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရသည္။ ကမၻာ့ဘဏ္ကမူ ယခုႏွစ္ဝက္ကာလအေက်ာ္တြင္ ၇ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းသို႔ေရာက္မည္ဟု ေဟာကိန္းထုတ္ထားသည္။ 

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းမႈမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးေျဖေလွ်ာ့ေပးမႈမ်ားကို အေနာက္ကုမၸဏီမ်ားက အျပည့္အဝထိေတြ႔လာျခင္း မရွိေသးေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕ေသာျပည္တြင္းစီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ ပညာရွင္မ်ားက ျမန္မာ့စီးပြားေရးအေပၚ အေကာင္းျမင္ၾကသည္။ ယင္းသို႔ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားထဲတြင္ Yoma Bank ၏ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ Hal Bosher လည္း ပါဝင္သည္။ 

“ျမန္မာျပည္ထဲကို ေရာက္လာတဲ့အခါတိုင္း လူတိုင္းအံ့အားသင့္သြားၾကတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္၊ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဟာေဒၚလာ ၆၀ ကေန ၇၀ ဘီလီယံဆိုတဲ့ တရားဝင္ကိန္းဂဏန္းေတြထက္ ပိုမိုႀကီးမားတယ္။ ဂ်ီဒီပီဆိုတာလည္း တရားဝင္သတ္မွတ္ထားတာထက္ကို ႏွစ္ဆေလာက္ရွိမယ္ထင္တယ္” ဟု ၎က ျမန္မာႏိုင္ငံစီးပြားေရး တိုးတက္မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ အျပဳသေဘာေဆာင္စြာ မွတ္ခ်က္ေပးသည္။ 

စီးပြားေရးတိုးတက္မႈႏွင့္ပတ္သက္၍ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္သည့္ ထင္ျမင္သံုးသပ္ခ်က္မ်ားမည္သို႔ပင္ရွိထားေသာ္ျငားလည္း ဘဂၤါလီကိစၥမွာ ယေန႔အခ်ိန္အထိ ႀကီးမားသည့္စိန္ေခၚမႈ ျဖစ္ေနဆဲပင္။ “ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဇာတ္လမ္းက ခုခ်ိန္မွာ အင္မတန္ဆိုးသလိုျဖစ္ေနတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔လို ပုဂၢလိကက႑ေတြမွာေတာင္ ပထမဆံုးေျပာစရာျဖစ္လာတာက ႐ိုဟင္ဂ်ာ (ဘဂၤါလီ) ကိစၥပဲ။ အဲဒီျမန္မာဇာတ္ေၾကာင္းကို အမွန္အတိုင္းျဖစ္ေအာင္လုပ္ဖို႔လိုမယ္” ဟု Parami Energy Group ၏ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ ဦးကံထြန္းကဆိုသည္။ 

သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တပ္မေတာ္ကအေျခခံဥပေဒ၏ အေရးပါေသာလုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာကို ရယူထားၿပီး ျပည္ထဲေရး၊ နယ္စပ္ေဒသလံုၿခံဳေရး စသည္တို႔ကဲ့သို႔ေသာ အေရးႀကီးသည့္ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားမွာ တပ္မေတာ္၏ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္တြင္သာ ရွိေနဆဲပင္။ အရပ္သားအစိုးရအေနႏွင့္ စစ္တပ္ကိုထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္းမရွိသလို နယ္စပ္လံုၿခံဳေရးကိစၥမ်ားကိုလည္း ခ်ဳပ္ကိုင္ခြင့္မရွိေၾကာင္း ေရွာင္တာနယ္လ္ကဆိုသည္။ 

သို႔အတြက္ေၾကာင့္ ႀကီးမားသည့္ဂယက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ဒီမိုကေရစီကို အျပည့္အဝေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ျခင္းမရွိသလို လူအမ်ားေမွ်ာ္လင့္ထားသည့္အတိုင္း ႏိုင္ငံစံုပါဝင္သည့္ ေကာ္ပိုေရးရွင္းႀကီးမ်ား ဝင္ေရာက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံလာေအာင္လည္း ဖန္တီးႏိုင္ျခင္းမရွိခဲ့ေပ။ 

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြ႔ခ်င္ျမင္ခ်င္တဲ့ကုမၸဏီႀကီးေတြ၊ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အထီးက်န္ခဲ့တဲ့ႏိုင္ငံအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့နည္းပညာညာေတြ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ စတဲ့ဒီမိုကေရစီရဲ႕ ေဝစုေတြမရခဲ့ပါဘူး” ဟု ၎က ဆက္လက္မွတ္ခ်က္ေပးသည္။

CTHan ဘာသာျပန္ဆိုသည္။

Ref: Bloomberg