News

POST TYPE

ABOUT US

စစ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ မုဆိုးမမ်ား
20-May-2018


သန္႔စင္စုိး

လြန္ခဲ့သည့္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္က အီရတ္တြင္ အသက္ ၂၂ ႏွစ္အ႐ြယ္ ခင္ပြန္းသည္ တိုက္ပြဲက်သြားၿပီးေနာက္ တိုင္ရန္ဒါးဗစ္စ္သည္ ဆံုး႐ံႈးျခင္းႏွင့္ အထီးက်န္ျခင္းကို ခံစားခဲ့ရသည္။ ပူေဆြးေသာကႏွင့္ ႐ုန္းကန္ေနရခ်ိန္တြင္ သူ႔ေဘးတြင္ရွိသူမ်ားသည္ သူတို႔ဘဝကို ေရွ႕ဆက္ဖို႔ လြယ္ကူေနၾကသည္ကို ေတြ႔ရသည္။ စစ္သည္မ်ား၏ ဇနီးသည္မ်ားကလည္း သူတို႔ အေၾကာက္ဆံုးအရာကို သယ္ေဆာင္ထားသည့္ တိုင္ရန္႔ကိုေရွာင္ဖယ္ၾကသည္။ မိသားစုမ်ား၊ မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္းမ်ားကေတာ့ သူမ၏ ငယ္႐ြယ္မႈေၾကာင့္ မၾကာခင္ ေပ်ာက္ကင္းသက္သာရာရသြားမည္ဟု ထင္ျမင္ယူဆရသည္။

“နာေရးအခမ္းအနားၿပီးသြားတဲ့အခါ ကၽြန္မဟာ ဝိုင္းၾကဥ္ထားခံရသလို ခံစားရတယ္။ ကၽြန္မက ငယ္ေသးတာမို႔ ကၽြန္မရဲ႕ ပူေဆြးမႈေတြက ေပ်ာက္ကင္းသက္သာလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ေနၾကတယ္။ နင္ငယ္ေသးတာပဲ၊ နင္ျပန္ၿပီး လက္ထပ္လို႔ရမွာပါဆိုၿပီး ေျပာဆိုၾကတယ္” ဟု တိုင္ရန္က ေျပာၾကားသည္။ ခင္ပြန္းသည္အေၾကာင္း၊ နာမည္ပင္သူ႔ေရွ႕တြင္ မဟခ်င္ၾက။ အားလံုးက ထိုကိစၥကို ေရွာင္ၾကသည္။ ေပ်ာ္ရႊင္ရယ္ ေမာမႈဆိုသည့္အရာကို မရွာေဖြျဖစ္ေအာင္ ရွင္သန္က်န္ရစ္သူ အျပစ္ရွိသကဲ့သို႔ ခံစားရမႈႏွင့္ လံုးလည္လိုက္ေနခဲ့သည္။ “ကိုယ့္လက္တြဲေဖာ္ အသတ္ခံလိုက္ရတဲ့အခါ ရယ္ေမာၿပံဳးရႊင္ဖို႔အတြက္ သိပ္ကိုခက္ခဲသြားခဲ့ပါတယ္” ဟု တိုင္ရန္ဒါးဗစ္စ္က ေျပာျပသည္။ သူလည္း ဒီေနရာမွာ ရွိေနကာ ရယ္ေမာၿပံဳးရႊင္ပိုင္ခြင့္ ရွိသင့္သည္ဟူေသာ ခံစားခ်က္ျဖင့္ ေရွ႕ဆက္ေနရသည္။ ကိုယ္သာၿပံဳးရႊင္ရယ္ေမာေနခဲ့ပါလွ်င္ “ၾကည့္စမ္း သူ႔အေပၚထားတဲ့ ဒီေကာင္မေလးရဲ႕ ခံစားခ်က္ေတြ ၿပီးသြားပါၿပီ” ဟု ထင္ခံရမည္ကိုလည္း စိုးရိမ္မႈရွိသည္။ 

ခင္ပြန္းသည္ ကြယ္လြန္သြားၿပီးေနာက္တြင္ စစ္တပ္က ေသဆံုးပင္စင္ေပးခဲ့ၿပီး နာေရးအခမ္းအနားကို စီစဥ္ေပးခဲ့သည္။ က်န္ရစ္သူမ်ားအတြက္ ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ထားေသာ အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္ရန္လည္း ေထာက္ခံခ်က္မ်ား စီစဥ္ေပးခဲ့သည္။ က်န္ရစ္သူ မုဆိုးမမ်ားအတြက္ စိတ္ပိုင္း၊ ခံစားခ်က္ပိုင္း ေထာက္ပံ့ေပးေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေၾကာင္းကို အင္တာနက္မွာ သူရွာၾကည့္သည္။ သူမ၏ အသက္အ႐ြယ္ပိုင္းမ်ားကို မေတြ႔ရေပ။ တကၠဆက္ျပည္နယ္ သူမ၏ ၿမိဳ႕ကေလး ဘူဒါအနီးရွိ မုဆိုးမမ်ား ေတြ႔ဆံုပြဲမ်ားကို သူမ သြားၾကည့္သည္။ အဆိုပါ အဖြဲ႔မ်ားက ပူေဆြးေသာကမ်ား ေပ်ာက္ကင္းသက္သာေအာင္ စီစဥ္ေပးထားျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုပြဲမ်ားသို႔လာၾကေသာ မုဆိုးမမ်ားမွာ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ အထက္မ်ားျဖစ္ၾကၿပီး စစ္တပ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ျခင္းမရွိၾကသူမ်ား ျဖစ္ၾကေပသည္။ 

ငယ္႐ြယ္ေသာ ေလာေလာလတ္လတ္ စစ္ေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ မုဆိုးမမ်ားႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ခ်ိတ္ ဆက္ရန္ တိုင္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ပါသည္။ ရည္႐ြယ္ခ်က္က သူတို႔လည္း အဆိုပါခံစားခ်က္မ်ားကို မည္သို႔ ေျဖေဖ်ာက္ၾကသည္ကို သိခ်င္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ တိုင္ရန္႔ ခင္ပြန္းသည္ႏွင့္အတူ က်ဆံုးသြားေသာ စစ္သည္၏ မုဆိုးမျဖစ္သူကို ဆက္သြယ္ခဲ့ၿပီး ေတြ႔ဆံုခြင့္ေတာင္းခဲ့သည္။ ဟိုဘက္ကလည္း ခြင့္ျပဳသည္။ ဒါးဗစ္စ္သည္ ဗီဒီယိုကင္မရာေလးယူသြားခဲ့သည္။ သူတို႔ႀကံဳရေသာ စိတ္ခံစားခ်က္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားႏွင့္ မွတ္ဉာဏ္မ်ား၊ ခ်စ္ျခင္းႏွင့္ ဆံုး႐ံႈးမႈအေၾကာင္းတို႔ကို မွတ္တမ္းတင္ခဲ့သည္။ 

“သူက ကၽြန္မ ပထမဆံုးမ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ေတြ႔ရတဲ့ စစ္တပ္အသိုင္းအဝိုင္းက မုဆိုးမတစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ကေလးတစ္ဖက္နဲ႔ ေန႔တိုင္းရွင္သန္လႈပ္ရွားေနတာ၊ ငါလည္းလုပ္ႏိုင္ရမယ္ဆိုတဲ့ ခံစားခ်က္မ်ိဳး ရရွိပါတယ္” ဟု တိုင္ရန္ဒါးဗစ္စ္က ေတြ႔ဆံုျခင္းအေၾကာင္းကို ျပန္ေျပာျပသည္။ တိုင္ရန္ဒါးဗစ္စ္သည္ တိုင္းျပည္အႏွံ႔လွည္လည္ကာ စစ္ေၾကာင့္က်န္ရစ္ေသာ ငယ္ငယ္႐ြယ္႐ြယ္ မုဆိုးမမ်ားကို အင္တာ ဗ်ဴးလိုက္လုပ္ရင္း မွတ္တမ္း႐ုပ္ရွင္ ဖန္တီးခဲ့သည္။ 

“The American Widow Project” ဟု အမည္ေပးခဲ့သည္။ ခင္ပြန္းသည္ဆံုးၿပီး ေလးလခန္႔အၾကာတြင္ အဆိုပါနာမည္ႏွင့္ပင္ ပရဟိတအစီအစဥ္တစ္ခုကို ဖန္တီးခဲ့ပါသည္။ ၎တို႔အဖြဲ႔သည္ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာမွတစ္ဆင့္ စစ္ေၾကာင့္မုဆိုးမျဖစ္ခဲ့ရသူမ်ားကို ခ်ိတ္ဆက္ေပးကာ အြန္လိုင္းဖိုရမ္တစ္ခုလည္း ဖန္တီးထားၿပီး ေထာက္ပံ့ကူညီျခင္း၊ အားေပးႏွစ္သိမ့္ျခင္းတို႔ကို အခ်င္းခ်င္းျပဳလုပ္ၾကသည္။ 

“ကၽြန္မတို႔ ခင္ပြန္းေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ရတာလည္း အဓိက က Skype တို႔ Facebook တို႔နဲ႔ပါ။ အင္တာနက္က နည္းလမ္းတစ္ခုနဲ႔ ဆက္သြယ္စရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔ အစီအစဥ္မွာ ပါဝင္တဲ့ မုဆိုးမေတြကိုလည္း တစ္ေယာက္တည္းက်ိတ္ၿပီး ရင္ဆိုင္ေနတာထက္ ေျခလွမ္းတစ္လွမ္းေရွ႕ထြက္လာၿပီး တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္ ခ်ိတ္ဆက္ကူညီႏိုင္ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ငါနဲ႔အတူတူပဲဆိုတဲ့ ခံစားခ်က္မ်ိဳးလည္း ျဖစ္ပါတယ္” ဟု တိုင္ရန္ကဆိုသည္။ Facebook လူမႈကြန္ရက္ေပၚတြင္ Page ဖန္တီးထားကာ အမွတ္တရတနလၤာေန႔ Memory Mondays ဆိုေသာ အစီအစဥ္ျဖင့္ မိမိခင္ပြန္းသည္ႏွင့္ အမွတ္တရမ်ားကို ျပန္လည္ေျပာၾကားေဖာ္ျပႏိုင္ကာ Widow Wednesdays မုဆိုးမ ဗုဒၶဟူးေန႔ဆိုသည့္ အစီအစဥ္တြင္ အဖြဲ႔ဝင္သစ္တစ္ေယာက္၏ ဇာတ္လမ္းကို တင္ျပေဖာ္ျပေပးၾကသည္။ ေတြ႔ဆံုပြဲမ်ား ဖန္တီးကာ အားကစားအစီအစဥ္မ်ား၊ စုေပါင္းခရီးထြက္ျခင္းမ်ားျဖင့္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ား ျပန္လည္ခံစားရေစရန္အတြက္ ကူညီေပးသည္။ စုစည္းစည္းေဝးပြဲမ်ား မၾကာခဏလုပ္ေပးၿပီး သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစေရး စည္းေဝးစကားေျပာဆိုမႈမ်ား ဖန္တီးၾကသည္။ စစ္ပြဲေၾကာင့္ က်ဆံုးသြားေသာ စစ္သည္မ်ား၏ က်န္ရစ္သူဇနီးမ်ား၊ ေစ့စပ္ထားသူ ခ်စ္သူမ်ား ၎တို႔အဖြဲ႔ထဲသို႔ ဝင္ခဲ့ႏိုင္သည္။ အေမရိကန္မုဆိုးမမ်ားအဖြဲ႔၏ အဖြဲ႔ဝင္မ်ား၏ ပ်မ္းမွ်အသက္မွာ ၂၅ ဝန္းက်င္ျဖစ္ပါသည္။ 

စစ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ အနိ႒ာ႐ံုမ်ားတြင္ က်န္ရစ္သူမိသားစုမ်ား၏ ရင္တြင္းေဝဒနာကလည္း တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္သည္။ အျခားစစ္သည္ ဇနီးမ်ားက ေရွာင္ေနၾကျခင္း၊ ငယ္႐ြယ္ေသးေသာေၾကာင့္ သက္သာသြားမွာပါေလဆိုၿပီး ထင္ျမင္ၾကျခင္း၊ က်န္ရစ္သူအဖို႔ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ ေရွ႕မဆက္ရဲျခင္း စသည့္ အခက္အခဲမ်ားကို တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္လက္တြဲရင္း အေမရိကန္စစ္ေၾကာင့္ က်န္ရစ္သူ မုဆိုးမမ်ားကေတာ့ ေရွ႕ဆက္ေနၾကသည္။ တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္ အျပန္အလွန္ကူညီၾကသည္။