News

POST TYPE

ABOUT US

ပညာရွင္၏သတၱိႏွင့္ ေထာင္ဆယ္ႏွစ္
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု တကၠဆက္ျပည္နယ္ တကၠသိုလ္တြင္ ပါရဂူဘြဲ႕ သင္ယူၿပီးေျမာက္သြားေသာ အိုမစ္ကိုကာဘီ ဆိုသည့္ လူငယ္ သိပၸံပညာရွင္သည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က မိသားစုရွိရာ အီရန္ႏိုင္ငံသို႔ ျပန္သြားခဲ့သည္။ ေနရပ္သည္ သူ႔အတြက္ ေကာင္းမြန္စြာ မႀကိဳဆိုခဲ့ပါ။ ေဆာင္းရာသီ အားလပ္ရက္ၿပီး၍ အျပန္ ေလဆိပ္တြင္ သူအဖမ္းခံရသည္။ ရန္သူအစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းျခင္း၊ လုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာ ထိန္းသိမ္းျခင္း စသည့္ ေခါင္းစဥ္အစုံျဖင့္ ထိန္းသိမ္းခံရသည္။ တကယ္တမ္း အဖမ္းခံရသည့္ အေၾကာင္းကား အီရန္အစိုးရက ၎တို႔လုပ္ေနေသာ ႏ်ဴကလီးယားဆိုင္ရာ စမ္းသပ္ခ်က္မ်ား သုေတသနမ်ားကို ဝင္လုပ္ေပးရန္ ကမ္းလွမ္းျခင္းျဖစ္သည္။ အိုမစ္ကိုကာဘီးက ျငင္းလိုက္သည္။ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ျဖင့္ လက္နက္လုပ္လၽွင္ မည္မၽွ ဖ်က္အားျပင္းသည္ကို သိပၸံပညာရွင္ပီပီ အိုမစ္ သိရွိနားလည္ထားသည္။ မိမိ၏ပညာကို လူသားမ်ိဳးႏြယ္ကို ဒုကၡေပးမည့္ေနရာတြင္ မသုံးခ်င္သည့္ ပညာရွင္တစ္ဦး၏ ပညာသည္ ပီသေသာသတၱိ အျပည့္ျဖင့္ ျငင္းဆန္လိုက္သည္။

ယခုဆိုလၽွင္ သူေထာင္ထဲမွာ ေနေနရသည္မွာ ငါးႏွစ္ေက်ာ္သြားခဲ့ေလၿပီ။ ေက်ာက္ကပ္ေဝဒနာ ခံစားေနရသည္မွာ ၾကာေနၿပီျဖစ္ၿပီး အႀကိမ္ႀကိမ္ ကုသမႈခံယူခြင့္ရရန္ ျငင္းဆန္ခံရၿပီးေနာက္ ေထာင္ထဲတြင္ ေက်ာက္ကပ္ကင္ဆာ ရေနသည္တဲ့။ ၎ကို ႁခြင္းခ်က္မရွိ ျပန္လႊတ္ေပးကာ ေက်ာက္ကပ္ေဝဒနာကို ေကာင္းမြန္စြာ ကုသခြင့္ေပးရန္ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕မ်ားက အစဥ္တစိုက္ ေတာင္းဆိုေနခဲ့သည္။

‘အိုမစ္ကိုကာဘီရဲ႕ အသက္အႏၲရာယ္ တစ္ေန႔တျခား ႀကီးမားလာေနမႈကို ႏွိပ္စက္ၫွဥ္းပန္းမႈ ျဖစ္ပါတယ္’ ဟု အီရန္ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ ဒါ႐ိုက္တာ ဟာဒီဂါအီမီက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႕အစည္း Amnesty International အဖြဲ႕အစည္းကလည္း အိုမစ္သည္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား တစ္ဦးျဖစ္ကာ အျမန္ဆုံး ျပန္လႊတ္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုထားသည္။ ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရမ်ားက လူငယ္သိပၸံပညာရွင္၏ လြတ္လပ္မႈအတြက္ ေတာင္းဆိုကန္႔ကြက္မႈမ်ား လုပ္ေနေသာ္လည္း ၎တို႔အေနႏွင့္ တီဟီရန္အစိုးရ နားေထာင္လာေအာင္ ပိုမို လုပ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္း အဆိုပါ အဖြဲ႕အစည္းက သတိေပးလိုက္သည္။

ဘာသာရပ္ဆိုင္ရာ ထူးခၽြန္မႈႏွင့္ မိမိပညာကို ေလးစားတန္ဘိုးထားသည့္ ပညာသည္ဆန္စြာ ရဲရင့္မႈ တို႔ေၾကာင့္ အေမရိကန္႐ူပေဗဒ အသင္းႀကီးက အိုမစ္ကိုကာဘီကို ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ အန္ဒေရဆာခါေရာ့ဗ္ဆု ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့သည္။

“လူသားမ်ိဳးႏြယ္ကို အႏၲရာယ္ျဖစ္ႏိုင္တယ္ ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္မႈေၾကာင့္ ႐ုပ္ပိုင္း၊ စိတ္ပိုင္း ႏွိပ္စက္မႈေတြကို ႀကံ႕ႀကံ႕ခံၿပီး သူ႔ပညာကို အသုံးျပဳခြင့္ မေပးဖို႔ ျငင္းဆန္ခဲ့သည့္ သတၱိေၾကာင့္ ထိုဆုကို ေပးရျခင္းျဖစ္သည္” ဟု ယင္းအသင္းႀကီးက ေျပာဆိုထားသည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ပင္ အေမရိကန္ သိပၸံအသင္းႀကီး (AAAS) က သိပၸံဆိုင္ရာ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ တာဝန္ယူမႈဆိုင္ရာဆုကို ေပးအပ္ခဲ့ေသးသည္။

အိုမစ္ကိုကာဘီသည္ အီရန္ႏိုင္ငံရွိ တာ့မန္မ်ိဳးႏြယ္ဝင္ လူနည္းစု ဆြန္နီမြတ္ဆလင္တစ္ဦး ျဖစ္သည္။ အီရန္တကၠသိုလ္ဝင္ခြင့္ စာေမးပြဲတြင္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး အဆင့္ ၂၉ ခ်ိတ္ၿပီး ထူးခၽြန္စြာ ဝင္ေရာက္ခြင့္ရသည္။ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္တြင္ ရွရစ္ဖ္နည္းပညာတကၠသိုလ္သို႔ ဝင္ေရာက္ခဲ့ၿပီး အသုံးခ်႐ူပေဗဒႏွင့္ စက္မႈအင္ဂ်င္နီယာ ဘာသာရပ္တို႔ျဖင့္ ေက်ာင္းၿပီးခဲ့သည္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ စပိန္ႏိုင္ငံ ဘာစီလိုနာသို႔ သြားေရာက္ခဲ့ဟာ ဖိုတြန္အမႈန္ေဗဒျဖင့္ မဟာသိပၸံဘြဲ႕ ရရွိခဲ့သည္။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွ တကၠဆက္တကၠသိုလ္တြင္ ၎၏ ပါရဂူဘြဲ႕အတြက္ စတင္ အလုပ္လုပ္ခဲ့သည္။ စုေပါင္း စာတမ္း ၂၀ ေက်ာ္ေရးသားခဲ့ကာ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ ဂ်ာနယ္မ်ားတြင္ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပျခင္းမ်ားစြာ ခံခဲ့ရသူ ျဖစ္သည္။

ယခုေထာင္ထဲတြင္ ကင္ဆာေဝဒနာကို အျပင္းအထန္ ခံစားလာရခ်ိန္တြင္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းက ၎ကို ျပန္လည္သတိထား အာ႐ုံစိုက္လာမိသည္။ အီရန္ႏွင့္ ကမၻာတစ္ဝွမ္းမွ အိုမစ္ကို ေထာက္ခံသူမ်ားက လူမႈကြန္ရက္မီဒီယာမ်ားတြင္ ၎၏ က်န္းမာေရးအေျခအေန ယိုယြင္းလာမႈကို ေထာက္ျပၿပီး အသိေပးလႈပ္ရွားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနလ်က္ ရွိသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ဧၿပီ ၂၀ ရက္ေန႔က ကိုကာဘီ ေက်ာက္ကပ္ခြဲစိတ္ ကုသမႈခံယူရသည္။ သို႔ေသာ္ လူ႔အခြင့္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားႏွင့္ မိသားစုဝင္မ်ားကမူ ၎ကို ေထာင္ထဲက အေျခအေနအတိုင္း ဆက္ထားလၽွင္ ျပန္လည္က်န္းမာလာ မည္မဟုတ္ဟု ယူဆလ်က္ရွိသည္။

ႏိုဘယ္ဆုရထားေသာ ႐ူပေဗဒပညာရွင္ ၃၁ ဦးႏွင့္ အျခားသိပၸံပညာရွင္မ်ား စုေပါင္းၿပီး အိတ္ဖြင့္ ေပးစာတစ္ေစာင္ အီရန္သမၼတ ဟက္ဆန္႐ိုဟာနီကို ေပးပို႔ခဲ့သည္။ အီရန္ႏ်ဴကလီးယား သေဘာတူညီမႈ အေရးအတြက္ ၫွိႏိူင္းခဲ့ေသာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဂၽြန္ကယ္ရီႏွင့္ အီရန္ဝန္ႀကီး ဂ်ာဗက္ဇာရစ္ တို႔ကိုလည္း ဆက္သြယ္ ေတာင္းဆိုထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ႏ်ဴကလီးယားအေရးကိစၥမ်ား ေဆြးေႏြးရင္း အက်ဥ္းသားလဲလွယ္ေရး ကိစၥမ်ားကိုလည္း ဝန္ႀကီးႏွစ္ပါးက ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ ေရျခားေျမျခားေရာက္ အီရန္အႏြယ္ဝင္မ်ား အင္တာနက္တြင္ ‘အိုမစ္ကို ျပန္လႊတ္ေပး’ ဆိုသည့္ ေရးသားလႈပ္ရွားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနလ်က္ ရွိသည္။

အိုမစ္ကိုကာဘီ၏ ဇာတ္လမ္းက ‘နီးရာဓား ေၾကာက္ရတာေပါ့၊ သူ႔ဆန္စား ရဲရမယ္ေလ’ စသျဖင့္ ေျပာတတ္ၿပီး ဖိႏွိပ္သူမ်ား၊ ဝိသမသားမ်ားႏွင့္ ေပါင္းစားေသာ ပညာရွင္မ်ားကိုလည္း ျမင္ေယာင္ လာေစသည္။ အိုမစ္သည္ ထိပ္တန္း သိပၸံပညာရွင္ ျဖစ္သည့္ အားေလ်ာ္စြာ အီရန္အစိုးရ၏ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္းမွာ ဝင္လုပ္ေပးလၽွင္ အဆင့္အတန္းတစ္ရပ္ အထိ အေဆာင္အေယာင္မ်ား ရမွာ ေသခ်ာသေလာက္ ရွိသည္။ ထိုသို႔ ျငင္းရန္အတြက္ မိမိပညာကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးစိတ္ သာမက သတၱိလည္းလိုအပ္သည္။ သူ႔အနစ္နာခံ ယုံၾကည္စြဲၿမဲမႈေၾကာင့္ ေထာင္ထဲေနရစဥ္တြင္လည္း ေသေလာက္ေအာင္ ေရာဂါေဝဒနာဆိုးက ဖိစီးေနလင့္ကစား ေဒါက္တာအိုမစ္ ေက်ာ္ျဖတ္ေနလ်က္ ရွိသည္။ တစ္ကမၻာလုံးက ဝန္းရံေနၾကသည္။ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္ကာ လူသားအက်ိဳးျပဳ နည္းပညာမ်ား ဆက္လက္ဖန္တီးႏိုင္ေစဟု ဆုမြန္ေကာင္း ေတာင္းမိပါသည္။

သန္႔ဇင္စိုး